Divehi
Wikipedia(e)tik
| Dhivehi ދިވެހި |
||
|---|---|---|
| Non mintzatzen den: | Maldivak, India | |
| Guztira hiztunak: | +300.000 | |
| Rankina: | Ez 100 hitz egindakoenen artean | |
| Hizkuntza familia: | Indo-Europarra Indo-iraniarra Indo-ariarra Uharteetako indo-ariarra Dhivehi |
|
| Estatus ofiziala | ||
| Hizkuntza ofiziala: | Maldivak | |
| Araugilea: | Ez dago arautua | |
| Hizkuntza kodeak | ||
| ISO 639-1: | dv | |
| ISO 639-2: | div | |
| ISO 639-3: | — | |
| Oharra: baliteke orri honek NAF fonetika ikurrak edukitzea Unicoden. | ||
Divehi edo dhivehi hizkuntza, indo-ariar hizkuntza familiako hizkuntza bat da, Maldivas herrialdeko hizkuntza ofiziala. 300.000 hiztun inguru ditu, horietatik, gehienak, Maldivasetan aurkitzen direlarik, eta soilik 10.000 Minicoy uhartean, Indiaren administraziopean dagoen uharte bat. Dhivehiak, bere jatorria, Indiatik iritsitako hizkuntza prakrito batetan du. Zingaleraren antzekoa da, baina bi hizkuntza honen jatorria izan zen prakritoa, K. a. 500ean desagertu zen. Denboraren igaroan, zenbait hizkuntzek dhivehian eragina izan dute, halanola, arabierak, hizkuntza honetatik hitz asko hartu direlarik. Baita, neurri txikiago batetan, portugesak, tamilerak, hindiak eta pertsierak ere.
Uharteen artean dauden distantzia handien ondorioz, divehia hitzegiterako eran, ahoskatze eta lexikoan dauden ezberdintasunak, nabarmenak dira, bereziki, iparraldeko eta hegoaldeko atoloien artean. Esate baterako, Maleko pertsona batek, ez luke ongi ulertuko Seenu edo Adduko dialektoa.
Divehiak, Taana deritzon idazkera berezi bat erabiltzen du, eskuinetik ezkerrera idazten dena, baina lehen, Dives Akurun idazten zen, ezkerretik eskuinera. Dives Akurua, Islama uharteetara iritsi zenetik XVIII. menderarte erabili zen, baina, modu ofizialeane erabiltzen jarraitu zen Addun XX. mendearen hasierararte.
Divehi lengoaiak, hiru mailatako klase ezberdintasun bat du: Lehenean "enme maa goiy", klase altu eta erregetzako jendeari buruz edo jende honekin hitz egiteko erabiltzen da, eta hala erabiltzen jarraitzen da Telebista eta irrati nazionalean. Agure, ofizial eta ezezagunekin hitz egiteko, bigarren maila erabiltzen da, "maa goiy". Pertsona gehienek, hirugarren maila erabiltzen dute, "aadaige goiy" eguneroko bizitzan.
Ez dago Kaixo edo Agur esateko zuzeneko itzulpenik divehiz. Ohiko agurra, Nora zoaz? (Kontaaka) galdetzean datza.
Atoloi hitza (koral uharte edo arrezifezko eraztun bat), dhivehizko Aholhu hitzaren forma hispanizatu bat da.
