Edukira joan

Saint-Chély-d'Aubrac

Saint-Chély-d'Aubrac
Saint-Chély-d'Aubrac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiRodezeko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Chély-d'Aubrac
Izen ofizialaSaint-Chély-d'Aubrac
Vallée-Libre
Saint-Chély
Jatorrizko izenaSaint-Chély-d'Aubrac
Posta kodea12470
Geografia
Koordenatuak44°35′26″N 2°55′16″E / 44.5906°N 2.9211°E / 44.5906; 2.9211
Mapa
Azalera78,65 km²
Altitudea580 m, 560 m, 1.405 m eta 1.047 m
MugakideakCastelnau-de-Mandailles, Condom-d'Aubrac, Prades-d'Aubrac, Saint-Urcize eta Nasbinals
Demografia
Biztanleria517 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 245 (%47,5) (%52,5) 271 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²

Saint-Chély-d'Aubrac (frantsesez eta ofizialki: Saint-Chély-d'Aubrac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 517 biztanle zituen 78,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castelnau-de-Mandailles, Condom-d'Aubrac, Prades-d'Aubrac, Saint-Urcize eta Nasbinals.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-Chély-d'AubracSaint-Chély-d'Aubrac
Població amb 256 habitants (2000)Curières (8,3 km)
Població amb 566 habitants (2000)Montpeyroux (9,7 km)
Població amb 285 habitants (2000)Le Cayrol (10,4 km)
Població amb 177 habitants (2000)Aurelle-Verlac (11,6 km)
Població amb 1261 habitants (2000)Laguiole (12,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da, 7,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1393 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Côme-d'Olt udalerrian dago, 11,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 951,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,9 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea5001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 271 gizon, 245 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
6.12
0.00
 
85-89
 
6.12
3.69
 
80-84
 
6.12
7.38
 
75-79
 
8.16
11.07
 
70-74
 
10.20
12.92
 
65-69
 
8.16
7.38
 
60-64
 
8.16
11.07
 
55-59
 
2.04
3.69
 
50-54
 
16.33
3.69
 
45-49
 
0.00
3.69
 
40-44
 
4.08
11.07
 
35-39
 
8.16
1.85
 
30-34
 
2.04
1.85
 
25-29
 
4.08
4.06
 
20-24
 
2.04
3.69
 
15-19
 
4.08
3.69
 
10-14
 
2.04
5.54
 
5-9
 
0.00
3.69
 
0-4
 
2.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Chély-d'Aubrac udalerrian 452 biztanle zeuden eta 240 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

452biztanle
240elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
136familia
Udalerria
% 17
% 33
% 43
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 136 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (80). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 95 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

80
41
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,5), nekazariak (% 16,7), erdi-mailako lanbideak (% 14,6), eskulangileak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,5) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) azpitik dago. 40 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 16,7).[9]

Udalerria
% 17
% 15
% 10
% 10
% 38
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 499 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (239), 236 egoitza nagusiekin alderatuta eta 25 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (456), eta apartamentuak gutxi ziren (41). Egoitza nagusietatik 189 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

499etxebizitza
236egoitza nagusi
456etxe
41apartamentu

Etxebizitza multzoa

236
239
Egoitza nagusia (236)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (239)Hutsik (25)

Etxe mota

456
41
Etxea (456)Apartamentua (41)

Jabetza egoera

189
40
Jabeak (189)Alokairuan (40)HLM (4)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (95).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik95
1919-194527
1946-197024
1971-199042
1991-200523
2006-202020

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (106). 110 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 157 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 116 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 97tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela13
3 gela48
4 gela67
5 gela edo gehiago106

Berogailu mota

75
46
110
Gas sarea (1)Fuel-olioa (75)Elektrizitatea (46)Gas botila (5)Bestelakoak (110)

Aparkalekua eta ibilgailuak

157aparkalekua
116ibilgailu 1
97ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 261 biztanleetatik 197 aktibo ziren (% 75,5), horietako 185 lanean (% 70,9) eta 12 langabezian (aktiboen % 6,1).

26115-64 urteko biztanle
% 75,5aktibo
% 70,9lanean
% 6,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 34,2
25-54 urte% 96,2
55-64 urte% 62,0
Gizonak% 76,3
Emakumeak% 74,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 11,1
Batxilergoa% 8,9
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 8,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

64 ez-aktibotik 22 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,4), 32 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 10 bestelako ez-aktibo ziren (% 15,6).

Ez-aktiboak

% 34
% 50
% 16
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 24
% 11
% 21
% 27
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 225 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 185 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

225enplegu udalerrian
% 59,6soldatapeko
% 40,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.130 eurokoa zen.

23.130 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 zurginak, 2 iturginak eta 2 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 liburu denda zen eta 1 arropa denda zen.[13]

2000. urtean Saint-Chély-d'Aubrac udalerrian 58 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.418 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St-come-d'olt », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]