Edukira joan

Parentinhac

Parentinhac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiIssoireko barrutia
Kantonamenducanton of Sauxillanges
Izen ofizialaParentignat
Posta kodea63500
Geografia
Koordenatuak45°32′02″N 3°17′27″E / 45.5339°N 3.2908°E / 45.5339; 3.2908
Mapa
Azalera3,71 km²
Altitudea367 m, 456 m eta 375 m
MugakideakBrenat, Le Broc, Issoire, Orbeil, Les Pradeaux, Saint-Rémy-de-Chargnat eta Varennes-sur-Usson
Demografia
Biztanleria480 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 240 (%49,8) (%50,2) 242 alt_right
Dentsitatea129 bizt/km²

Parentinhac (okzitanieraz Parentinhac, frantsesez eta ofizialki: Parentignat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 480 biztanle zituen 3,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brenat, Le Broc, Issoire, Orbeil, Les Pradeaux, Saint-Rémy-de-Chargnat eta Varennes-sur-Usson.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ParentignatParentignat
Població amb 317 habitants (2000)Les Pradeaux (2,4 km)
Població amb 544 habitants (2000)Brenat (2,6 km)
Població amb 770 habitants (2000)Orbeil (3,2 km)
Població amb 13996 habitants (2000)Issoire (3,3 km)
Població amb 256 habitants (2000)Usson (3,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 549 mm-koa da, urtarrilean 7,4 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Issoire udalerrian dago, 2,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 610,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 2005ko urtarrilaren 30an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2503003504004505005501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 242 gizon, 240 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.50
2.07
 
80-84
 
2.08
2.48
 
75-79
 
4.58
8.68
 
70-74
 
6.67
2.07
 
65-69
 
8.75
11.16
 
60-64
 
8.75
19.83
 
55-59
 
6.67
6.20
 
50-54
 
8.33
11.98
 
45-49
 
9.58
1.65
 
40-44
 
3.75
7.44
 
35-39
 
7.92
2.07
 
30-34
 
3.75
0.00
 
25-29
 
2.08
2.48
 
20-24
 
2.08
9.50
 
15-19
 
2.08
5.37
 
10-14
 
9.17
5.37
 
5-9
 
9.17
1.65
 
0-4
 
2.08
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Parentignat udalerrian 480 biztanle zeuden eta 235 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 35,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

480biztanle
235elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
152familia
Udalerria
% 20
% 36
% 9
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 152 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (85). Guraso bakarreko 20 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 90 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 29k seme-alaba bakarra zuten etxean, 26k bi, eta 7k hiru edo gehiago.[9]

85
48
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean90
Seme-alaba bat29
Bi seme-alaba26
Hiru seme-alaba4
Lau edo gehiago3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,2), eskulangileak (% 17,0), goi-mailako langileak (% 14,0), erdi-mailako lanbideak (% 12,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,2) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 11 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,7).[9]

Udalerria
% 11
% 14
% 12
% 17
% 33
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 269 etxebizitza zeuden. Horietatik 233 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 30 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (258), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 196 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[10]

269etxebizitza
233egoitza nagusi
258etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

233
30
Egoitza nagusia (233)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (30)

Etxe mota

258
Etxea (258)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

196
21
Jabeak (196)Alokairuan (21)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (57).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik47
1919-194520
1946-197032
1971-199057
1991-200548
2006-202029

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (144). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (115 etxebizitzatan). 187 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 95 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 125tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela25
4 gela60
5 gela edo gehiago144

Berogailu mota

115
22
51
42
Gas sarea (115)Fuel-olioa (22)Elektrizitatea (51)Gas botila (2)Bestelakoak (42)

Aparkalekua eta ibilgailuak

187aparkalekua
95ibilgailu 1
125ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 291 biztanleetatik 223 aktibo ziren (% 76,6), horietako 207 lanean (% 71,1) eta 16 langabezian (aktiboen % 7,2).

29115-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 71,1lanean
% 7,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,3
25-54 urte% 96,1
55-64 urte% 57,5
Gizonak% 78,5
Emakumeak% 75,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 13,2
Batxilergoa% 6,5
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 3,4
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

68 ez-aktibotik 15 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,1), 35 erretiraturik zeuden (% 51,5) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,5).

Ez-aktiboak

% 22
% 51
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 23
% 21
% 24
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 98 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 207 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

98enplegu udalerrian
% 76,5soldatapeko
% 22,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.660 eurokoa zen.

27.660 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 1 iturgina eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[13]

2000. urtean Parentignat udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 141 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1997ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Issoire », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]