Hegazti

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Txori hitzak artikuku honetara dakar. Hitz horren beste esanahi eta hitz eratorriei buruz jakiteko, ikus: Txori (argipena)


Hegaztiak
Fosilaren garaia: Gaur

Malurus cyaneus
Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Kladoa: Avialae
Klasea: Aves
Linnaeus, 1758
Azpiklaseak

Hegaztiak (Aves) hanka biko, odol beroko eta animalia ornodun eta obiparoak dira. Batzuk migratzaileak dira. Batzuetan, taldeka dabiltza, hegazti-saldoetan. Bestela, txori izena hegazti txikiak izendatzeko erabiltzen da.

Hegaztiak aztertzen dituen zientziari Ornitologia esaten zaio.

Ornodun homeotermoen (gorputzeko berotasuna aldatzen ez zaienen) klasea da hegaztiena, ornodun guztien artean —arrainak alde batera utzita— mota gehien dituena. 28 ordena eta 9.000 mota inguru ditu hegaztien klaseak. Gaurko hegazti mota guztietatik txoriek 5.000 hartzen dituzte (55 familia), eta elkarren artean duten ezaugarri bakarra txorien oin bereziak dira (lauak eta mintzik gabeak). Hegaztiek gorputza lumaz estalia izatea dute ezaugarri nagusia. Erraz hegan egin ahal izateko hezurdura arina dute, hezur asko hutsak izaten dituzte, eta lepoan, bularraldean eta sabelean hutsuneak dituzte. Hutsune horiek biriken luzapenak dira, haizez beteak daude, eta hegaldian arnasa hartzeko erabiltzen dituzte; bularraldean, gainera, gihar indartsuak dituzte hegoak mugiarazteko. Hegazti talde batzuek hegan egiteko ahalmena galdua dute, eta lasterkari bilakatu dira (ostrukak) eta beste batzuk igerilari (pinguinoak). Hegaztiek, ugaztunen antzera, odol beroa dute eta zirkulazioa bikoitza. Oso ikusmen ona dute. Obiparoak dira, alegia, arrautzak erruten dituzte. Azpimarratzekoak dira hegaztien sexu dimorfismoa, txiten ardura eta migrazioak.

Anatomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hegazti baten kanpoko anatomia: 1 Mokoa, 2 Burua, 3 eta 4 Begia, 5 Kapa, 6 Estalki txikiak, 7 Sorbaldakoak, 8 Estalki ertainak, 9 Tertziarioak, 10 Atzealdea, 11 Primarioak, 12 Irekidura, 13 Izterra, 14 Tibio-tartsal artikulazioa, 15 Tartsoa, 16 Oinak, 17 Tibia, 18 Sabela, 19 Saihetsak, 20 Bularra, 21 Zintzurra, 22 ?

Motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hemen aipatuko ditugu hegaztiak euren ohiko bizilekuaren arabera:

Ordenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Neornithes  
Palaeognathae 

Struthioniformes



Tinamiformes



 Neognathae 
 

Beste hegaztiak (Neoaves)


Galloanserae 

Anseriformes



Galliformes







Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Hegaztiak
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hegazti Aldatu lotura Wikidatan
Wikispezieetan informazioa gehiago aurki dezakezu: Aves