Edukira joan

Septèmes-les-Vallons

Wikipedia, Entziklopedia askea
Septèmes-les-Vallons
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaRodanoren Ahoak
Izen ofizialaSeptèmes-les-Vallons
Septèmes
Posta kodea13240
Geografia
Koordenatuak43°23′54″N 5°21′57″E / 43.3983°N 5.3658°E / 43.3983; 5.3658
Mapa
Azalera17,84 km²
Altitudea140 m, 580 m eta 277 m
MugakideakBouc-Bel-Air, Les Pennes-Mirabeau, Simiane-Collongue eta Marseilla
Demografia
Biztanleria11.995 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.304 (%52,4) (%47,6) 5.719 alt_right
Dentsitatea672 bizt/km²
ville-septemes.fr

Septèmes-les-Vallons (frantsesez eta ofizialki: Septèmes-les-Vallons) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 11.995 biztanle zituen 17,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bouc-Bel-Air, Les Pennes-Mirabeau, Simiane-Collongue eta Marseilla.

Mapa
Septèmes-les-Vallons eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Septèmes-les-VallonsSeptèmes-les-Vallons
Població amb 8305 habitants (2000)Cabriès (4,8 km)
Població amb 13604 habitants (2000)Bouc-Bel-Air (7,0 km)
Població amb 4124 habitants (2000)Le Rove (9,9 km)
Població amb 20903 habitants (2000)Gardanne (10,4 km)
Població amb 6530 habitants (2000)Saint-Victoret (11,0 km)
Població amb 852396 habitants (2000)Marseille (11,3 km)
Població amb 4433 habitants (2000)Mimet (11,4 km)
Població amb 18747 habitants (2000)Allauch (11,7 km)
Població amb 37479 habitants (2000)Vitrolles (11,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da, 0,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 624 mm-koa da, urtarrilean 6,2 euri-egun eta uztailean 1,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mimet udalerrian dago, 11 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 725,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,8 °C) eta hotzena urtarrila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 565 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (82 mm) eta lehorrena uztaila (12 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (13,5 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (16,1 °C) eta hotzena 1984 (12,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Septèmes-les-Vallons)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.5 9.7 12.8 17.0 21.2 23.8 23.3 18.9 14.9 10.0 6.9 14.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 50 33 31 56 42 30 12 25 80 78 82 47 565
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,1+0,9+1,0+1,3+1,7+1,3+1,6+0,2+0,4+0,5+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.00014.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.719 gizon, 6.304 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.67
0.79
 
90-94
 
2.08
1.63
 
85-89
 
2.03
2.38
 
80-84
 
3.68
3.04
 
75-79
 
4.11
3.88
 
70-74
 
5.17
4.70
 
65-69
 
4.71
5.07
 
60-64
 
6.09
5.44
 
55-59
 
5.62
7.71
 
50-54
 
7.01
5.75
 
45-49
 
5.93
7.05
 
40-44
 
5.92
6.40
 
35-39
 
6.95
5.93
 
30-34
 
5.95
5.88
 
25-29
 
5.73
7.48
 
20-24
 
4.82
5.86
 
15-19
 
5.82
6.99
 
10-14
 
5.31
8.38
 
5-9
 
6.30
5.65
 
0-4
 
6.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Septèmes-les-Vallons udalerrian 11.665 biztanle zeuden eta 4.871 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,39 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 30,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

11.665biztanle
4.871elkarbizitza-unitate
2,39lagun elkarbizitza-unitateko
3.378familia
Udalerria
% 30
% 22
% 15
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.378 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.495). Guraso bakarreko 772 familietatik 645etan ama zen guraso bakarra. 1.433 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 855k seme-alaba bakarra zuten etxean, 763k bi, eta 326k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.495 bikoteetatik 123tan (% 8,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.111
1.495
772
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.433
Seme-alaba bat855
Bi seme-alaba763
Hiru seme-alaba227
Lau edo gehiago99

15 urte edo gehiago zituzten 9.673 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,4). 80 urte edo gehiagoko 769 biztanleetatik 693 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 76 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 10
40-54% 11
55-64% 19
65-79% 26
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 68
40-54% 68
55-64% 66
65-79% 61
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 5,5 PACS bidez lotuta). % 27,3 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 7,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,1
Ezkongabea% 27,3
Izatezko bikotean% 11,6
Dibortziatuta% 7,8
Alarguna% 7,6
PACS bidez lotuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,5), erdi-mailako lanbideak (% 19,0), enplegatuak (% 18,3), eskulangileak (% 12,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,5) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[10]

Udalerria
% 11
% 19
% 18
% 12
% 28
Rodanoren Ahoak
% 14
% 16
% 16
% 11
% 29
% 8
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.166 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.884 egoitza nagusi ziren, 14 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 268 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.745), eta apartamentuak gutxi ziren (2.398). Egoitza nagusietatik 3.102 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.581 alokairuan zeuden, 549 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 201 doan lagata.[11]

5.166etxebizitza
4.884egoitza nagusi
2.745etxe
2.398apartamentu

Etxebizitza multzoa

4.884
Egoitza nagusia (4.884)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (14)Hutsik (268)

Etxe mota

2.745
2.398
Etxea (2.745)Apartamentua (2.398)

Jabetza egoera

3.102
1.581
549
Jabeak (3.102)Alokairuan (1.581)HLM (549)Doan lagata (201)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.651).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik266
1919-1945292
1946-19701.457
1971-19901.651
1991-2005326
2006-2020803

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (1.927). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.362 etxebizitzatan). 2.995 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.113 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.243tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela92
2 gela492
3 gela1.205
4 gela1.927
5 gela edo gehiago1.169

Berogailu mota

1.561
466
2.362
413
Gas sarea (1.561)Fuel-olioa (466)Elektrizitatea (2.362)Gas botila (81)Bestelakoak (413)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.995aparkalekua
2.113ibilgailu 1
2.243ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.376 biztanleetatik 5.556 aktibo ziren (% 75,3), horietako 4.965 lanean (% 67,3) eta 591 langabezian (aktiboen % 10,6).

7.37615-64 urteko biztanle
% 75,3aktibo
% 67,3lanean
% 10,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,0
25-54 urte% 89,8
55-64 urte% 62,7
Gizonak% 77,4
Emakumeak% 73,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,3
BEPC, brebeta% 25,5
CAP-BEP% 11,6
Batxilergoa% 13,3
Goi-mailako +2% 5,2
Goi-mailako +3/4% 5,5
Goi-mailako +5% 3,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.819 ez-aktibotik 761 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,8), 366 erretiraturik zeuden (% 20,1) eta 693 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,1).

Ez-aktiboak

% 42
% 20
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 29
% 30
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.153 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.965 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.153enplegu udalerrian
% 80,5soldatapeko
% 19,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.500 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.500 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.610 €
% 18,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 20,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 507 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 21 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 86 eraikuntza enpresak ziren, 123 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 32 garraio enpresak ziren, 35 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 11 finantziazio enpresak ziren, 20 higiezinen enpresak ziren, 48 zerbitzu enpresak ziren, 82 administrazio publikoko enpresak ziren eta 26 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 136 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 autoeskolak, 21 igeltseroak, 11 margolariak, 15 zurginak, 14 iturginak, 10 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 13 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 15 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 46 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 8 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 6 harategiak, 7 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 6 altzari dendak eta 7 lore-dendak ziren.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Septèmes-les-Vallons udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 438 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 214.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mimet », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Septèmes-les-Vallons&oldid=11339900"(e)tik eskuratuta