Edukira joan

Ripley konderria (Indiana)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ripley konderria
Ripley County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Indiana
Kodea18137
HiriburuaVersailles
Ripley konderria (Indiana) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Ripley konderria (Indiana)
Ripley konderria (Indiana)

Ripley konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak39°06′N 85°16′W / 39.1°N 85.26°W / 39.1; -85.26
Biztanleria28.995 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		1.160,48 km2
1.156,24 km2 (%99.63)
4,24 km2 (%0.37)
Dentsitatea25,08 bizt/km2
Datu gehigarriak
http://www.ripleycounty.com

Ripley konderria (ingelesez: Ripley County) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Versailles da. Azken erroldaren arabera 28.995 biztanle zituen 1.160 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ripley konderriak 1.160,47 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,24 ura dira. Beste 1.156,24 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 24,83 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Ripley konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 11,9 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (23,5 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 29,3 °C) eta hotzena urtarrila (−1,2 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −5,7 °C). Urteko prezipitazioa 1201 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (133 mm) eta lehorrena otsaila (75 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,5 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (11,4 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2024 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1917 (9,7 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 2876 berokuntza-gradu-egun eta 537 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Ripley konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 3.3 5.8 11.5 18.3 23.4 27.6 29.3 28.8 25.6 19.2 11.7 5.6 17.5
Batez besteko tenperatura (ºC) -1.2 0.8 5.9 11.9 17.2 21.7 23.5 22.9 19.2 12.9 6.3 1.3 11.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.6 -4.2 0.3 5.5 11.1 15.9 17.8 16.9 12.8 6.6 1.0 -3.1 6.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 87 75 103 123 133 126 113 91 81 88 89 95 1201
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (11,4 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+1,6+0,4+1,0+0,5+0,3−0,4+0,2−0,3+0,3+0,6+1,5
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (11,4 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 28.995 biztanle zeuden. Biztanleen % 18,6 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 81,4 landa-eremuetan. Batez besteko adina 42,0 urtekoa zen, 40,5 urtekoa gizonezkoen artean eta 43,6 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 23,1 18 urtetik beherakoak ziren eta % 19,6 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 98,7 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 95,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.00030.000180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 14.401 gizon, 14.594 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.68
 
85+
 
3.17
2.03
 
80-84
 
2.56
3.30
 
75-79
 
4.10
4.76
 
70-74
 
5.17
6.26
 
65-69
 
6.16
6.96
 
60-64
 
6.98
6.98
 
55-59
 
7.24
6.78
 
50-54
 
6.67
5.97
 
45-49
 
6.39
5.86
 
40-44
 
5.58
5.43
 
35-39
 
5.78
5.06
 
30-34
 
5.37
6.03
 
25-29
 
5.50
5.65
 
20-24
 
5.30
7.14
 
15-19
 
6.04
7.15
 
10-14
 
6.55
6.57
 
5-9
 
5.91
6.40
 
0-4
 
5.53
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 28.995 biztanle zeuden. Herritarren % 1,9 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 95,6 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 93,9[oh 3]; % 0,3 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3; % 0,6 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,6; % 3,1 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,1; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,2 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2.[oh 4][5]

Arraza/etnia Indianako mapa
Etnizitatea
2000
99,1 %
2010
98,5 %
2020
98,1 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
98,3 %
2010
98,3 %
2020
95,6 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 67,9 estatu berean jaiotakoak, % 30,7 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 1,2 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 61,4 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 38,6 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 44,5, biztanleria osoaren % 0,5); ondoren Asian (% 40,6, % 0,5), Ipar Amerikan (% 7,9, % 0,1) eta Europan (% 5,6, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Indianako mapa
Jaioterria
67,9 %
30,7 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
61,4 %
38,6 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
44,5 %
40,6 %
7,9 %
Latinoamerika Asia Ipar Amerika Europa Afrika

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 12.259 etxebizitza zeuden, horietatik % 92,8 okupatuta eta % 7,2 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 74,8 jabeek okupatutakoak ziren eta % 25,2 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 11.374 etxegune zeuden guztira, horietatik % 68,3 familia-etxeguneak ziren eta % 31,7 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 76,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 23,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 82,9 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 17,1 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 546 pertsona (biztanleria osoaren % 1,9); horietatik 120 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[7]

12.259etxebizitza
11.374okupatuak
546talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Indianako mapa

8.513
2.861
885
Jabetzan (8.513) Alokairuan (2.861) Hutsik (885)

Etxegune motak

5.972
1.182
2.991
Ezkondutako bikotea (5.972) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (613) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (1.182) Bakarrik bizi (2.991) Beste norbaitekin (616)

Talde-bizilekuetako biztanleria

120
426
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (120) Beste (426)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 90,6k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 20,7k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 9,0k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
18882.40449.8%2.38149.3%45
18922.25045.2%2.44249.0%289
18962.69049.6%2.71450.0%19
19002.73749.2%2.73249.1%94
19042.85052.3%2.45745.1%143
19082.66047.7%2.74949.2%173
19121.49229.4%2.43147.9%1.147
19162.68649.9%2.54947.3%150
19205.37256.8%3.97642.1%104
19244.69449.0%4.25744.5%625
19285.05953.4%4.38746.3%30
19324.24041.0%5.98757.9%121
19364.91946.0%5.54651.8%233
19406.06155.4%4.83444.2%38
19445.64259.1%3.83540.2%67
19485.31353.3%4.57445.9%74
19526.65062.0%4.03137.6%44
19566.57761.9%4.02637.9%30
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19606.05356.0%4.73043.7%35
19644.58743.5%5.93356.2%32
19685.38951.8%3.78736.4%1.223
19726.59464.5%3.60135.2%36
19765.29352.1%4.79247.2%72
19805.77056.4%4.02239.3%441
19847.14368.0%3.33631.8%27
19886.41463.8%3.60535.9%32
19925.03346.0%3.48031.8%2.424
19965.30349.7%4.09738.4%1.276
20006.98865.5%3.49832.8%189
20048.22469.5%3.51029.7%100
20087.79463.7%4.18734.2%253
20127.48467.9%3.24129.4%290
20169.80675.8%2.47119.1%658
202011.26178.8%2.77419.4%257
202411.52680.0%2.68218.6%197

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 70.573 $ zen ( Indianako mapa), eta familiena, 86.520 $. Per capita errenta 35.537 $ zen. Biztanleriaren % 10,1 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 5,5k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 6,4k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

70.573 $etxegunearen errenta mediana
86.520 $familiaren errenta mediana
35.537 $biztanleko errenta
% 10,1pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,5
% 11,0
% 12,4
% 12,7
% 8,1
% 6,5
% 6,4
< 10.000 $ — % 5,5 (635) 10.000-14.999 $ — % 2,0 (235) 15.000-19.999 $ — % 4,2 (490) 20.000-24.999 $ — % 3,4 (397) 25.000-29.999 $ — % 3,9 (449) 30.000-34.999 $ — % 5,4 (623) 35.000-39.999 $ — % 3,4 (395) 40.000-44.999 $ — % 3,8 (440) 45.000-49.999 $ — % 4,7 (546) 50.000-59.999 $ — % 6,5 (744) 60.000-74.999 $ — % 11,0 (1.269) 75.000-99.999 $ — % 12,4 (1.433) 100.000-124.999 $ — % 12,7 (1.463) 125.000-149.999 $ — % 8,1 (933) 150.000-199.999 $ — % 6,5 (744) ≥ 200.000 $ — % 6,4 (735)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ripley_konderria_(Indiana)&oldid=11830003"(e)tik eskuratuta