Arkakarats

Arkakarats
Rosa caninaren loreak
Sailkapen zientifikoa
Erreinua: Plantae Klasea: Magnoliopsida Ordena: Rosales Familia: Rosaceae Generoa: Rosa Espeziea: Rosa canina
Izen binomiala
Melissa officinalis L., Sp.Pl.1:491. 1753

Arkakarats edo basa-arrosa (rosa canina) Rosaceae familiako zuhaixka arantzadun bizikor bata da, jatorriz Europakoa, Afrikako ipar-mendebaldekoa eta Asiako mendebaldekoa. Gaur egun, Amerikara ere hedatu da. Euskaraz, arkakarats, larrarrosa eta astoarrosa deritzo.

Izen zientifikoa arantzen itxuragatik eman zitzaion, zakurren (kanidoen) letaginen antza duelako.

Ezaugarriak

Bi metrorainoko altuera lor dezake, eta zurtoin dilindariak ditu, berdeak, arantza txiki, gogor eta gakodunez beteak. Hostoak 5-7 foliolo horzdun obalez osatuta daude.

Loreak arrosaxkak edo zuriak dira, 4-6 cm-ko diametrokoak, bost petaloz osatuak eta bakartuak edo korinbotan multzokatuak. Fruitua oboidea da, kolorez gorri bizia, 1,5-2 cm-koa, eta C bitaminatan aberatsa; marmelada egiteko erabiltzen da, baita infusioan hartzeko ere.

Maiatzetik uztailera bitartean loratzen da, eta fruitua uda-amaieran edo udazken-hasieran ematen du.

Taxonomia

Rosa caninaren subespezieak:

Rosa canina f. andegavensis (Bastard) Rapin

Rosa canina f. brachypoda (Déségl. & Ripart) Vukic.

Rosa canina f. calophylla H.Christ ex J.B.Keller

Rosa canina f. capitata Braeucker

Rosa canina f. dumalis (Bechst.) H.Christ

Rosa canina f. euoxyphylla Borbás

Rosa canina f. firmula Godet

Rosa canina f. fissidens Borbás

Rosa canina f. glaberrima H.Christ

Rosa canina f. glaucescens Lej.

Rosa canina f. grandiflora Braeucker

Rosa canina f. hispidissima H.Christ

Rosa canina f. kirghisorum Tkatsch.

Rosa canina f. lasiostylis Borbás

Rosa canina f. laxiphylla Borbás

Rosa canina f. lentiscifolia H.Christ

Rosa canina f. lucorum (Heinr.Braun) Vukic.

Rosa canina f. mucronulata (Déségl.) Heinr.Braun

Rosa canina f. pulchella Vuk.

Rosa canina f. purpurea Braeucker

Rosa canina f. semibiserrata Borbás

Rosa canina f. sphaerophylla Vuk.

Rosa canina f. squarrosa (A.Rau) Borbás

Rosa canina f. suffulta H.Christ

Rosa canina f. syntrichostyla (Ripart ex Déségl.) R.Keller

Rosa canina nothosubsp. andegavensis (Bastard) Nyman

Rosa canina nothosubsp. corymbifera (Borkh.) C.Vicioso

Rosa canina nothosubsp. dumalis (Bechst.) Nyman

Rosa canina nothovar. concinnoides (Wolley-Dod) P.V.Heath

Rosa canina nothovar. permiscibilis (Schmidely) P.V.Heath

Rosa canina nothovar. rufescens (Wolley-Dod) P.V.Heath

Rosa canina nothovar. surreyana (Wolley-Dod) P.V.Heath

Rosa canina staxon andegavensis (Bastard) Crép.

Rosa canina staxon burboniana Redouté & Thory

Rosa canina staxon collina (Jacq.) Fr.

Rosa canina staxon collina (Jacq.) J.Lloyd

Rosa canina staxon cymosa Wahlenb.

Rosa canina staxon dumalis Crép.

Rosa canina staxon dumetorum (Thuill.) Crép.

Rosa canina staxon emarginata hort. ex Andrews

Rosa canina staxon fusiformis Crép.

Rosa canina staxon genuina Crép.

Rosa canina staxon glauciformis Almq.

Rosa canina staxon globularis Crép.

Rosa canina staxon oreogeton Heinr.Braun & Halácsy

Rosa canina staxon rubiginosa Griess.

Rosa canina staxon rubra hort. ex Andrews

Rosa canina staxon sarmentosa Godet

Rosa canina staxon semiduplex hort. ex Andrews

Rosa canina staxon separabilis (Déségl.) Heinr.Braun

Rosa canina staxon sepium W.D.J.Koch

Rosa canina staxon sphaerica (Gren.) Crép.

Rosa canina staxon subobtusa J.B.Keller

Rosa canina staxon urbica (Léman) Crép.

Rosa canina staxon variegata hort. ex Andrews

Rosa canina staxon villosula (Gand.) J.B.Keller

Rosa canina staxon virens Wahlenb.