Taimyr (penintsula)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Errusiako penintsulari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Taimyr».
Taimyr penintsula
Таймы́рский полуо́стров
Taimyr penintsulako tundra.
Taimyr penintsulako tundra.
Geografia
Kara sea2TY.PNG
Kokalekua Siberiako ipar-erdialdea
Koordenatuak 74°00′N 98°00′E / 74.000°N 98.000°E / 74.000; 98.000
Azalera 400.000 km²
Punturik garaiena Byrranga mendiak 1146 m
Administrazioa
 Errusia
Errusiako Artikoaren mapa; Taimyr ezkerraldean dago.

Taimyr penintsula[1] (errusieraz: Таймы́рский полуо́стровTaymyrsky Poluostrov) Siberiako ipar-erdialdean dagoen penintsula handia da. Eurasiako lur-masarik iparraldekoena da. Administratiboki Errusiako Krasnoiarsk kraiari dagokio[2].

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendebaldean Jeniseiko golkoa eta Kara itsasoa ditu, ekialdean Laptev itsasoa eta Khatangako golkoa[2]; hegoaldean, kontinente aldera, Khatanga ibaiak mugatzen du. 400.000 km²ko azalera dauka. Punturik garaiena Byrranga mendietan dago (1146 m)[2]. Penintsula zeharkatzen duten Taimyr eta Piasina ibaiek Kara itsasoan dute ahoa.

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nganasan herria nahikoa bakartuta bizi izan da penintsulan; horregatik xamanismo-praktikak, besteak beste, XX. mendera arte gorde dituzte.

Fauna eta flora[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Munduko Natura Funtsaren arabera, Taimyr paleartikoaren barneko «Erdialdeko Siberiako eta Taimyr penintsulako tundra» deritzon eskualde ekologikoaren eremuan dago.

Taimyr penintsulan bizi izan ziren Ipar Amerikatik kanpoko azken idi musketadunak. Duela 2000 urte inguru desagertu baziren ere[3], 1975ean berriz sartu zituzten.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Txeliuskin lurmuturra)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -26 -26 -24 -16 -8 1 5 4 0 -10 -19 -22 -11.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -33 -33 -33 -26 -15 -5 -3 -3 -5 -16 -26 -30 -19
Pilatutako prezipitazioa (mm) 8 9 9 8 9 18 21 22 22 15 9 11 201
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 15 15 14 12 11 12 11 12 15 16 13 16 162
Eguzki orduak 0 0 124 270 217 150 186 124 62 0 0 0 1133
Iturria: World Climate Guide[4]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Taimyr (penintsula) Aldatu lotura Wikidatan