Ardo
- Artikulu hau edariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Arno (argipena).
Ardoa edo arnoa (Ipar.) (aitzineuskaraz *ardano[1]) mahats zukuaren edo muztioaren hartzidura alkoholikoaren ondorioz sortzen den alkoholdun edaria da.
Ardo zuria, gorria eta beltza dira hiru ardo mota nagusi ezberdinak, eta enologia da edari hau aztertzen duen zientzia.
Eduki-taula |
Euskal Herriko ardoak [aldatu]
- Errioxako ardoa:
- beltza: Tempranillo, Graciano, Mazuelo, Malvasia, Garnatxa mahats motak.
- gorria: Garnatxa
- zuria: Viura.
- Irulegiko arnoa:
- beltza eta gorria: Bordelesa, Axeria eta Cabernet Sauvignon mahats motak.
- zuria: Xuri Zerratia (Hondarribi Zuri Zerratia) eta Ixiriota (Izkiriota)
- Nafarroako ardoa:
- beltza: Cabernet Sauvignon, Syrah, Merlot, Tempranillo, Garnatxa mahats motak.
- gorria: Garnatxa
- zuria: Chardonnay.
- Txakolina: (Getariakoa, Bizkaikoa eta Arabakoa)
- zuria: Hondarribi zuri eta Mune Mahatsa (baita ere Hondarribi zuri zerratia, Izkiriota, Izkiriota Ttipia, Sauvignon blanc, Riesling eta Chardonnay)
- beltza: Hondarribi beltza
Mundukoak [aldatu]
Iberiar penintsulan tradizionalki eta gaur egun ere oso ardo preziatuak egin izan dituzte, ardo beltza Mediterranear dietan oso garrantzitsua da. Errioxako ardoa mundu mailan ezagunenetarikoa da, Errioxako Autonomia Erkidegoan, Arabako Errioxan eta Lizarrako merindadean egindakoa. Bestela, Galizian oso ezagunak dira Ribeiro eta Albariño motakoak, eta Portugalen vinho verde delakoa. Ipar-ekialdean, Kataluniako ardoen artean Penedesekoa dugu azpimarratzekoa.
Frantzian ere mundu mailan arras ezagunak diren ardoak ekoizten dituzte, Bordelekoa besteak beste.
Erreferentziak [aldatu]
- ↑ Koldo Mitxelena (1976). Fonética histórica vasca. Donostia: Gipuzkoako Aldundia.
Kanpo loturak [aldatu]
- (Euskaraz) Bizkaiko Txakolina
- (Gaztelaniaz) Nafarroako ardoak
- (Gaztelaniaz) Arabako Errioxako ardoaren ibilbidea
| Euskal Herriko ardoak | ||
|---|---|---|
|
Arabako Txakolina • Bizkaiko Txakolina • Errioxako Ardoa • Getariako Txakolina • Irulegiko Arnoa • Nafarroako Ardoa |
||