Edukira joan

Viré

Wikipedia, Entziklopedia askea
Viré
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Udalerrien arteko lankidetzarako erakunde publikoaQ1118789
Izen ofizialaViré
Posta kodea71260
Geografia
Koordenatuak46°26′58″N 4°50′35″E / 46.4494°N 4.8431°E / 46.4494; 4.8431
Mapa
Azalera11,28 km²
Altitudea177 m, 441 m eta 230 m
MugakideakMontbellet, Burgy, Clessé, Péronne, Saint-Albain eta Fleurville
Demografia
Biztanleria1.225 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 636 (%52,2) (%47,8) 582 alt_right
Dentsitatea109 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1969ko urtarrilaren 1a
vire-en-maconnais.fr

Viré Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.225 biztanle zituen 11,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montbellet, Burgy, Clessé, Péronne, Saint-Albain eta Fleurville.

Mapa
Viré eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ViréViré
Població amb 102 habitants (2000)Burgy (1,9 km)
Població amb 508 habitants (2000)Péronne (2,8 km)
Població amb 472 habitants (2000)Fleurville (2,9 km)
Població amb 524 habitants (2000)Saint-Albain (3,6 km)
Població amb 901 habitants (2000)Lugny (3,7 km)
Població amb 764 habitants (2000)Montbellet (3,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 17,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 874 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charnay-lès-Mâcon udalerrian dago, 17,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 833,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,4 °C-koa da, 1956ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,3 °C) eta hotzena urtarrila (3,3 °C). Urteko prezipitazioa 972 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (106 mm) eta lehorrena otsaila (61 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,0 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,8 °C) eta hotzena 1963 (9,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Viré)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.3 4.1 7.9 11.4 15.6 19.4 21.3 20.6 16.2 12.2 7.1 4.1 11.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 72 61 64 77 91 74 79 76 86 106 105 80 972
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,1+1,1+1,3+1,3+1,6+0,8+1,1−0,1+0,4+0,8+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea400600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 582 gizon, 636 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.06
 
95+
 
1.57
0.00
 
90-94
 
1.26
0.00
 
85-89
 
5.50
1.37
 
80-84
 
0.79
2.23
 
75-79
 
4.40
6.53
 
70-74
 
3.93
9.97
 
65-69
 
8.65
14.43
 
60-64
 
3.14
4.98
 
55-59
 
7.08
6.01
 
50-54
 
3.93
7.04
 
45-49
 
6.45
6.36
 
40-44
 
9.91
6.19
 
35-39
 
4.09
4.30
 
30-34
 
8.96
5.15
 
25-29
 
2.36
2.58
 
20-24
 
3.14
4.47
 
15-19
 
4.87
5.50
 
10-14
 
6.76
3.61
 
5-9
 
9.12
7.22
 
0-4
 
4.09
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Viré udalerrian 1.137 biztanle zeuden eta 524 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,17 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 33,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.137biztanle
524elkarbizitza-unitate
2,17lagun elkarbizitza-unitateko
359familia
Udalerria
% 24
% 33
% 10
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 359 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (180). Guraso bakarreko 55 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 199 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 70k seme-alaba bakarra zuten etxean, 70k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[10]

180
125
55
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean199
Seme-alaba bat70
Bi seme-alaba70
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.040 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 19,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,9). 80 urte edo gehiagoko 127 biztanleetatik 50 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 77 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 15
40-54% 13
55-64% 18
65-79% 22
80 +% 20
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 76
40-54% 78
55-64% 78
65-79% 74
80 +% 22

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,3 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 20,1 ezkongabeak ziren, % 11,4 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,6
Ezkongabea% 20,1
Izatezko bikotean% 12,3
Alarguna% 11,4
PACS bidez lotuta% 6,0
Dibortziatuta% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,6), eskulangileak (% 21,0), erdi-mailako lanbideak (% 14,3), enplegatuak (% 13,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,6) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) azpitik dago. 30 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,7).[10]

Udalerria
% 11
% 14
% 13
% 21
% 30
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 609 etxebizitza zeuden. Horietatik 526 egoitza nagusi ziren, 36 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 47 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (557), eta apartamentuak gutxi ziren (49). Egoitza nagusietatik 415 beren jabearen bizilekuak ziren, 104 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

609etxebizitza
526egoitza nagusi
557etxe
49apartamentu

Etxebizitza multzoa

526
Egoitza nagusia (526)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (36)Hutsik (47)

Etxe mota

557
49
Etxea (557)Apartamentua (49)

Jabetza egoera

415
104
Jabeak (415)Alokairuan (104)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (169).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik169
1919-194542
1946-197047
1971-1990117
1991-200577
2006-202067

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (292). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (191 etxebizitzatan). 422 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 234 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 263tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela19
3 gela61
4 gela147
5 gela edo gehiago292

Berogailu mota

191
49
134
148
Gas sarea (191)Fuel-olioa (49)Elektrizitatea (134)Gas botila (4)Bestelakoak (148)

Aparkalekua eta ibilgailuak

422aparkalekua
234ibilgailu 1
263ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 716 biztanleetatik 598 aktibo ziren (% 83,5), horietako 569 lanean (% 79,5) eta 29 langabezian (aktiboen % 4,8).

71615-64 urteko biztanle
% 83,5aktibo
% 79,5lanean
% 4,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,7
25-54 urte% 98,6
55-64 urte% 65,4
Gizonak% 84,0
Emakumeak% 83,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,8
BEPC, brebeta% 11,8
CAP-BEP% 3,7
Batxilergoa% 5,0
Goi-mailako +2% 6,1
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

118 ez-aktibotik 46 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,0), 61 erretiraturik zeuden (% 51,7) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 9,3).

Ez-aktiboak

% 39
% 52
% 9
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 14
% 24
% 27
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 381 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 569 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

381enplegu udalerrian
% 74,0soldatapeko
% 26,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.580 eurokoa zen.

28.580 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 59 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 4 margolariak, 2 zurginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Viré udalerrian 61 nekazaritza-ustiategi zeuden, 902 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1943ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mâcon », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Viré&oldid=11329468"(e)tik eskuratuta