Txolarre

Txolarreak
Etxe-txolarre arra
Sailkapen zientifikoa
Erreinua:	Animalia
Filuma:	Chordata
Klasea:	Aves
Ordena:	Passeriformes
Goifamilia:	Passeroidea
Familia:	Passeridae Illiger, 1811
Generoak
Carpospiza Gymnoris Histurgops Montifringilla Onychostruthus Passer Petronia Philetairus Plocepasser Pseudonigrita Pyrgilauda

Txolarreak (Passeridae) txori familia bat da, passeriformes ordenakoak. Hainbat espezie hartzen ditu bere baitan, hala nola etxe-txolarrea eta harkaitz-txolarrea.

Espezieak

Familia honek genero eta espezie hauek ditu bere baitan:

• Hypocryptadius generoa
  • Hypocryptadius cinnamomeus Hartert, 1903

• Plocepasser generoaA. Smith, 1836
  • Plocepasser mahali A. Smith, 1836
  • Plocepasser donaldsoni Sharpe, 1895
  • Plocepasser superciliosus (Cretzschmar, 1827)
  • Plocepasser rufoscapulatus Büttikofer, 1888

• Histurgops generoaReichenow, 1887
  • Histurgops ruficauda Reichenow, 1887

• Pseudonigrita generoaReichenow, 1903
  • Pseudonigrita arnaudi (Bonaparte, 1850)
  • Pseudonigrita cabanisi (G.A.Fischer & Reichenow, 1884)

• Philetairus generoaA. Smith, 1837
  • Philetairus socius (Latham, 1790)

• Passer generoaBrisson, 1760
  • Passer ammodendri Gould, 1872
  • Passer domesticus Linnaeus 1758 - etxe-txolarrea
  • Passer hispaniolensis Temminck 1820 - txolarre iluna
  • Passer pyrrhonotus Blyth, 1845
  • Passer castanopterus Blyth, 1855
  • Passer rutilans (Temminck, 1836)
  • Passer flaveolus Blyth, 1845
  • Passer moabiticus Tristram, 1864
  • Passer iagoensis (Gould, 1838) - txolarre handia
  • Passer motitensis (A.Smith, 1836)
  • Passer insularis P.L.Sclater & Hartlaub, 1881
  • Passer hemileucus Ogilvie-Grant & H.O.Forbes, 1899
  • Passer rufocinctus Finsch & Reichenow, 1884
  • Passer shelleyi Sharpe, 1891
  • Passer cordofanicus Heuglin, 1871
  • Passer melanurus (Statius Müller, 1776)
  • Passer griseus (Vieillot, 1817)
  • Passer swainsonii (Rüppell, 1840)
  • Passer gongonensis (Oustalet, 1890)
  • Passer suahelicus Reichenow, 1904
  • Passer diffusus (A.Smith, 1836)
  • Passer simplex (Lichtenstein, 1823) - basamortuko txolarrea
  • Passer montanus (Linnaeus, 1758) - landa-txolarrea
  • Passer luteus (Lichtenstein, 1823) - urre-txolarrea
  • Passer euchlorus (Bonaparte, 1850) - arabiar urre-txolarrea
  • Passer eminibey (Hartlaub, 1880)
  • Passer italiae (Vieillot, 1817) - italiar txolarrea (aditu batzuen ustez, etxe-txolarrearen azpiespeziea da (Passer domesticus italiae)

• Carpospiza generoa von Muller, 1854
  • Carpospiza brachydactyla Bonaparte, 1850 -

• Petronia generoa Kaup, 1829
  • Petronia petronia (Linnaeus, 1766) - harkaitz-txolarrea

• Gymnoris generoa
  • Gymnoris superciliaris Blyth, 1845
  • Gymnoris dentata (Sundevall, 1850)
  • Gymnoris pyrgita (Heuglin, 1862)
  • Gymnoris xanthocollis (Burton, 1838)

• Montifringilla generoa
  • Montifringilla nivalis (Linnaeus, 1766) - elur-txonta
  • Montifringilla henrici (Oustalet, 1892)
  • Montifringilla adamsi Adams, 1859

• Onychostruthus generoa
  • Onychostruthus taczanowskii (Przewalski, 1876)

• Pyrgilauda generoa
  • Pyrgilauda davidiana J.Verreaux, 1871
  • Pyrgilauda ruficollis (Blanford, 1871)
  • Pyrgilauda blanfordi (Hume, 1876)
  • Pyrgilauda theresae (Meinertzhagen, 1937)

Euskal izenak

Euskaraz izen asko erabili dira txori hau izendatzeko; horra hegoaldean erabili diren izen batzuk:

• Artatxori: Bizkaieraren ia eremu guztian (Durangaldean, Mungialdean, Busturialdean, Legution...) Eibar ingururaino. Hauxe da, hedaduraz, berbarik zabalena, baina eskualderik gehienetan beste sinonimoren batekin batera agertzen da.
• Burgoi, burrigoi, burgoitxori: Beasain.
• Elizatxori (eleitxori, eliztxori...): Arratian, Otxandion, Aretxabaletan, Getarian, Errezilen, Gizaburuaga-Ea-Aulesti inguruan, Lapurdin, Zuberoan.
• Etxetxori: Nafarroa garaiko eskualde askotan (Leitza, Baztan, Oitz, Imotz,...) eta Gipuzkoako mugako herri batzuetan (Berastegi, Ataun...).
• Galartxori: Etxarri-Aranatz.
• Garaitxori: Aezkoa.
• Gorrilloi, gorrillota: Bergara-Antzuola.
• Hormatxori: Ermua-Eibar-Elgeta-Soraluze... Azpeitia-Errezil-Aia...
• Kaletxori: Aretxabaleta-Eskoriatza... Zerain.
• Kurloi, kurrilloi: Lea-Artibai (Munitibar, Berriatua, Markina,...), Durangaldea (Elorrio, Abadiño, Berriz, Mallabia...), eta Debagoiena (Arrasate, Oñati, Antzuola...), eta eskualde horien alboko zenbait herritan (Muxika, Mendata, Azkoitia...).
• Lapurtxori (txorilapur): Beasain, Olaberri... Errezil.
• Larratxori: Mutriku.
• Mokomotz (txorimotz): Azpeitia, Beizama, Aia, Zestoa, Errezil, Beasain...
• Metatxori: Zuberoa.
• Murruxori: Baigorri.
• Pardel: Ondarroa.
• Paretatxori: Oiartzun, Errenteria, Hondarribia, Bera...
• Patxizar: Deba, Zumaia, Aizarnazabal, Zestoa.
• Teilatxori: Ubidea.
• Torretxori, torrotxori: Mendexa, Amoroto, Ispaster, Ea, Lekeitio, Nabarniz... Zerain. Legutio.
• Txau, ttau, txantxau...: Pasaia, Hondarribia.
• Txo(l)arre: Zarautz. Arano.
• Txorrotxori: Orio.
• Txuerra: Elgoibar-Mendaro-Deba.