Edukira joan

Samatan

Samatan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gers
BarrutiAucheko barrutia
Kantonamenducanton of Samatan
Izen ofizialaSamatan
Posta kodea32130
Geografia
Koordenatuak43°29′34″N 0°55′51″E / 43.4928°N 0.9308°E / 43.4928; 0.9308
Mapa
Azalera33,53 km²
Altitudea165 m, 155 m, 252 m eta 187 m
MugakideakNoilhan, Lombez, Bézéril, Labastide-Savès, Monblanc, Montamat, Nizas, Pompiac, Puylausic, Saint-Soulan eta Sauvimont
Demografia
Biztanleria2.517 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.263 (%51,2) (%48,8) 1.203 alt_right
Dentsitatea75 bizt/km²
samatan-gers.com

Samatan (frantsesez eta ofizialki: Samatan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.517 biztanle zituen 33,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Noilhan, Lombez, Bézéril, Labastide-Savès, Monblanc, Montamat, Nizas, Pompiac, Puylausic, Saint-Soulan eta Sauvimont.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SamatanSamatan
Població amb 1759 habitants (2000)Lombez (2,5 km)
Població amb 300 habitants (2000)Noilhan (4,8 km)
Població amb 196 habitants (2000)Puylausic (4,9 km)
Població amb 348 habitants (2000)Monblanc (5,7 km)
Població amb 167 habitants (2000)Nizas (5,8 km)
Població amb 67 habitants (2000)Sauvimont (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 700 mm-koa da, urtarrilean 9,4 euri-egun eta uztailean 5,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lahas udalerrian dago, 7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 633,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea14001600180020002200240026001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.203 gizon, 1.263 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.98
0.83
 
90-94
 
2.38
1.66
 
85-89
 
3.56
0.83
 
80-84
 
5.15
5.82
 
75-79
 
5.15
8.40
 
70-74
 
6.73
7.98
 
65-69
 
9.98
6.65
 
60-64
 
7.13
4.57
 
55-59
 
5.15
8.81
 
50-54
 
8.00
4.57
 
45-49
 
8.00
6.65
 
40-44
 
2.77
6.65
 
35-39
 
5.54
4.99
 
30-34
 
4.75
4.16
 
25-29
 
3.56
2.08
 
20-24
 
3.96
8.31
 
15-19
 
3.17
7.48
 
10-14
 
6.73
3.74
 
5-9
 
2.38
5.82
 
0-4
 
3.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Samatan udalerrian 2.442 biztanle zeuden eta 1.213 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,01 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

2.442biztanle
1.213elkarbizitza-unitate
2,01lagun elkarbizitza-unitateko
700familia
Udalerria
% 21
% 29
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 700 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (353). Guraso bakarreko 97 familietatik 72etan ama zen guraso bakarra. 399 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 128k seme-alaba bakarra zuten etxean, 138k bi, eta 36k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 250 bikoteetatik 25tan (% 10,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

353
250
97
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean399
Seme-alaba bat128
Bi seme-alaba138
Hiru seme-alaba36
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 2.125 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,1). 80 urte edo gehiagoko 250 biztanleetatik 204 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 46 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 15
25-39% 13
40-54% 14
55-64% 24
65-79% 28
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 73
40-54% 72
55-64% 73
65-79% 68
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,2 izatezko bikotean eta % 8,1 PACS bidez lotuta). % 21,6 ezkongabeak ziren, % 9,8 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 41,5
Ezkongabea% 21,6
Izatezko bikotean% 11,2
Alarguna% 9,8
PACS bidez lotuta% 8,1
Dibortziatuta% 7,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,7), enplegatuak (% 13,9), erdi-mailako lanbideak (% 13,5), eskulangileak (% 11,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,7) Gers departamenduko batez bestekoaren (% 38,2) gainetik dago. 36 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,0).[9]

Udalerria
% 10
% 14
% 14
% 11
% 40
Gers
% 8
% 13
% 14
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.456 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.205 egoitza nagusi ziren, 106 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 145 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.145), eta apartamentuak gutxi ziren (309). Egoitza nagusietatik 776 beren jabearen bizilekuak ziren, 401 alokairuan zeuden, 63 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 28 doan lagata.[10]

1.456etxebizitza
1.205egoitza nagusi
1.145etxe
309apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.205
145
Egoitza nagusia (1.205)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (106)Hutsik (145)

Etxe mota

1.145
309
Etxea (1.145)Apartamentua (309)

Jabetza egoera

776
401
Jabeak (776)Alokairuan (401)HLM (63)Doan lagata (28)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (259).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik218
1919-1945115
1946-1970140
1971-1990259
1991-2005215
2006-2020228

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (506). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (730 etxebizitzatan). 732 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 556 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 517tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela106
3 gela200
4 gela387
5 gela edo gehiago506

Berogailu mota

177
730
223
Gas sarea (32)Fuel-olioa (177)Elektrizitatea (730)Gas botila (44)Bestelakoak (223)

Aparkalekua eta ibilgailuak

732aparkalekua
556ibilgailu 1
517ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.361 biztanleetatik 1.071 aktibo ziren (% 78,7), horietako 988 lanean (% 72,6) eta 82 langabezian (aktiboen % 7,7).

1.36115-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 72,6lanean
% 7,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,1
25-54 urte% 93,8
55-64 urte% 62,8
Gizonak% 78,7
Emakumeak% 78,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,3
BEPC, brebeta% 9,7
CAP-BEP% 8,2
Batxilergoa% 9,5
Goi-mailako +2% 3,8
Goi-mailako +3/4% 5,1
Goi-mailako +5% 5,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

290 ez-aktibotik 108 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,2), 106 erretiraturik zeuden (% 36,6) eta 76 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,2).

Ez-aktiboak

% 37
% 37
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 18
% 25
% 23
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.097 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 988 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.097enplegu udalerrian
% 73,5soldatapeko
% 26,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.520 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.520 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.770 €
% 12,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 198 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 52 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 33 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 67 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 8 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 10 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 26 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 5 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Samatan udalerrian 59 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.604 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 3 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Samatan udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 342 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 253.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lahas », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]