Edukira joan

Romans-sur-Isère

Wikipedia, Entziklopedia askea
Romans-sur-Isère
Romans-sur-Isère
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
BarrutiValenceko barrutia
Kantonamenducanton of Romans-sur-Isère-1
Izen ofizialaRomans-sur-Isère
Romans
Jatorrizko izenaRomans-sur-Isère
Posta kodea26100
Geografia
Koordenatuak45°02′44″N 5°03′03″E / 45.0456°N 5.0508°E / 45.0456; 5.0508
Mapa
Azalera33,08 km²
Altitudea167 m, 122 m, 291 m eta 179 m
MugakideakMours-Saint-Eusèbe, Bourg-de-Péage, Châteauneuf-sur-Isère, Chatuzange-le-Goubet, Génissieux, Peyrins, Saint-Bardoux, Saint-Paul-lès-Romans eta Granges-les-Beaumont
Demografia
Biztanleria33.464 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 17.317 (%52,3) (%47,7) 15.818 alt_right
Dentsitatea1.012 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakZadar, Beit Sahour, Straubing, Varese eta Zlín
ville-romans.fr

Romans-sur-Isère (frantsesez eta ofizialki: Romans-sur-Isère) Frantziako udalerri bat da, Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 33.464 biztanle zituen 33,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mours-Saint-Eusèbe, Bourg-de-Péage, Châteauneuf-sur-Isère, Chatuzange-le-Goubet, Génissieux, Peyrins, Saint-Bardoux, Saint-Paul-lès-Romans eta Granges-les-Beaumont.

Mapa
Romans-sur-Isère eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Romans-sur-IsèreRomans-sur-Isère
Població amb 2028 habitants (2000)Génissieux (4,8 km)
Població amb 2455 habitants (2000)Peyrins (5,2 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 17,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 889 mm-koa da, urtarrilean 7,8 euri-egun eta uztailean 5,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 876,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,2 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 11an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500010.00015.00020.00025.00030.00035.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 15.818 gizon, 17.317 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.18
 
95+
 
0.80
0.75
 
90-94
 
2.18
2.05
 
85-89
 
3.07
3.07
 
80-84
 
4.05
4.56
 
75-79
 
5.46
5.56
 
70-74
 
5.89
5.35
 
65-69
 
6.40
6.10
 
60-64
 
6.74
6.33
 
55-59
 
5.99
5.72
 
50-54
 
6.17
6.28
 
45-49
 
6.05
6.49
 
40-44
 
5.43
5.74
 
35-39
 
5.54
5.99
 
30-34
 
5.20
5.86
 
25-29
 
5.74
5.39
 
20-24
 
5.05
6.85
 
15-19
 
5.44
6.63
 
10-14
 
5.32
5.59
 
5-9
 
4.72
5.49
 
0-4
 
4.74
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Romans-sur-Isère udalerrian 32.686 biztanle zeuden eta 16.844 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

32.686biztanle
16.844elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
8.661familia
Udalerria
% 19
% 23
% 10
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 8.661 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3.853). Guraso bakarreko 1.634 familietatik 1.315etan ama zen guraso bakarra. 4.442 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.852k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.500k bi, eta 867k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.174 bikoteetatik 400tan (% 12,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

3.853
3.174
1.634
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean4.442
Seme-alaba bat1.852
Bi seme-alaba1.500
Hiru seme-alaba664
Lau edo gehiago203

15 urte edo gehiago zituzten 28.145 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 63,7). 80 urte edo gehiagoko 2.753 biztanleetatik 2.430 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 323 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 20
40-54% 21
55-64% 33
65-79% 40
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 61
40-54% 64
55-64% 59
65-79% 56
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,9 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 28,7 ezkongabeak ziren, % 8,8 alargunak eta % 9,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 37,1
Ezkongabea% 28,7
Izatezko bikotean% 10,9
Dibortziatuta% 9,5
Alarguna% 8,8
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,1), eskulangileak (% 16,7), enplegatuak (% 15,0), erdi-mailako lanbideak (% 14,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,1) Drôme departamenduko batez bestekoaren (% 33,8) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 8
% 14
% 15
% 17
% 36
Drôme
% 10
% 16
% 14
% 15
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 19.071 etxebizitza zeuden. Horietatik 16.704 egoitza nagusi ziren, 335 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.031 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (11.348), etxeak baino gehiago (7.553). Egoitza nagusietatik 8.504 beren jabearen bizilekuak ziren, 7.965 alokairuan zeuden, 3.000 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 235 doan lagata.[10]

19.071etxebizitza
16.704egoitza nagusi
7.553etxe
11.348apartamentu

Etxebizitza multzoa

16.704
2.031
Egoitza nagusia (16.704)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (335)Hutsik (2.031)

Etxe mota

7.553
11.348
Etxea (7.553)Apartamentua (11.348)

Jabetza egoera

8.504
7.965
3.000
Jabeak (8.504)Alokairuan (7.965)HLM (3.000)Doan lagata (235)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (5.021).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.224
1919-19451.381
1946-19705.021
1971-19904.526
1991-20051.892
2006-20202.311

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (4.823). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (10.160 etxebizitzatan). 9.655 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9.151 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.539tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela558
2 gela2.321
3 gela4.823
4 gela4.770
5 gela edo gehiago4.232

Berogailu mota

10.160
4.354
Gas sarea (10.160)Fuel-olioa (854)Elektrizitatea (4.354)Gas botila (84)Bestelakoak (1.253)

Aparkalekua eta ibilgailuak

9.655aparkalekua
9.151ibilgailu 1
4.539ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 19.868 biztanleetatik 14.924 aktibo ziren (% 75,1), horietako 12.516 lanean (% 63,0) eta 2.409 langabezian (aktiboen % 16,1).

19.86815-64 urteko biztanle
% 75,1aktibo
% 63,0lanean
% 16,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,6
25-54 urte% 88,3
55-64 urte% 60,2
Gizonak% 79,2
Emakumeak% 71,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,4
BEPC, brebeta% 23,5
CAP-BEP% 18,3
Batxilergoa% 14,8
Goi-mailako +2% 10,6
Goi-mailako +3/4% 8,9
Goi-mailako +5% 7,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

4.943 ez-aktibotik 1.645 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 1.117 erretiraturik zeuden (% 22,6) eta 2.182 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,1).

Ez-aktiboak

% 33
% 23
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 26
% 26
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 17.885 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 12.516 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

17.885enplegu udalerrian
% 88,3soldatapeko
% 11,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.200 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.200 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.210 €
% 21,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.255 komertzioetatik, 18 erauzte enpresak ziren, 45 janari enpresak ziren, 12 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 111 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 207 eraikuntza enpresak ziren, 699 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 30 garraio enpresak ziren, 132 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 39 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 94 finantziazio enpresak ziren, 115 higiezinen enpresak ziren, 248 zerbitzu enpresak ziren, 359 administrazio publikoko enpresak ziren eta 142 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 491 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 3 posta bulegoak, 18 banku bulegoak, 5 funerariak, 45 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 13 autoeskolak, 60 igeltseroak, 31 margolariak, 41 zurginak, 32 iturginak, 17 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 45 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 101 jatetxeak, 28 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 17 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 342 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 8 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 10 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 31 okindegiak, 21 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 17 liburu dendak, 131 arropa dendak, 14 etxerako tresna dendak, 42 zapata-dendak, 8 elektrotresna dendak, 11 altzari dendak, 19 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 7 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 10 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Romans-sur-Isère udalerrian 70 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.023 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 6 osasun-zentro, 15 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 11 haur-eskola eta 13 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Romans-sur-Isère udalerrian 5 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.559 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.323 eta lizeo teknologikoetan 634.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Romans_sapc », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Romans-sur-Isère&oldid=11343238"(e)tik eskuratuta