Japoniar egutegia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Hazuki hilabeteari buruzko Shin-Ochanomizu geltokiaren murala.

1873ko urtarrilaren 1ean, Japoniak gregoriotar egutegia ezarri arte, txinatar egutegian oinarritutako Japoniar egutegi tradizionala erabiltzen zuen[1].

Urteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Greogoriotar egutegia ezarri zutenetik, japoniarrek urteak izendatzeko hiru sistema dituzte:

Urte inperiala Bigarren Mundu Gerraren bukaeran desagertu zen.

Hilabeteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Modernoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtarrila 一月 (ichigatsu)
Otsaila 二月 (nigatsu)
Martxoa 三月 (sangatsu)
Apirila 四月 (shigatsu)
Maiatza 五月 (gogatsu)
Ekaina 六月 (rokugatsu)
Uztaila 七月 (shichigatsu)
Abuztua 八月 (hachigatsu)
Iraila 九月 (kugatsu)
Urria 十月 (jūgatsu)
Azaroa 十一月 (jūichigatsu)
Abendua 十二月 (jūnigatsu)

Tradizionalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1. hilabetea: mutsuki (睦月) "Maitasunaren hilabetea"[2]
  • 2. hilabetea: kisaragi (如月) edo kinusaragi (衣更着) "arropak aldatzen"[2]
  • 3. hilabetea: yayoi (弥生) "Bizitza berria"[2]
  • 4. hilabetea: uzuki (卯月) "u-no-hana hilabetea"[2]
  • 5. hilabetea: satsuki (皐月) edo sanaetsuki (早苗月) "Arroza laster landatzen"[2]
  • 6. hilabetea: minatsuki (水無月) "Uraren hilabetea".
  • 7. hilabetea: fumizuki (文月) "Liburuen hilabetea"[2]
  • 8. hilabetea: hazuki (葉月) "Hostoen hilabetea"[2]
  • 9. hilabetea: nagatsuki (長月) "Hilabete luzea"[2]
  • 10. hilabetea: kaminazuki edo kannazuki (神無月) "Jainkoen hilabetea"
  • 11. hilabetea: shimotsuki (霜月) "Izotzaren hilabetea"[2]
  • 12. hilabetea: shiwasu (師走) "Apaizak korrika egiten"[2]

Egunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Japoniarrez Transliterazioa Elementua Euskaraz
日曜日 nichiyōbi Eguzkia Igandea
月曜日 getsuyōbi Ilargia Astelehena
火曜日 kayōbi Sua Asteartea
水曜日 suiyōbi Ura Asteazkena
木曜日 mokuyōbi Zura Osteguna
金曜日 kin'yōbi Metala Ostirala
土曜日 doyōbi Lurra Larunbata

Hilabetearen egunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1 一日 tsuitachi (batzutan ichijitsu) 17 十七日 jūshichinichi
2 二日 futsuka 18 十八日 jūhachinichi
3 三日 mikka 19 十九日 jūkunichi
4 四日 yokka 20 二十日 hatsuka
5 五日 itsuka 21 二十一日 nijūichinichi
6 六日 muika 22 二十二日 nijūninichi
7 七日 nanoka 23 二十三日 nijūsannichi
8 八日 yōka 24 二十四日 nijūyokka
9 九日 kokonoka 25 二十五日 nijūgonichi
10 十日 tōka 26 二十六日 nijūrokunichi
11 十一日 jūichinichi 27 二十七日 nijūshichinichi
12 十二日 jūninichi 28 二十八日 nijūhachinichi
13 十三日 jūsannichi 29 二十九日 nijūkunichi
14 十四日 jūyokka 30 三十日 sanjūnichi
15 十五日 jūgonichi 31 三十一日 sanjūichinichi
16 十六日 jūrokunichi  

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]