Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Patriarkatu

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Patriarkatua, batzuetan heteropatriarkatua ere deitua, aita edo gizonik zaharrena; hau da, patriarka[1], etxeko nagusitzat duen gizarte-sistema da. Gizonak nagusitasuna dauka emakumeen eta haurren gainetik. Esanahi orokorragoan, gizarte- edo kultura-sistemetan gizonek gobernua eta nagusitasuna edukitzea da patriarkatua; emakume eta gizonen arteko desberdintasuna handitzen duena.

Arlo feministan, patriarkatu terminoa erabiltzen da gizon eta emakumeen arteko botere-banaketari erreferentzia egiteko; alegia, gizonek lehentasuna duten egoera horiei erreferentzia egiteko: boto-eskubidea debekatzea, erregulazioa sexu askatasunaren aurkako delituetan, genero-indarkerian, seme-alaben legezko zaintzan, generoaren araberako moral bikoitzean, hizkuntzaren bidezko sexismoan, inbisibilizazio mekanismoetan, ondorengotza lerroen erabakitzean (aitarengandik bakarrik datorren filiazioa eta aitaren abizena eramatea), oinordetza-eskubideetan, gizarte-harremanetako autonomia pertsonalean, saio publikoetan ―politiko zein erlijiozkoetan― parte hartzean eta, lanaren banaketa-sexualean oinarrituta, gizon eta emakume banaketako lanbideei estatusa ezartzean.

Gizonezkoak patriarkatuan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Teoriko batzuek, Michael Kimmel, Robert Connel eta Michael Kaufman kasurako, gizonezkoen rolari buruz idatzi dute. Topiko erabilienak hauek dira: maskulinitate hegemonikoa eta maskulinitate berriak, emakumeen askapenerako prozesuekin lotuta daudenak.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindiaren hiztegia 1 iz. Leinu edo familia handi bateko burua. Abraham patriarka. Itun zaharreko patriarkak.
  2. (Gaztelaniaz)  Huberman, H. eta L. Tufró (egokitzapena), (2012) Masculinidades plurales: reflexionar en clave de géneros Buenos Aires: PNUD (Programa Naciones Unidas para el Desarrollo) ISBN 978-987-1560-37-0 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Antropologia Artikulu hau antropologiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.