¡Cu-Cutǃ afera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

¡Cu-Cutǃ afera Espainiako militarrek 1905ean, ¡Cu-Cutǃ aldizkariaren aurka eginkako erasoari deritzo.

¡Cu-Cutǃ aldizkarian 1905ko ale batean Antimilitarismoa goraipatzen zuen. Militar espainiarrek Espainiaren Batasuna, erregea eta armada bera mehatzatuta eta mespretzatuta sentitu zuten eta militar espainiarren aurkako iseka horien ondorioz Bartzelonako goarnizioko ofizialen erreakzioa oso gogorra izan zen.

Ehundaka militar espainiar sutan zeuden eta 1905eko azaroaren 25ean tentsioa biztu eta aldizkariaren bulegoak txikitu zituzten La Veu de Catalunyarekin egunkariaren bulegoekin batera.

Ondorioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Montero Ríos lehendakariak konstituzio-bermeak eten zituen; horrela, gertakariak auzitegi militarrek epaitzeko eskabidea egin zen, eta Lligako Erregionalistek eskabide hauxe egin zioten Kongresuari: separatismoa eta erregionalismoa ez nahastea.

Aurreko legearekin batera, Jurisdikzioen Legea onestu zuten, 1906kok maiatzean. Bertan ezartzen zenez, Justizia Militarraren Kodean armadaren aurkako irain -eta kalumnia- delituak geldituko ziren ezarrita, aurrerantzean.

Larriena ez zen izan bulegoak deuseztea, izan ere denborarekin konpondu baitzituzten. Larriena militarrek izandako inpunitatea izan zen. Militarrak ez ziren zigortuak izan nahiz eta ageriko legez aurkako ekintza bortitza egin. Izan ere, militarren aldeko legeak egiteaz gainera, botere gehiago lortu eta lanpostu hobeagoak lortu zituzten.

Kataluniako gizarteak oro har bat egin zuen ekintza hauen aurka eta denbora gutxian Solidaritat Catalana alderdi nagusia sortuko zen besteak beste honen ondorioz. Aldizkaria ezagunagoa bihurtu zen eta ale gehiago saldu zituen. Hamargarren hamarkadan 60.000 ale saltzen zituen.

Ondorioz, nahiz eta militarrak aske geratu eta izan zuten inpunitatea nabaria izan, alderdi espainiar monarkikoek indarra galduko zuten eta politikoki aldaketa sakona izan zuen Kataluniako gizarteak. 1912an aldizkaria ixtera behartuko zuen Lligak azken aldizkarian egindako irudi eta komentario satirikoengatik.

Cu-Cut aldizkariko gertakaria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Bartzelona, 25 (arratsaldeko 5:00ak). Bart, lehenengo orduan, armadako ofizial kopuru handia bildu zen Errege plazan; 200etik gora ziren, eta haserre zeuden Kataluniako prentsan argitaraturiko karikaturen eta artikuluen ondorioz; Espainiari goraka hasi ziren, eta, bertatik, Cu-Cut aldizkari katalanistaren inprentara joan ziren (...).

Handik, Casañas kardinalaren kalera joan ziren, bertan baitago aldizkariaren erredakzioa: altzariak atera eta erre egin zituzten; erredakzioan zeudenak, berriz, jipoitu, eta, gainera, "Gora Espainia!" oihu egitera behartu zituzten.

Ofizialak, ondoren, Ramblas de las Flores kalera joan ziren. La Veu egunkariaren egoitzara. Erredakzioan sartu, altzari eta egunkari asko atera, eta horiek ere erre zituzten. Erredakzioan sabladak eman zituzten, eta barrukoek ere "Gora Espainia!" oihu egin behar izan zuten. Den-dena suntsitu zuten, Kataluniako armarria izan ezik, Katalunia Espainiako probintzia omen zelako.

Emandako sabladek zaurituak eragin dituzte, horietariko bat larria. Gobernadore militarra, bitarteko kapitain jenerala, La Veu egunkariko erredakziora joan eta gobernu militarrera itzultzeko agindu zien ofizialei. Sumarioa irekiko da, Gotarredona Mencheta komandante jauna izendatu dute horretarako epaile berezi".

"El imparcial" 1905eko azaroaren 27a.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Solà i Dachs, Lluís. «Cu-cut! Setmanari de gresca ab ninots (1902-1912)». Bruguera [Barcelona], 1967. Capdevila, Jaume. «Cu-cut! Sàtira política en temps trasbalsats (1902-1912)». Efadós [Barcelona], 2012. Digitalització disponible al portal ARCA (Arxiu de Revistes Catalanes Antigues) Fitxa de ¡Cu-Cut! a Tebeosfera Cu-cut! Sàtira política en temps trasbalsats (1902–1912) - Exposició a l'Arxiu Històric de la Ciutat de Barcelona Francesc Mestre: Ilustradores Ilustres SOLÀ i DACHS, Lluís. «Cent anys sense Cu-cut!». Sàpiens [Barcelona], núm. 116, maig 2012, p. 48-51. ISSN: 1695-2014. Una exposició homenatja la sàtira política del Cu-cut! Ara, 11/05/2012 Cent anys del tancament del Cu-cut! TV3, 27/07/2012

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]