Wikipedia:Genero oreka

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

Wikipedian ez dago genero-orekarik. Mundu osoan kopuru antzekoetan jaiotzen dira gizon eta emakumeak (107 gizon jaiotzen direnero 100 emakume jaiotzen dira[1]) eta heriotza-tasa altuagoak direla eta 101 gizon daude 100 emakumeko[2]. Hala ere, patriarkatuak emakumeei historian zehar izan dien paperak eta Entziklopedia zein liburuetan gizonek jokatutako paperari eman zaion garrantziak eragina izan du Wikipedian dauden emakume eta gizon ratioen artean. Orrialde honetan egoeraren inguruko hainbat datu eskaintzen ditugu, soluzioa emateko lehen pauso gisa.

Wikilariak[aldatu iturburu kodea]

2010ean Nazio Batuen Erakundeak ikerketa bat abiatu zuen Wikipediako irakurle eta editoreen artean. Hainbat gairen artean, generoari buruzko galdera egiten zuen.

Wikipediako irakurleen %68,99 gizonezkoak zirela adierazi zuten, eta %30,52 emakumezkoak. Wikipediako editoreen artean, ordea, %86,73 gizonezkoak ziren eta %12.64 emakumeak. Gizonezkoen artean inkesta bete zutenen herena editoreak ziren, eta bi heren irakurle. Emakumezkoen artean seiren bat ziren editoreak.[3]

Wikipediako edukia[aldatu iturburu kodea]

2017ko otsailaren 12an 22.141 gizonen biografia genituen euskarazko Wikipedian eta 3.496 emakumeen biografia. %15,79 baino ez dira emakumeak

Lehen esan bezala historian zehar gizon eta emakumeen arteko papera ezberdina izan da. Entziklopedia eta liburuetan gizonen lanei arreta handiagoa eman zaie. Hori dela eta, orokorrean, ohikoagoak dira gizonak emakumeak baino kontakizun guztietan. Euskarazko Wikipedia ez dago fenomeno horretatik at. Eskubiko irudian ikus daitekeen bezala, emakumeei buruzko artikuluak %13,63 baino ez dira, oso tasa txikia, Wikidata Human Gender Indicators (WHGI) proiektuak dauden datuei erreparatzen badiogu. Datu hau denborarekin hobetzen joan bada ere, oso urrun dago gizon eta emakumeen arteko benetako erratiotik.

Wikidata bilaketa: ikusi emaitzak zuzenean

Biografiak denboran[aldatu iturburu kodea]

Emakumezkoen biografia gehienak XX. mendean jaiotako eta hildakoenak dira, nabarmenki egiten baitu gorantz garai honetan. Grafika hauetan ikus daitezke emakumezko biografia guztien jaiotza eta heriotza datarekin egindako grafikak eta 1901etik aurrerako xehetasuna.

Biografiak espazioan[aldatu iturburu kodea]

Espazioan ere desoreka handia dago herrialde garatu eta garapenaren bidean dauden artean. Emakumezko biografia gehienak Europa eta Ameriketako Estatu Batuetan zentratzen dira, eta badira munduko hainbat herrialde non emakume bat berari buruz ere artikulurik egin ez dugun.

Biografiak lanbidearen arabera[aldatu iturburu kodea]

Lanbidearen arabera biografiak sailkatzen baditugu informazio interesgarria izango dugu. Gizonezkoen artean ohikoagoak dira militar eta politikariak, eta aktoreak edo modeloak emakumeen artean. Hemen azpian dauden hiru grafikatan argi ikusten da dagoen aldea:

Zer egin daiteke?[aldatu iturburu kodea]

Egoera hauei buelta emateko proiektu eta ideia guztiak ongi etorriak dira.

Gaur bezalako egunez jaio ziren emakumeak[aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez)  Sex ratio, CIA, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html .
  2. (Ingelesez)  CIA World Factbook, CIA, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html .
  3.   Glott, Ruediger; Schmidt, Philipp; Ghosh, Rishab (2010), Wikipedia Survey - Overview of Results", UNU-MERIT .

Kanpo loturak[aldatu iturburu kodea]