Ahate

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Ahateak hainbat azpifamilia ezberdinetako animaliak dira

Ahatea Anatidae hegazti-familiako hainbat hegaztik hartzen duten izen-arrunta da.

Ahate etxekotua edo jakitarako erabiltzen dena, Anas platyrhynchos domesticus izenekoa izan ohi da Europan, basahatearen ondorengo domestikatua. Hala ere, beste herrialde batzuetan beste espezie batzuekin harremana izan dezaketen ahate etxekotuak hazten dira etxaldeetan.

Izenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaraz ahate eta ahata aldaerak dira hegaztiaren izenik hedatuenak, baina bizkaieraz maileguzko paitta eta pato erak ere erabiltzen dira, eta baita bili Debabarrenean eta piro Bidasoaren haranean.[1]

Espezieen izen arruntak hizkuntzaren arabera aldatzen dira, baina orokorrean bost azpifamilia hauetako kideak izan daitezke ahate:

Anatidae guztiek ez dute izen arrunt gisa ahate hala ere.

Ahatea jaki gisa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ahatea jaki gisa, izter urinekoa

Ahateak bular (magret) handiago eta hanka (cuisses) txikiagoak dauzka oilaskoak baino. Gordinik eta urinetan confit edo urinekoak eginik saltzen dira; hegoak eta kondar-xerrak, papur gisa (rillete). Lepo-hegoekin al-i-cot egiten da Bearnon.[2]

Ahate-gibelaren ondorengoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ahatearen gibela (foie) da jaki gisa hegazti honek ematen duen zati noblea: erraia osorik edo zatika dago salgai, gordinik, egosita soilik (foie gras) edo trufaz aberastuta (foie trufé)[2].

Ahate-gibelean oinarrituriko beste jaki batzuk dira: bloka, urinetan konfitatu gibel (%60-90) eta hegaztikiak osatua. Gibel (%50-70), haragi eta fekulak dituena mousse edo créme de foie (%50-60) da. Tartean dabil parfait, sukaldaritzan usu erabilia. Gibel gutxien daukatenak, royal eta paté ezagunak (%40-15).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   «Basahate», txoriak.eus, http://txoriak.eus/txoriak/basahate. Noiz kontsultatua: 2018-04-13 .
  2. a b   Agirre, Edorta, «Okela eskola - Ase eta Gose», Ase eta Gose, http://asetagose.blogariak.net/okela-eskola/. Noiz kontsultatua: 2018-04-13 .