Txolarre

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Txolarreak
Etxe-txolarre arra
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Klasea: Aves
Ordena: Passeriformes
Goifamilia: Passeroidea
Familia: Passeridae
Illiger, 1811
Generoak

Txolarreak (Passeridae) txori familia bat da, passeriformes ordenakoak. Hainbat espezie hartzen ditu bere baitan, hala nola etxe-txolarrea eta harkaitz-txolarrea.

Espezieak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Familia honek genero eta espezie hauek ditu bere baitan:

Euskal izenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaraz izen asko[1] erabili dira txori hau izendatzeko; horra hegoaldean erabili diren izen batzuk:

  • Artatxori: Bizkaieraren ia eremu guztian (Durangaldean, Mungialdean, Busturialdean, Legution...) Eibar ingururaino. Hauxe da, hedaduraz, berbarik zabalena, baina eskualderik gehienetan beste sinonimoren batekin batera agertzen da.
  • Burgoi, burrigoi, burgoitxori: Beasain.
  • Elizatxori (eleitxori, eliztxori...): Arratian, Otxandion, Aretxabaletan, Getarian, Errezilen, Gizaburuaga-Ea-Aulesti inguruan, Lapurdin, Zuberoan.
  • Etxetxori: Nafarroa garaiko eskualde askotan (Leitza, Baztan, Oitz, Imotz,...) eta Gipuzkoako mugako herri batzuetan (Berastegi, Ataun...).
  • Galartxori: Etxarri-Aranatz.
  • Garaitxori: Aezkoa.
  • Gorrilloi, gorrillota: Bergara-Antzuola.[2]
  • Hormatxori: Ermua-Eibar-Elgeta-Soraluze... Azpeitia-Errezil-Aia...
  • Kaletxori: Aretxabaleta-Eskoriatza... Zerain.
  • Kurloi, kurrilloi: Lea-Artibai (Munitibar, Berriatua, Markina,...), Durangaldea (Elorrio, Abadiño, Berriz, Mallabia...), eta Debagoiena (Arrasate, Oñati, Antzuola...), eta eskualde horien alboko zenbait herritan (Muxika, Mendata, Azkoitia...).
  • Lapurtxori (txorilapur): Beasain, Olaberri... Errezil.
  • Larratxori: Mutriku.
  • Mokomotz (txorimotz): Azpeitia, Beizama, Aia, Zestoa, Errezil, Beasain...
  • Metatxori: Zuberoa.
  • Murruxori: Baigorri.
  • Pardel: Ondarroa.
  • Paretatxori: Oiartzun, Errenteria, Hondarribia, Bera...
  • Patxizar: Deba, Zumaia, Aizarnazabal, Zestoa.
  • Teilatxori: Ubidea.
  • Torretxori, torrotxori: Mendexa, Amoroto, Ispaster, Ea, Lekeitio, Nabarniz... Zerain. Legutio.
  • Txau, ttau, txantxau...: Pasaia, Hondarribia.
  • Txo(l)arre: Zarautz. Arano.
  • Txorrotxori: Orio.
  • Txuerra: Elgoibar-Mendaro-Deba.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. http://eibar.org/blogak/sarasua/txolarrea-hormatxoria-artatxoria-etxetxoria-passer-domesticus Asier Sarasua: Txolarrea, artatxoria, etxetxoria...
  2. Gaztelaniazko gorrion izen arruntaren etimologia ez da ziurra baina teoria batek euskal gorri hitzarekin lotzen du; Zamora, Elena; Ruiz, Guadalupe; y Mejía, Teresa (1983) "Los nombres del 'gorrión común' y del 'campestre' en los Atlas Lingüísticos españoles". En Archivo de filología aragonesa, 32–33:325–366. ISSN 0210-5624
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Txolarre Aldatu lotura Wikidatan
Wikispezieetan informazioa gehiago aurki dezakezu: Passeridae