Arsfenamina

Wikipedia, Entziklopedia askea
Arsfenamina
Salvarsan.svg
Formula kimikoa C₁₂H₁₄As₂Cl₂N₂O₂
SMILES kanonikoa [As=[As]C2=CC(=C(C=C2)O)N)N)O.Cl.Cl&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl 3D eredua
Osatuta nitrogeno, artseniko, karbono, oxigeno, kloro eta hidrogeno
Masa molekularra 437,886 u
Erabilera
Rola antitreponemal agent (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKey VLAXZGHHBIJLAD-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia 139-93-5
ChemSpider 8444
PubChem 8774
Gmelin 9016
ChEBI 269938
EC zenbakia 205-386-6
ECHA 100.004.897
MeSH D001153
UNII 8BAJ8WP85I
KEGG C11744

Arsfenamina XX. mendearen hasieran sifilia sendatzeko erabiltzen zen botika da, Salvarsan izen komertzialarekin merkaturatu zena. Paul Ehrlich mikrobiologo alemaniarrak aurkitu zuen 1907an.

Artsenikoaren deribatua da arsfenamina. Aspalditik ezagutzen dira artsenikoaren onura terapeutikoak [1], baina baita bere toxikotasuna ere. Ehrlich-ek lortutako deribatu batek (606 deritzonak),aldiz, toxikotasunik ez zuela eta sifiliaren bakterioa (Treponema pallidum) hiltzen zuela ikusi zuten zientzialariek. Arsfenamina zen deribatu hori.

Gaixotasun infekziosoak arrakastaz tratatzeko erabilitako lehenengoetako botikaren bat izan zen arsfenamina. "Bala magikoa" deitu zitzaion, bere toxitasun hautakorra dela-eta.

Garrantzi historikoa izan arren, gaur egun arsfenamina ez da erabiltzen. Antibiotiko modernoen agerpenak XX. mendeko 40ko hamarkadan botika hori alboratu zuen. Sifiliaren aurkako tratamenduan, esaterako, gaur egun erabiltzen den farmakoa penizilina da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Stéphane Gibaud eta Gérard Jaouen, « Arsenic - based drugs: from Fowler’s solution to modern anticancer chemotherapy », Topics in Organometallic Chemistry [archive], vol. 32,‎ 2010, p. 1-20

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]