Edukira joan

Dachau

Wikipedia, Entziklopedia askea
Dachau
Dachau
Greater district town (en) Itzuli
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Bavaria
Gobernu-eskualdeBavaria Garaia
Bavariako baserri-barrutiDistrict of Dachau
AlkateaFlorian Hartmann
Izen ofizialaDachau
Jatorrizko izenaDachau
Posta kodea85221
Udalerri kodea09174115
Geografia
Koordenatuak48°15′37″N 11°26′03″E / 48.2603°N 11.4342°E / 48.2603; 11.4342
Mapa
Azalera34,96 km²
Altitudea480 m
MugakideakSchwabhausen eta Karlsfeld
Demografia
Biztanleria48.337 (2023ko abenduaren 31)
alt_left 24.662 (%51) (%49) 23.675 alt_right
Dentsitatea1.383 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia08131
Hiri senidetuakRosh HaAyin (en) Itzuli, Klagenfurt, Fondi, Bolzano, Tervuren eta Renkum
dachau.de

Dachau Alemania hegoaldean dagoen hiria da, Bavariako estatu federatuan kokatua, Munichetik ipar-ekialdera, 13 kilometrora. Freising-en atzetik, Munich inguruko bigarren hiri handiena da, 43.000 biztanlerekin. Hiriak gune historikoa du, XVIII. mendeko gaztelu bat duena. Dachau hiria Dachau barrutiko administrazioaren egoitza da. Amper ibaiak zeharkatzen du.

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Dachauko gaztelua

Hiria hiru eremutan banatua dago:

  • Altstadt (Alde zaharra):

Altstadt Dachau, Mitterndorf, Udlding, Etzenhausen, Unterer Markt, Webling

  • Dachau-Ost (Dachau ekialdea):

Unteraugustenfeld, Polln, Obergrashof, Prittlbach-en parte batzuk, Würmmühle

  • Dachau-Süd (Dachau hegoaldea):

Oberaugustenfeld, Himmelreich, Holzgarten, Gröbenried-en parte batzuk

  • 1972az geroztik Dachauri dagokio baita ere: Pellheim-eko udalerria (Pellheim, Pullhausen, Assenhausen, Lohfeld eta Viehhausen barnean dituela).

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Duela 2.300 urte inguru, toki horretan zeltak bizi izan ziren. Erromatarrek lurraldea konkistatu eta Reciako probintzia erromatarrean sartu zuten. Erromatarrek Amper ibaia zeharkatzen duen bide bat eraiki zuten Dachautik gertu.

Dachau aipatzen den lehendabiziko dokumentua 805ekoa da. Hiria suediarrek setiatu zuten Hogeita Hamar Urteko Gerra egin zutenean, eta arpilatua izan zen.

Artista askoren etxea izan zen XIX. mende bukaera eta XX. mendearen hasiera bitartean. Esaterako, Ludwig Thoma-ren jaioterria da.

Hiri hau Dachauko kontzentrazio-esparrutik gertu egoteagatik ere ezaguna da; Dachaukoa Alemanian egindako lehenengoko kontzentrazio-esparru handia izan zen, 1933an naziek eraikia, aurretik bolbora-lantegi bat izandako lekuan.

Bigarren Mundu Gerraren ostean, Alemaniako ekialdeko lurraldeetatik kanporatutako hainbat alemaniarrek bizileku berri bat aurkitu zuten Dachaun. Biztanle-kopuruak gora egin zuen, eta Dachau ekialdean (Dachau-Ost) auzo berri bat eratu zen.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko zentsuaren arabera 45.965 biztanle zituen: 22.538 gizonezko (% 49,0) eta 23.427 emakumezko (% 51,0); 100 emakumeko 96,2 gizonezko zeuden. Biztanleen % 17,0 18 urtetik beherakoak ziren eta % 19,4 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 20,9 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 42,5 ezkongabeak ziren eta % 42,8 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]

Biztanleriaren tamainaUrtea010.00020.00030.00040.00050.0001860189019201950198020102040DachauBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 22.541 gizon, 23.427 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
7.97
 
75+
 
12.54
7.73
 
65-74
 
10.50
23.13
 
50-64
 
21.83
12.97
 
40-49
 
14.01
14.10
 
30-39
 
13.62
6.84
 
25-29
 
5.88
8.44
 
18-24
 
6.34
3.26
 
15-17
 
2.49
9.19
 
6-14
 
7.48
3.25
 
3-5
 
2.41
3.12
 
0-2
 
2.90
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 68,8ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 29,0k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 2,2k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 85,5 beraiek etorritakoak ziren eta % 14,5 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]

Migrazio-jatorria

31.622
13.326
Migrazio-jatorririk gabe (31.622)Migrazio-jatorri osoa (13.326)Migrazio-jatorri partziala (1.015)

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 23.117 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (14.289, % 61,8) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 84,96 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 10,34 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 2,2 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 37,2 jabeak okupatzen zituzten.[3]

23.117etxebizitza
84,96 m²batez besteko azalera
10,34 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

8.211
14.289
Jabetzan (8.211)Alokairuan (14.289)Aisialdikoa (88)Hutsik (528)
% 2,2hutsik dauden tasa
% 37,2jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (6.514). Etxebizitza gehienak 1960-1969 artean eraiki ziren (3.761); eraikin guztien % 76,6 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (20.593 etxebizitza).[3]

Gela kopurua

Gela bakarra1.235
2 gela4.238
3 gela6.514
4 gela5.324
5 gela2.828
6 gela1.616
7 gela edo gehiago1.364

Eraikuntza garaia

1919 aurretik609
1919-19491.087
1950-19592.877
1960-19693.761
1970-19793.671
1980-19892.491
1990-19993.207
2000-20092.714
2010-20151.460
2016 eta geroago1.239

Berogailu mota

20.593
Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (821)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (431)Bloke-berogailua (Blockheizung) (788)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (20.593)Labe indibiduala (449)Berogailurik gabe (40)

Guztira 8.364 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (3.822, % 45,7). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (4.758).[3] Guztira 22.272 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (9.989, % 44,9).[4]

8.364bizitegi-eraikin
22.272etxegune

Eraikin mota

3.822
1.816
2.250
Etxe bakartua (3.822)Etxe atxikia (bikoitza) (1.816)Ilarako etxea (2.250)Bestelako eraikin mota (479)

Etxebizitza kopurua eraikineko

4.758
1.187
1.528
754
Etxebizitza bakarra (4.758)2 etxebizitza (1.187)3-6 etxebizitza (1.528)7-12 etxebizitza (754)13 etxebizitza edo gehiago (139)

Etxegunearen tamaina

9.989
6.182
2.816
2.265
Pertsona bakarra (9.989)2 pertsona (6.182)3 pertsona (2.816)4 pertsona (2.265)5 pertsona (655)6 pertsona (368)

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
  2. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  3. 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  4. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.


Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Dachau&oldid=11690623"(e)tik eskuratuta