Edukira joan

Chadrac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chadrac
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiLe Puy-en-Velayko barrutia
KantonamenduLe Puy-en-Velay-2 kantonamendua
Izen ofizialaChadrac
Posta kodea43770
Geografia
Koordenatuak45°03′49″N 3°54′21″E / 45.0636°N 3.9058°E / 45.0636; 3.9058
Mapa
Azalera2,48 km²
Altitudea577 m, 730 m eta 646 m
MugakideakAiguilhe, Brives-Charensac, Le Monteil, Polignac eta Le Puy-en-Velay
Demografia
Biztanleria2.542 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.294 (%51,8) (%48,2) 1.206 alt_right
Dentsitatea1.025 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakTaucha
chadrac.com

Chadrac (okzitanieraz Chadrac, frantsesez eta ofizialki: Chadrac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.542 biztanle zituen 2,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aiguilhe, Brives-Charensac, Le Monteil, Polignac eta Le Puy-en-Velay.

Mapa
Chadrac eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChadracChadrac
Població amb 568 habitants (2000)Le Monteil (1,0 km)
Població amb 1601 habitants (2000)Aiguilhe (2,1 km)
Població amb 2785 habitants (2000)Polignac (3,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 16,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 721 mm-koa da, urtarrilean 7,6 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 632 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,3 °C-koa da, 1956ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea05001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.206 gizon, 1.294 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.41
 
95+
 
0.77
1.41
 
90-94
 
1.55
1.66
 
85-89
 
2.32
3.81
 
80-84
 
6.03
8.71
 
75-79
 
7.65
9.37
 
70-74
 
10.74
4.64
 
65-69
 
9.20
7.38
 
60-64
 
7.42
7.38
 
55-59
 
6.49
6.05
 
50-54
 
6.41
7.21
 
45-49
 
4.17
4.39
 
40-44
 
5.87
4.39
 
35-39
 
4.79
4.48
 
30-34
 
5.18
1.99
 
25-29
 
4.17
4.06
 
20-24
 
2.94
5.89
 
15-19
 
2.94
5.39
 
10-14
 
4.02
5.89
 
5-9
 
2.94
5.47
 
0-4
 
4.40
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chadrac udalerrian 2.538 biztanle zeuden eta 1.249 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

2.538biztanle
1.249elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
756familia
Udalerria
% 20
% 34
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 756 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (423). Guraso bakarreko 90 familietatik 80etan ama zen guraso bakarra. 473 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 109k seme-alaba bakarra zuten etxean, 119k bi, eta 55k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 244 bikoteetatik 40tan (% 16,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

423
244
90
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean473
Seme-alaba bat109
Bi seme-alaba119
Hiru seme-alaba45
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 2.181 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 16
40-54% 17
55-64% 23
65-79% 27
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 64
40-54% 70
55-64% 72
65-79% 72
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 5,9 PACS bidez lotuta). % 22,1 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 6,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,4
Ezkongabea% 22,1
Alarguna% 9,1
Izatezko bikotean% 8,8
Dibortziatuta% 6,6
PACS bidez lotuta% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,6), eskulangileak (% 13,1), enplegatuak (% 12,3), erdi-mailako lanbideak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,6) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 12
% 12
% 13
% 49
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.367 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.251 egoitza nagusi ziren, 24 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 92 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (924), eta apartamentuak gutxi ziren (437). Egoitza nagusietatik 845 beren jabearen bizilekuak ziren, 391 alokairuan zeuden, 135 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[10]

1.367etxebizitza
1.251egoitza nagusi
924etxe
437apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.251
Egoitza nagusia (1.251)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (24)Hutsik (92)

Etxe mota

924
437
Etxea (924)Apartamentua (437)

Jabetza egoera

845
391
135
Jabeak (845)Alokairuan (391)HLM (135)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (656).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik51
1919-194534
1946-1970204
1971-1990656
1991-2005184
2006-2020108

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (571). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (741 etxebizitzatan). 903 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 616 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 479tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela67
3 gela207
4 gela397
5 gela edo gehiago571

Berogailu mota

741
104
258
142
Gas sarea (741)Fuel-olioa (104)Elektrizitatea (258)Gas botila (6)Bestelakoak (142)

Aparkalekua eta ibilgailuak

903aparkalekua
616ibilgailu 1
479ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.366 biztanleetatik 1.005 aktibo ziren (% 73,6), horietako 910 lanean (% 66,6) eta 95 langabezian (aktiboen % 9,5).

1.36615-64 urteko biztanle
% 73,6aktibo
% 66,6lanean
% 9,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,3
25-54 urte% 92,2
55-64 urte% 55,9
Gizonak% 76,0
Emakumeak% 71,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,1
BEPC, brebeta% 15,9
CAP-BEP% 10,9
Batxilergoa% 10,5
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

361 ez-aktibotik 120 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,2), 124 erretiraturik zeuden (% 34,3) eta 117 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,4).

Ez-aktiboak

% 33
% 34
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 30
% 30
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 869 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 910 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

869enplegu udalerrian
% 84,0soldatapeko
% 16,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.560 eurokoa zen, eta biztanleen % 14 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.560 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.140 €
% 14,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 12,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 130 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 1 igeltseroa, 4 margolariak, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Chadrac udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1928ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Puy-Chadrac », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chadrac&oldid=11341988"(e)tik eskuratuta