Sektore-diagrama

Wikipedia(e)tik
Sektore diagrama» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Hauteskundeetan alderdiek eskuraturiko portzentajeak irudikatzen dituen sektore diagrama.

Sektore diagrama edo zirkulu diagrama zenbakizko datuak irudikatzeko datu-diagrama bat da, hainbat sektore edo zatitan banatutako zirkulu baten itxura duena. Zirkuluko zatiak irudikatu nahi diren kopuruen arabera eratzen dira. Kopuru horiek zenbakizko datu hutsak (adibidez, hauteskundeetan alderdi politkoek hiri batean izandako botu-kopuruak) nahiz datu-multzo batetik eratorritako maiztasunak izan daiteke (adibidez, ikasleei zenbat irakasgai gainditu duten galdetu eta gero, irakasgai kopuru bakoitzeko ikasle kopuruak). Sektore-diagrama adierazgarriagoa izan dadin, sektore bakoitzari dagokion kopuruak ere diagraman adieraztea gomendatzen da. Gehien erabiltzen den datu-diagrametako izan arren, txosten tekniko eta zientifikoetarako ez da gomendatzen, begi bistan sektoreak alderatzeko zailtasunagatik bereziki.

Eraketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egun, edozein kalkulu-orrik eta estatistika-programak ematen du sektore-diagrama eratzeko aukera. Hala ere, eraketarako kalkuluak burutu nahi badira, zati bakoitzaren tamaina finkatzeko aski da adierazi nahi den kopuruari hirukoaren erregela aplikatzea, kopuru guztien batura zirkulu osoko 360 graduko bueltarekin parekatuz. Adibidez, adierazi nahi diren kopuruak A:20,B:60-C:80-D:40 badira,

A:20,B:60-C:80-D:40 datuak irudikatzen dituen sektore-dagrama: sektoreen angeluak 36°, 108°, 144° eta 72° dira, hurrenik hurren.


xi(datuak) angelua=(xi/200)×360
20 36°
60 108°
80 144°
40 72°
200 360°





Erabilera eta beste datu-diagramekin konparazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sektore diagramak eta zutabe diagramak erkatuz. Zutabe diagramak hobesten dira.

Komunikabideetan eta enpresa munduan erruz erabiltzen bada ere, ez da gomendatzen txosten tekniko eta zientifikoetarako, sektore ezberdinak euren artean alderatzearen zailtasuna dela eta. Egokia izan daiteke, ordea, sektore bat zirkulu osoarekin alderatzeko (sektoreak %25etik %50erako magnitudea adierazten duenean gehien bat). Edonola ere, adierazgarriagoa izan dadin, sektoreak tamainaren arabera ordenaturik egotea (erlojuaren norabidean, adibidez) eta kopuruak ere adieraztea sektoreen barnean edo horien ondoan.

Ez da batere egokia aldagaiak kategoria edo balio ezberdin asko hartzen dituenean. Kasu horietarako, zutabe-diagramak hobesten dira. Datuek balio desberdin asko hartzen dituztenean, berriz, histograma izaten da diagrama egokiena.

Aldaerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Banatutako sektore diagrama: sektoreak bereizi egiten dira; horien neurria nabarmentzen aldera.
  • Hiru dimentsiotako sektore diagrama: ustezko estetika arrazoiak direla eta erabiltzen da, baina ez da gomendagarria, horrela diagramak argitasuna galtzen baitu.
  • Sektore diagrama errepikatuak: sektore multzo batek zati txikia hartzen duenean erabiltzen dira, sektore multzo txikia beste zirkulu batean zabalduz, zatiketa argiroago azaltzeko.
  • Kartograman lekututako sektore-diagramak lurralde ezberdinetako sektore diagramak, aldagai edo magnitude berari buruzkoak, batera jartzen direnean sortzen dira. Lurralde ezberdinetako sektore diagramak erkatzeko erabiltzen dira.
  • Marrazki edo komiki moduko sektore diagramak ere marraz daitezke, baina argitalpen informaletara mugatu behar dira, edo komikiak berak datuak ezagutzeko interesa piztu nahi denean bakarrik erabiliko dira (osasun kanpaina publikoak, esaterako). Txosten tekniko eta zientifikoetatik erabat baztertu behar dira.


260
Banatutako sektore-diagrama.
250
Estatu Batuetako energia-iturrien proportzioak adierazten dituen hiru dimentsiotako sektore diagrama
360
Artizarrako atmosferaren osaketa erakusten duen sektore diagrama bikoitza. Diagrama nagusian gas nagusiak adierazten dira. Kopuru txikian dauden gasak beste sektore diagrama batean erakusten dira.
95
Jendearen arreta erakartzeko sektore-diagrama.
270
Estatu Batuetako jatorri etnikoa, estatuaren arabera, erakusten dituzten sektore diagramak, kartograma batean jarrita.

Azalera polarreko diagrama[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Azalera polarreko diagrama»

Florence Nightingale erizainak lehen aldiz eratu zuen arrosa-diagrama edo azalera polarreko diagrama sektore diagramaren antzeko diagramak dira, non datuak angeluen bitartez adierazi ordez, angeluko bereko sektoreen azaleren bitartez irudikatzen diren datuak.

Arrosa-diagrama, zeinaren bitartez Florence Nightingale erizanika bi urtetan zehar bi arrosen bitartez, hilabetez hilabete, soldaduen heriotza arrazoiei buruzko datuak irudikatu zituen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sektore diagramaren asmakuntza William Playfair ekonomilariari zor zaio. 1801eko Statistical Breviary liburuan ezagutzen diren lehenengo bi sektore diagramak argitaratu zituen.

Asmakuntza ondorengo urteetan ez ziren gehiago erabili harik eta Charles Joseph Minard estatistikariak XIX. mendearen erdialdean berriz ere erabili zituen arte.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  •  

Cleveland, William S. (1985), The Elements of Graphing Data, Pacific Grove, CA: Wadsworth & Advanced Book Program, ISBN 0-534-03730-5 .

  • Good, Phillip I. and Hardin, James W. Common Errors in Statistics (and How to Avoid Them). Wiley. 2003. ISBN 0-471-46068-0.
  • Guerry, A.-M. (1829). Tableau des variations météorologique comparées aux phénomènes physiologiques, d'aprés les observations faites à l'obervatoire royal, et les recherches statistique les plus récentes. Annales d'Hygiène Publique et de Médecine Légale , 1 :228-.
  •  

Harris, Robert L. (1999), Information Graphics: A comprehensive Illustrated Reference, Oxford University Press, ISBN 0-19-513532-6 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Sektore-diagrama Aldatu lotura Wikidatan