Edukira joan

Vayres (Vienne Garaia)

Vayres
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaVienne Garaia
Izen ofizialaVayres
Posta kodea87600
Geografia
Koordenatuak45°45′33″N 0°48′38″E / 45.7592°N 0.8106°E / 45.7592; 0.8106
Mapa
Azalera38,13 km²
Altitudea199 m, 333 m eta 266 m
MugakideakPressignac, Chéronnac, Oradour-sur-Vayres, Rochechouart, Saint-Auvent, Saint-Bazile eta Videix
Demografia
Biztanleria703 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 345 (%48,6) (%51,4) 365 alt_right
Dentsitatea18 bizt/km²
vayres.fr

Vayres (frantsesez eta ofizialki: Vayres) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 703 biztanle zituen 38,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pressignac, Chéronnac, Oradour-sur-Vayres, Rochechouart, Saint-Auvent, Saint-Bazile eta Videix.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VayresVayres
Població amb 136 habitants (2000)Saint-Bazile (3,4 km)
Població amb 302 habitants (2000)Chéronnac (3,5 km)
Població amb 253 habitants (2000)Videix (6,8 km)
Població amb 1182 habitants (2000)Cussac (6,9 km)
Població amb 1178 habitants (2000)Saint-Mathieu (7,1 km)
Població amb 3839 habitants (2000)Rochechouart (7,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Poitou-Charenteseko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona, batez ere udan; haize moderatuak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1019 mm-koa da, urtarrilean 13,2 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Rochechouart (Haute-Vienne) udalerrian dago, 7,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 963,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,6 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea6009001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 365 gizon, 345 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.37
 
90-94
 
2.90
4.11
 
85-89
 
5.80
1.37
 
80-84
 
4.35
6.85
 
75-79
 
7.25
12.33
 
70-74
 
10.14
6.85
 
65-69
 
13.04
4.11
 
60-64
 
1.45
13.70
 
55-59
 
7.25
8.22
 
50-54
 
13.04
9.59
 
45-49
 
2.90
2.74
 
40-44
 
4.35
5.48
 
35-39
 
7.25
4.11
 
30-34
 
4.35
4.11
 
25-29
 
0.00
4.11
 
20-24
 
4.35
1.37
 
15-19
 
2.90
2.74
 
10-14
 
4.35
6.85
 
5-9
 
2.90
0.00
 
0-4
 
1.45
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vayres udalerrian 703 biztanle zeuden eta 369 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,91 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

703biztanle
369elkarbizitza-unitate
1,91lagun elkarbizitza-unitateko
218familia
Udalerria
% 18
% 38
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 218 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (139). 159 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 25k seme-alaba bakarra zuten etxean, 29k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[9]

139
68
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean159
Seme-alaba bat25
Bi seme-alaba29
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 637 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 54,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 12
40-54% 14
55-64% 22
65-79% 26
80 +% 55
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 67
40-54% 81
55-64% 66
65-79% 70
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 3,8 PACS bidez lotuta). % 17,9 ezkongabeak ziren, % 11,3 alargunak eta % 6,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 50,7
Ezkongabea% 17,9
Alarguna% 11,3
Izatezko bikotean% 10,0
Dibortziatuta% 6,3
PACS bidez lotuta% 3,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 52,8), eskulangileak (% 16,0), erdi-mailako lanbideak (% 10,8), goi-mailako langileak (% 6,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 52,8) Vienne Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 35,6) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,4).[9]

Udalerria
% 11
% 16
% 53
Vienne Garaia
% 9
% 15
% 15
% 13
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 583 etxebizitza zeuden. Horietatik 367 egoitza nagusi ziren, 118 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 98 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (572), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 313 beren jabearen bizilekuak ziren, 43 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[10]

583etxebizitza
367egoitza nagusi
572etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

367
118
98
Egoitza nagusia (367)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (118)Hutsik (98)

Etxe mota

572
Etxea (572)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

313
43
Jabeak (313)Alokairuan (43)HLM (4)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (113).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik113
1919-194539
1946-197074
1971-199074
1991-200540
2006-202026

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (178). 206 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 291 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 174 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 153tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela11
3 gela58
4 gela119
5 gela edo gehiago178

Berogailu mota

71
80
206
Gas sarea (1)Fuel-olioa (71)Elektrizitatea (80)Gas botila (8)Bestelakoak (206)

Aparkalekua eta ibilgailuak

291aparkalekua
174ibilgailu 1
153ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 374 biztanleetatik 284 aktibo ziren (% 75,9), horietako 245 lanean (% 65,5) eta 38 langabezian (aktiboen % 13,4).

37415-64 urteko biztanle
% 75,9aktibo
% 65,5lanean
% 13,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,2
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 56,5
Gizonak% 76,1
Emakumeak% 75,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,2
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 13,0
Batxilergoa% 14,1
Goi-mailako +2% 12,5
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 10,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

90 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,2), 41 erretiraturik zeuden (% 45,6) eta 30 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 22
% 46
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 9
% 17
% 21
% 15
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 133 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 245 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

133enplegu udalerrian
% 43,6soldatapeko
% 55,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.300 eurokoa zen.

21.300 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 38 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 iturginak, 5 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.[13]

2000. urtean Vayres udalerrian 61 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.809 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1967ko urtarrilaren 1an eta 2022ko uztailaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Rochechouart », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]