Boro nitruro
| Boro nitruro | |
|---|---|
 | |
| Formula kimikoa | BN |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | Nitrogeno eta boro |
| Mota | covalent network solid (en)  eta Konposatu bitar |
| Masa molekularra | 25,012 Da |
| Kristalografia | |
| Sistema kristalinoa | Kristal-sistema hexagonal |
| Arriskuak | |
| NFPA 704 |  0
0
0
|
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | PZNSFCLAULLKQX-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 10043-11-5 |
| ChemSpider | 59612 |
| PubChem | 66227 |
| Gmelin | 50883 |
| ChEBI | 216 |
| RTECS zenbakia | ED7800000 |
| DSSTox zenbakia | ED7800000 |
| EC zenbakia | 233-136-6 |
| ECHA | 100.030.111 |
| CosIng | 32211 |
| UNII | 2U4T60A6YD |
Boro nitruroa (BN) boroaren konposatu bitarra da, boro eta nitrogeno proportzio berdinetan osatua. Konposatua karbonoarekiko isoelektronikoa da (boroak 3 balentzia elektroi ematen ditu eta nitrogenoak 5), beraz, boro nitruroak forma polimorfikoak ditu, karbonoaren alotropoen antzekoak.
Boro nitruro kubikoa (c-BN) oso material artifizial gogorra da, baina diamantea baino gogortasun txikiagokoa. Diamantea bezala, c-BN isolatzaile elektriko eta beroaren eroale bikaina da. Asko erabiltzen dute tresna industrialetarako urragarri gisa,[1] bereziki altzairu aleatuak eta material oso gogorrak mekanizatzeko.
Egitura kristalinoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Presioaren eta tenperaturaren arabera, Boro Nitruroak hiru egitura kristalino izan ditzake: hexagonala (hBN), kubikoa (cBN) eta wurtzita egitura (wBN). Normalean "boro nitruro" aipatzen denean, hexagonal egitura duen bertsioari egiten zaio erreferentzia.
Hiru BN mota nagusien definizioak eta erabilerak honako hauek dira[2]:
- Boro nitruro hexagonala (hBN) "Grafito zuria" izenez ere ezaguna, geruza-egitura du, isolatzaile elektrikoa da eta eroankortasun termiko handia dauka. Erabilerak: Tenperatura altuko lubrifikatzaileak, gailu elektronikoen bero-hedapen materialak, hutseko labeen isolamendu piezak.
- Boro nitruro kubikoa (cBN) Diamantearen egitura elektroniko bera dauka; gogortasun eta egonkortasun termiko-kimiko handia du. Erabilerak: Abrasiboak, ebaketa-erremintak, tenperatura altuko eta muturreko inguruneetako osagaiak.
- Boro nitruro wurtzitikoa (wBN) Oso forma arraroa da, presio altuan sortzen dena, eta zenbait egoeratan diamantea baino gogorragoa izan daitekeela uste da. Erabilerak: Ultra-gogortasun materialen ikerketa, presio altuko aplikazio bereziak, errendimendu handiko babes-estaldurak (esperimentazio fasean).
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) Robert H. Todd, Dell K. Allen & Leo Alting. (1994). Manufacturing Processes Reference Guide. Industrial Press Inc., 43–48 or. ISBN 0-8311-3049-0..
- ↑ (Ingelesez) «Boron Nitride, BN Ceramic Materials - Structures & Applications» www.samaterials.com (kontsulta data: 2025-07-25).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q410193
Multimedia: Boron nitride / Q410193
 |
Artikulu hau kimikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |