Edukira joan

Carsac e Alhac

Carsac e Alhac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
Izen ofizialaCarsac-Aillac
Posta kodea24200
Geografia
Koordenatuak44°50′23″N 1°16′34″E / 44.8397°N 1.2761°E / 44.8397; 1.2761
Mapa
Azalera17,31 km²
Altitudea60 m, 269 m eta 129 m
MugakideakSaint-Vincent-le-Paluel, Sarlat-la-Canéda, Groléjac, Domme, Calviac-en-Périgord, Vitrac eta Veyrignac
Demografia
Biztanleria1.586 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 827 (%53,4) (%46,6) 722 alt_right
Dentsitatea92 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1961eko urtarrilaren 1a
carsac-aillac.fr

Carsac e Alhac (okzitanieraz Carsac e Alhac, frantsesez eta ofizialki: Carsac-Aillac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.586 biztanle zituen 17,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Vincent-le-Paluel, Sarlat-la-Canéda, Groléjac, Domme, Calviac-en-Périgord, Vitrac eta Veyrignac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Carsac-AillacCarsac-Aillac
Població amb 610 habitants (2000)Groléjac (2,8 km)
Població amb 292 habitants (2000)Veyrignac (3,2 km)
Població amb 835 habitants (2000)Vitrac (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 897 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Gourdon_(Lot) udalerrian dago, 14,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 823 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea03006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 722 gizon, 827 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.42
1.39
 
90-94
 
1.93
4.29
 
85-89
 
3.63
4.85
 
80-84
 
3.14
5.82
 
75-79
 
4.96
8.03
 
70-74
 
5.80
8.73
 
65-69
 
9.67
13.30
 
60-64
 
12.09
9.97
 
55-59
 
7.62
5.68
 
50-54
 
6.77
6.09
 
45-49
 
9.19
6.23
 
40-44
 
5.44
1.39
 
35-39
 
1.81
3.60
 
30-34
 
3.02
2.77
 
25-29
 
1.21
3.46
 
20-24
 
3.75
6.93
 
15-19
 
5.80
4.71
 
10-14
 
4.11
2.08
 
5-9
 
3.99
0.69
 
0-4
 
3.63
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Carsac-Aillac udalerrian 1.481 biztanle zeuden eta 704 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.481biztanle
704elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
480familia
Udalerria
% 20
% 37
% 11
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 480 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (259). Guraso bakarreko 79 familietatik 56etan ama zen guraso bakarra. 264 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 123k seme-alaba bakarra zuten etxean, 69k bi, eta 26k hiru edo gehiago.[9]

259
142
79
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean264
Seme-alaba bat123
Bi seme-alaba69
Hiru seme-alaba26
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.394 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 25,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,1). 80 urte edo gehiagoko 178 biztanleetatik 92 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 86 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 11
40-54% 14
55-64% 15
65-79% 21
80 +% 26
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 74
40-54% 72
55-64% 79
65-79% 76
80 +% 67

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 6,5 PACS bidez lotuta). % 18,3 ezkongabeak ziren, % 11,5 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,0
Ezkongabea% 18,3
Alarguna% 11,5
Izatezko bikotean% 11,0
Dibortziatuta% 6,8
PACS bidez lotuta% 6,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,5), erdi-mailako lanbideak (% 15,1), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 14,6), enplegatuak (% 11,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,5) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) azpitik dago. 19 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,7).[9]

Udalerria
% 15
% 15
% 12
% 11
% 38
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 999 etxebizitza zeuden. Horietatik 711 egoitza nagusi ziren, 237 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 51 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (981), eta apartamentuak gutxi ziren (14). Egoitza nagusietatik 569 beren jabearen bizilekuak ziren, 117 alokairuan zeuden, 13 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 25 doan lagata.[10]

999etxebizitza
711egoitza nagusi
981etxe
14apartamentu

Etxebizitza multzoa

711
237
Egoitza nagusia (711)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (237)Hutsik (51)

Etxe mota

981
Etxea (981)Apartamentua (14)

Jabetza egoera

569
117
Jabeak (569)Alokairuan (117)HLM (13)Doan lagata (25)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (185).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik79
1919-194517
1946-197062
1971-1990185
1991-2005159
2006-2020156

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (370). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (313 etxebizitzatan). 630 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 319 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 367tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela20
3 gela87
4 gela232
5 gela edo gehiago370

Berogailu mota

96
63
313
222
Gas sarea (96)Fuel-olioa (63)Elektrizitatea (313)Gas botila (18)Bestelakoak (222)

Aparkalekua eta ibilgailuak

630aparkalekua
319ibilgailu 1
367ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 822 biztanleetatik 614 aktibo ziren (% 74,7), horietako 554 lanean (% 67,4) eta 61 langabezian (aktiboen % 9,9).

82215-64 urteko biztanle
% 74,7aktibo
% 67,4lanean
% 9,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 34,5
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 56,6
Gizonak% 75,6
Emakumeak% 73,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,9
BEPC, brebeta% 15,4
CAP-BEP% 8,4
Batxilergoa% 11,3
Goi-mailako +2% 10,1
Goi-mailako +3/4% 9,0
Goi-mailako +5% 6,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

207 ez-aktibotik 68 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,9), 88 erretiraturik zeuden (% 42,5) eta 51 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,6).

Ez-aktiboak

% 33
% 43
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 16
% 11
% 24
% 26
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 659 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 554 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

659enplegu udalerrian
% 79,2soldatapeko
% 20,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.880 eurokoa zen.

25.880 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.150 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 99 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 4 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Carsac-Aillac udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 165 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1961ko otsailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Gourdon », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]