Edukira joan

Bayeux

Bayeux
Bayeux
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Normandia
Departamendua Calvados
Izen ofizialaBayeux
Jatorrizko izenaBayeux
Posta kodea14400
Geografia
Koordenatuak49°16′43″N 0°42′14″W / 49.2786°N 0.7039°W / 49.2786; -0.7039
Mapa
Azalera7,1 km²
Altitudea32 m, 67 m eta 53 m
MugakideakGuéron, Monceaux-en-Bessin, Saint-Loup-Hors, Saint-Martin-des-Entrées, Saint-Vigor-le-Grand, Vaucelles eta Vaux-sur-Aure
Demografia
Biztanleria12.659 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.931 (%54,4) (%45,6) 5.808 alt_right
Dentsitatea1.783 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakDorchester, Lübbecke, Chojnice, Eindhoven, Viborg, Sotome (en) Itzuli eta Bafussam
bayeux.fr

Bayeux Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2007an 13.911 biztanle zituen.

Bertan dago Bayeuxko tapiza, XI. mendeko brodatutako oihal handia. Irudi bidez normandiarren Ingalaterrako konkista azaltzean da, eta batez ere Hastingseko guduaren irudiak agertzen dira.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Guéron, Monceaux-en-Bessin, Saint-Loup-Hors, Saint-Martin-des-Entrées, Saint-Vigor-le-Grand, Vaucelles eta Vaux-sur-Aure.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BayeuxBayeux
Població amb 310 habitants (2000)Vaucelles (2,4 km)
Població amb 218 habitants (2000)Guéron (3,1 km)
Població amb 182 habitants (2000)Barbeville (3,1 km)
Població amb 311 habitants (2000)Vaux-sur-Aure (3,2 km)
Població amb 117 habitants (2000)Sully (3,4 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea6000800010.00012.00014.00016.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.808 gizon, 6.931 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.41
 
95+
 
1.02
1.39
 
90-94
 
1.98
2.74
 
85-89
 
4.30
3.81
 
80-84
 
5.25
3.05
 
75-79
 
5.99
7.42
 
70-74
 
8.43
7.46
 
65-69
 
7.70
7.52
 
60-64
 
7.29
6.20
 
55-59
 
6.36
5.94
 
50-54
 
6.09
5.08
 
45-49
 
6.20
6.22
 
40-44
 
5.44
5.15
 
35-39
 
4.93
4.22
 
30-34
 
3.46
5.49
 
25-29
 
3.87
4.87
 
20-24
 
4.54
7.61
 
15-19
 
5.27
5.94
 
10-14
 
5.42
5.87
 
5-9
 
3.88
3.62
 
0-4
 
2.57
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bayeux udalerrian 12.203 biztanle zeuden eta 6.769 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 1,80 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 51,4), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[3]

12.203biztanle
6.769elkarbizitza-unitate
1,80lagun elkarbizitza-unitateko
3.242familia
Udalerria
% 14
% 24
% 9
% 51
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.242 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.657). Guraso bakarreko 642 familietatik 543etan ama zen guraso bakarra. 1.848 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 638k seme-alaba bakarra zuten etxean, 534k bi, eta 222k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 943 bikoteetatik 134tan (% 14,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[3]

1.657
943
642
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.848
Seme-alaba bat638
Bi seme-alaba534
Hiru seme-alaba167
Lau edo gehiago55

15 urte edo gehiago zituzten 11.035 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 54,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 58,4). 80 urte edo gehiagoko 1.387 biztanleetatik 1.242 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 145 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 25
40-54% 23
55-64% 36
65-79% 40
80 +% 55
Bikotean bizi da
15-24% 19
25-39% 54
40-54% 57
55-64% 58
65-79% 56
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 4,0 PACS bidez lotuta). % 29,6 ezkongabeak ziren, % 10,4 alargunak eta % 10,4 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 34,9
Ezkongabea% 29,6
Izatezko bikotean% 10,6
Alarguna% 10,4
Dibortziatuta% 10,4
PACS bidez lotuta% 4,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,0), enplegatuak (% 18,1), eskulangileak (% 12,6), erdi-mailako lanbideak (% 9,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,0) Calvados departamenduko batez bestekoaren (% 33,4) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[3]

Udalerria
% 10
% 18
% 13
% 43
Calvados
% 10
% 15
% 16
% 15
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 7.872 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.785 egoitza nagusi ziren, 350 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 737 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.432), etxeak baino gehiago (3.207). Egoitza nagusietatik 2.628 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.040 alokairuan zeuden, 2.313 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 117 doan lagata.[4]

7.872etxebizitza
6.785egoitza nagusi
3.207etxe
4.432apartamentu

Etxebizitza multzoa

6.785
737
Egoitza nagusia (6.785)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (350)Hutsik (737)

Etxe mota

3.207
4.432
Etxea (3.207)Apartamentua (4.432)

Jabetza egoera

2.628
4.040
2.313
Jabeak (2.628)Alokairuan (4.040)HLM (2.313)Doan lagata (117)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.543).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.030
1919-1945335
1946-19701.353
1971-19902.543
1991-2005620
2006-2020844

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.905). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.486 etxebizitzatan). 3.545 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.726 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.559tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela555
2 gela1.187
3 gela1.606
4 gela1.532
5 gela edo gehiago1.905

Berogailu mota

3.486
2.065
866
Gas sarea (3.486)Fuel-olioa (336)Elektrizitatea (2.065)Gas botila (32)Bestelakoak (866)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.545aparkalekua
3.726ibilgailu 1
1.559ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.123 biztanleetatik 5.222 aktibo ziren (% 73,3), horietako 4.512 lanean (% 63,3) eta 709 langabezian (aktiboen % 13,6).

7.12315-64 urteko biztanle
% 73,3aktibo
% 63,3lanean
% 13,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,3
25-54 urte% 89,3
55-64 urte% 55,2
Gizonak% 76,2
Emakumeak% 70,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,3
BEPC, brebeta% 14,2
CAP-BEP% 19,6
Batxilergoa% 13,6
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 6,2
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.902 ez-aktibotik 590 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,0), 601 erretiraturik zeuden (% 31,6) eta 711 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,4).

Ez-aktiboak

% 31
% 32
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 8
% 13
% 21
% 35
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 9.124 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 4.512 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

9.124enplegu udalerrian
% 87,3soldatapeko
% 12,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.120 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.120 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.600 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 887 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 24 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 25 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 40 eraikuntza enpresak ziren, 261 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 20 garraio enpresak ziren, 86 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 12 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 60 finantziazio enpresak ziren, 48 higiezinen enpresak ziren, 93 zerbitzu enpresak ziren, 136 administrazio publikoko enpresak ziren eta 70 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 190 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 12 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 8 zurginak, 5 iturginak, 3 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 25 ile apaindegiak, 8 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 60 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 9 apaindegiak.[6]

2009an zeuden 146 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 7 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 19 okindegiak, 11 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 7 liburu dendak, 48 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 11 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 4 drogeria, 2 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.[7]

2000. urtean Bayeux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 8 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bayeux udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.662 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.242 eta lizeo teknologikoetan 454.

Bayeux udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]