Santarém

Wikipedia(e)tik
Santarem» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Santarém
Portugal Portugalgo udalerria
Santarem1.jpg
Santaremgo bandera Santaremgo armarria
Administrazioa
Estatua  Portugal
Eskualdea Alentejo
Azpieskualdea Lezíria do Tejo
Barrutia Santarém
Antzinako probintzia Ribatejo
Udalerria STR.png  Santarém
Fregesiak 18
Geografia
Koordenatuak 39° 14′ 13″ N, 8° 41′ 06″ W / 39.236944444444°N,8.685°W / 39.236944444444; -8.685Koordenatuak: 39° 14′ 13″ N, 8° 41′ 06″ W / 39.236944444444°N,8.685°W / 39.236944444444; -8.685
LocalSantarem.svg
Azalera 552,54 km²
Demografia
Biztanleria 61.752 biztanle (2011)
Dentsitatea Adierazpen errorea: puntuazio karaktere ezezaguna ","
Informazio gehigarria
Sorrera 1095
www.cm-santarem.pt

Santarém Portugalgo erdialdean dagoen Santarém barrutiko hiriburua da. 552,54 km²ko eremua du[1] eta 2011n 61.752 biztanle zituen[2], 18 fregesiatan banatuak.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tajo ibaiaren iparraldeko lautada hartzen du eta Lisboatik 65 kilometroipar-ekialdera.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Köppen klima sailkapenaren arabera Santaremek Csa motako klima dauka (Klima mediterraneoa, uda beroekin).

Datu klimatikoak (Santarem, 1971-2000)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 14.3 15.8 18.4 19.6 22.3 26.7 30.0 30.2 28.0 22.7 18.0 15.0 21.8
Batez besteko tenperatura (ºC) 9.6 11.0 12.9 14.1 16.5 20.0 22.6 22.7 21.0 17.1 13.2 10.8 16
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 4.9 6.2 7.3 8.6 10.6 13.3 15.2 15.3 14.1 11.6 8.4 6.5 10.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 92.5 79.3 50.0 65.7 56.2 22.5 7.3 6.2 36.2 84.3 92.2 104.1 696.5
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 11.9 11.6 8.9 10.8 8.8 4.6 1.7 1.7 5.1 10.0 10.9 12.7 98.7
Iturria: Instituto Português do Mar e da Atmosfera[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lusitani leinuak populatu zuen Santarém eremua eta ondoren feniziarrak, greziarrak, erromatarrak, bisigodoak eta mauriak etorri ziren.

Hiria bera erromatarrek sortu zuten K.a. II mendean eta Scalabis izena eman zioten. Tajoren ertzeko posta-hiri garrantzitsua bihurtu zen eta Conventus Escalabitanus eskualdeko hiriburu egin zuten. Ondoren bisigodoek hartu zuten eta VIII mendean arabiarren esku gelditu zen. Hauek Shantarin izena ezarri zioten.

1147an Afonso Henriquesek konkistatu zuen, eta urte berean Lisboa ere eskuratu zuen. Garaipen hauek garrantzitsuak izan ziren Portugalgo Erresuma finkatzeko. Portugalgo erregeek sarritan egin izan zuten bisita eta Gortea sarritan bildu izan zen Santarémen. Erdi Aroan jauregi eta monasterio ugari eraiki ziren hirian, gehienak estilo gotikoan, hortik hiriari ezarri izan zaion ezizena "Portugalgo gotikoaren hiriburua". Bertan planifikatu izan ziren hainbat espedizio, esate baterako 1415eko Zeutaren konkista.

Hurrengo mendeetan ordea Lisboaren nagusitasunaren aurrean men egin eta gainbehera etorri zitaion Santarémi. 1755eko Lisboako lurrikarak gogor jo zuen eta ondare arkitektoniko handia galdu zen. XIX mendearen hasieran frantziar tropek erasotu eta harpilatu egin zuten hiria.

XX mendeko aurrerakuntzek Lisboarekin lotu zuten eta hiriak garapena izan zuen. Jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza izan da ordutik hona.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Santarémgo gaztelu zaharra (Porta do Sol): Tajo ibaiaren gaineko muino batean eraiki zen, baina gaur egun harresien zati bat eta dorre batzuk baino ez daude zutik.
  • San Juan Alporão-ren eliza (Igreja de São João de Alporão): XII eta XIII mendeen artean eraiki zuten San Juan Hospitaleroen zaldunek.
  • Cabaças dorrea (Torre das Cabaças): Erdi Aroko harresien dorre bat da.
  • Pikondoaren iturria (Fonte da Figueira): XIV mendeko iturria.
  • Santarémgo katedrala (Sé-Catedral): XVII mendeko eliza da, jesuitek eraiki zutena.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Santarém Aldatu lotura Wikidatan