Tahiti

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Tahiti
Tahiti ISS007 14626.jpg
Datu orokorrak
Mendirik altuena Orohena
Garaiera 2.241 m
Luzera 61 km
Zabalera 29 km
Azalera 1.069 km²
Geografia
Koordenatuak 17° 40′ 00″ S, 149° 28′ 00″ W / 17.666666666667°S,149.46666666667°W / -17.666666666667; -149.46666666667Koordenatuak: 17° 40′ 00″ S, 149° 28′ 00″ W / 17.666666666667°S,149.46666666667°W / -17.666666666667; -149.46666666667
Honen parte da Haizealdeko uharteak
Herrialdea Frantzia
Lurraldea Polinesia Frantsesa
Ur-gorputza Ozeano Barea
Leku geografikoa Haizealdeko uharteak
Ozeano Barea

Tahiti[1] (frantsesez ta.iti ahoskatua; lehen Otaheite deitua) Polinesia Frantseseko uharterik handiena da. Ozeano Barean dago eta hiriburua Papeete da. Uharteak guztira 1.042 km²-ko azalera du eta gune altuena Orohena mendia da. 1998an 131.000 biztanle inguru zituen, gehienek turismoaren inguruan lan egiten dute.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Orografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sumendi jatorriko bi penintsulek osatua da: Tahiti Nui eta Tahiti Iti edo Taiarapu penintsulak, biak Taravao istmoak lotuta. Lurralde menditsua da: Orohena (2.322 m) eta Roniu (1.323 m) sumendiak. Koralezko itsas hautsiek inguratzen dute uhartea.

Udalerriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hona hemen uharteko udalerriak:[2]

Udalerria Biztanleria Azalera Dentsitatea Barrutia(k) Oharra(k)
Arue 9.494 21.45 km2 (8.28 sq mi) 443/km2 (1,150/sq mi) Tetiaroa atoloia bere barnean dago.
Fa'a'ā 29.781 34.2 km2 (13.2 sq mi) 871/km2 (2,260/sq mi)
Hitiaa O Te Ra 8.691 218.2 km2 (84.2 sq mi) 40/km2 (100/sq mi) Hitiaa, Mahaena, Papenoo, Tiarei
Mahina 14.356 51.6 km2 (19.9 sq mi) 278/km2 (720/sq mi)
Paea 12.084 64.5 km2 (24.9 sq mi) 187/km2 (480/sq mi)
Papara 10.634 92.5 km2 (35.7 sq mi) 115/km2 (300/sq mi)
Pape'ete 26.050 17.4 km2 (6.7 sq mi) 1,497/km2 (3,880/sq mi) Hiriburua
Pirae 14.551 35.4 km2 (13.7 sq mi) 411/km2 (1,060/sq mi)
Punaauia 25.399 75.9 km2 (29.3 sq mi) 335/km2 (870/sq mi)
Taiarapu-Est 11.538 218.3 km2 (84.3 sq mi) 53/km2 (140/sq mi) Afaahiti, Faaone, Pueu, Tautira Mehetia uhartea bere barnean dago.
Taiarapu-Ouest 7.007 104.3 km2 (40.3 sq mi) 67/km2 (170/sq mi) Teahupo'o, Toahotu, Vairao
Teva I Uta 8.591 119.5 km2 (46.1 sq mi) 72/km2 (190/sq mi) Mataiea, Papeari


Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laborantza (kokondoak, azukre kanabera, bainila eta kafea), arrantza eta turismoa dira ekonomia jarduera nagusiak.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1767. urtean iritsi zen lehen europarra, Samuel Wallis ingeles kapitaina. Horren ondoren heldu ziren Louis-Antoine de Bouganville frantsesa (uhartea Frantziaren mende jarri nahi izan zuena), James Cook (1769) eta William Bligh (1788) ingeles itsasgizonak. 1797. urtean Londresko Misiolari Elkarteko kideak antolatu zuten lehen europar bizilekua. 1842. urtean Frantziaren babespeko lurralde zen eta 1880. urtean kolonia bihurtu zen.

Hizkuntzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntza erabilienak frantsesa eta tahitiera dira.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Tahiti Aldatu lotura Wikidatan

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]