Gers
| Gers (32) | |
|---|---|
| Frantziako departamendua | |
| Administrazioa | |
| Estatua | |
| Eskualdea | Okzitania |
| Prefetura | Auch |
| Prefeta | Jean-Pierre Pujol (PS) |
| Azpiprefeturak | Condom Mirande |
| Barrutiak | 3 |
| Udalerriak | 463 |
| Kokapena | |
| Koordenatuak | 43°39′N 0°35′E / 43.65°N 0.58°E |
| Azalera | 6.257 km² |
| Demografia | |
| Biztanleria | 192645 |
| Dentsitatea | 30.788,716637366 bizt/km² |
| Kontseilu Orokorraren webgunea | |
Gers (frantsesez fonetikoki ʒɛʁs edo ʒɛːʁ) Okzitania eskualdeko departamendua da (32), Gers ibaiak zeharkatua, Garonaren ibaiadarra.
Auch da hiriburua.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mugakide ditu Pirinio Garaiak hegoaldean, Garona Garaia ekialdean, Tarn eta Garona, Lot eta Garona iparraldean, Landak mendebaldean eta Pirinio Atlantikoak hego-mendebalean.

Nahiko herrialde zelaitsua da, mendixka batzuekin. Ibai denak Bizkaiko Golkorantz dabiltza, bi multzotan: Garonarena eta Aturrirena.
Klima kontinentala du eta udan ibaiek oso ura gutxi ditu.
Hiri handienak : Auch (hiriburua, 19.954 biztanleekin 2011n), Condom (7.099 b. 2009an) eta Fleurance (6.360 b. 2009an).
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Antzinako Akitaniaren zatia, Auch eta Elusa ziren Akitaniaren hiriburuak erromatarren garaian; gero, Gaskoniako dukerria desegin zenean, konderrietan banatuta zegoen (haien artean Armañac zen boteretsuena) eta banan-banan Frantziaren barruan geratu zen Gaskoiniako probintzian. Frantziako Iraultzaren ondorioaz, 1790eko martxoaren 4an sortu zen departamendua. 1808 departamendu zati bat (Lavit kantoia ipar-ekialdean) Tarn eta Garonaren departamendura lotu zen.
D'Artagnan famatua herrialde honetan jaio zen.
Gers eta antzinako euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Geras departamentuan, akitanierazko izenak dituzten hainbat idazkun agertu dira, Gersen, "akitaniarrak" izan baitziren Erromatar aurreko garaien eta erromatar garaian, auskiak, laktorateak, elusateak, adibidez. Joakin Gorrotxategik jasotako batzuk hauek dira: Orcuri (Auch, hil estela); Orguarrae (Barran, hil estela), Osaherr (Auch, hil estela), Oiso okoll (Auch, hil estela), Ulohossii (Lasséran, hil estela), Torsteginno (Auch, hil estela)... beste izen galiar, latin eta nahasketa ematen duten batzuekin batera. [1]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Servicio Editorial de la Universidad del País Vasco (UPV/EHU)» web-argitalpena.adm.ehu.es (kontsulta data: 2025-12-11).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Okzitaniako lurraldeak | ||
|---|---|---|
|
Frantzian: Allier · Ardèche · Aveyron · Aude · Alpe Garaiak · Proventza Garaiko Alpeak · Itsas Alpeak · Ariege · Rodanoren Ahoak · Cantal · Cher · Charente · Correze · Creuse · Dordoina · Drôme · Herault · Gard · Garona Garaia · Gers · Gironda · Indre · Isère · Landak · Loira · Loira Garaia · Lozere · Lot · Lot eta Garona · Pirinio Atlantikoak · Pirinio Garaiak · Ekialdeko Pirinioak · Puy-de-Dôme · Tarn · Tarn eta Garona · Var · Vaucluse · Vienne · Vienne Garaia Espainian: Arango harana (Katalunia) Italian: Turin · Cuneo (Piemonte) · Guardia Piemontese (Calabria) · Imperia (Liguria) Monakon: Monako | ||