Edukira joan

Bretanha de Marsan

Bretanha de Marsan
Bretagne-de-Marsan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiMont-de-Marsango barrutia
Kantonamenducanton of Mont-de-Marsan-Sud
Izen ofizialaBretagne-de-Marsan
Bretagne
Jatorrizko izenaBretagne-de-Marsan
Posta kodea40280
Geografia
Koordenatuak43°50′51″N 0°27′53″W / 43.8475°N 0.4647°W / 43.8475; -0.4647
Mapa
Azalera12,93 km²
Altitudea83 m, 62 m, 97 m eta 80 m
MugakideakBascons, Benquet, Mazerolles, Mont-de-Marsan, Saint-Maurice-sur-Adour eta Saint-Pierre-du-Mont
Demografia
Biztanleria1.618 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 906 (%55,3) (%44,7) 732 alt_right
Dentsitatea125 bizt/km²
bretagnedemarsan.fr

Bretanha de Marsan (okzitanieraz Bretanha de Marsan, frantsesez eta ofizialki: Bretagne-de-Marsan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.618 biztanle zituen 12,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bascons, Benquet, Mazerolles, Mont-de-Marsan, Saint-Maurice-sur-Adour eta Saint-Pierre-du-Mont.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Bretagne-de-MarsanBretagne-de-Marsan
Població amb 648 habitants (2000)Mazerolles (3,6 km)
Població amb 1427 habitants (2000)Benquet (3,7 km)
Població amb 940 habitants (2000)Bascons (4,4 km)
Població amb 240 habitants (2000)Artassenx (4,8 km)
Població amb 566 habitants (2000)Laglorieuse (4,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1041 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mont-de-Marsan udalerrian dago, 7,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 918,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 1947ko abuztuaren 1an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,8 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 732 gizon, 906 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.32
1.64
 
90-94
 
3.31
0.96
 
85-89
 
2.21
3.55
 
80-84
 
3.42
5.46
 
75-79
 
4.30
3.96
 
70-74
 
4.97
9.43
 
65-69
 
5.85
6.01
 
60-64
 
5.63
7.38
 
55-59
 
4.86
6.69
 
50-54
 
5.41
6.97
 
45-49
 
5.63
10.25
 
40-44
 
6.84
7.10
 
35-39
 
9.27
7.51
 
30-34
 
3.86
1.37
 
25-29
 
3.86
1.50
 
20-24
 
1.66
5.74
 
15-19
 
5.30
4.37
 
10-14
 
10.71
5.19
 
5-9
 
5.74
4.92
 
0-4
 
5.85
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bretagne-de-Marsan udalerrian 1.509 biztanle zeuden eta 627 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,41 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 35,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.509biztanle
627elkarbizitza-unitate
2,41lagun elkarbizitza-unitateko
474familia
Udalerria
% 36
% 30
% 10
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 474 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (224). Guraso bakarreko 61 familietatik 51etan ama zen guraso bakarra. 229 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 117k seme-alaba bakarra zuten etxean, 102k bi, eta 25k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 224 bikoteetatik 31tan (% 13,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

189
224
61
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean229
Seme-alaba bat117
Bi seme-alaba102
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.303 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 18,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 84,8). 80 urte edo gehiagoko 128 biztanleetatik 52 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 76 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 5
40-54% 10
55-64% 15
65-79% 17
80 +% 19
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 85
40-54% 80
55-64% 79
65-79% 66
80 +% 18

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,5 izatezko bikotean eta % 14,7 PACS bidez lotuta). % 17,7 ezkongabeak ziren, % 8,7 alargunak eta % 5,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,0
Ezkongabea% 17,7
PACS bidez lotuta% 14,7
Izatezko bikotean% 9,5
Alarguna% 8,7
Dibortziatuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,3), erdi-mailako lanbideak (% 22,0), enplegatuak (% 17,9), goi-mailako langileak (% 14,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,3) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,6).[9]

Udalerria
% 15
% 22
% 18
% 11
% 29
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 654 etxebizitza zeuden. Horietatik 619 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (640), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 478 beren jabearen bizilekuak ziren, 135 alokairuan zeuden, 18 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

654etxebizitza
619egoitza nagusi
640etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

619
Egoitza nagusia (619)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (23)

Etxe mota

640
Etxea (640)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

478
135
Jabeak (478)Alokairuan (135)HLM (18)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (196).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik36
1919-194511
1946-197043
1971-1990157
1991-2005145
2006-2020196

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (405). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (336 etxebizitzatan). 559 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 227 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 381tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela7
3 gela39
4 gela168
5 gela edo gehiago405

Berogailu mota

67
336
167
Gas sarea (67)Fuel-olioa (31)Elektrizitatea (336)Gas botila (18)Bestelakoak (167)

Aparkalekua eta ibilgailuak

559aparkalekua
227ibilgailu 1
381ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 917 biztanleetatik 721 aktibo ziren (% 78,6), horietako 682 lanean (% 74,4) eta 39 langabezian (aktiboen % 5,4).

91715-64 urteko biztanle
% 78,6aktibo
% 74,4lanean
% 5,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 30,8
25-54 urte% 94,5
55-64 urte% 55,7
Gizonak% 79,9
Emakumeak% 77,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 12,9
CAP-BEP% 4,8
Batxilergoa% 7,3
Goi-mailako +2% 2,3
Goi-mailako +3/4% 3,6
Goi-mailako +5% 5,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

196 ez-aktibotik 79 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,3), 73 erretiraturik zeuden (% 37,2) eta 44 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,4).

Ez-aktiboak

% 40
% 37
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 17
% 33
% 27
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 331 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 682 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

331enplegu udalerrian
% 86,7soldatapeko
% 13,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.600 eurokoa zen.

27.600 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[12]

2000. urtean Bretagne-de-Marsan udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 484 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat zegoen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1945ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mont-de-Marsan », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]