Grolier Kodexa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Grolier Kodexa
Grolier Codex, page 6.jpg
Kodexaren ilustrazio bat.
Datuak
Generoa Horoskopoa, almanaka
Hizkuntza maia
Herrialdea Chiapas (Mexiko)
Orrialdeak 11
Formatua 18 x 12,5 zm.
Euskaraz
Izenburua Grolier Kodexa

Grolier Kodexa (Codex Grolier)[1],[2] Kodex hau Mexikoko Antropologia Museo Nazionalean dago eta ezagutzen den laugarren maia kodexa izan daiteke. Antza Chiapas inguruko kobazulo batean aurkitua izan zen, Palenquetik gertu. Karbono-14 bidezko datazioak XIII. mende hasierakoa dela erakutsi du. Izena publikoki erakutsi zen lehenengo tokitik dator, New Yorkeko Grolier Clubean. Edukia Artizarraren araberako egutegia omen da.[3]

Aurkikutza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beste hiru maia kodexekin aldetuta, Grolier kodexa oso berandu agertu zen. Goian aipatu dugunez Chiapasen mendietako kobazulo batean 1965an aurkitua izan omen zen. Lehenengo jabea José Saénz izeneko mediku bat izan zen eta honek Michael Coe ikertzaileari erakutsi zion. Publikoki 1971an, Grolier Clubean[4] alegia, eman zen ezagutzera. Hasieratik ikusi zen besteak baino pobreago zela, zehaztasun gutxiagokoa, eta zati bat bakarrik zela.

Ikerlari batzuentzat iruzur bat da dokumentu hau. Nahiz eta zientifikoki datatua egon, erakusten duen egitura desberdina da. UNAMeko Laura Elena Soteloren ustez kodexa material zaharrak erabiliz 1960an egin zen.[5] Beste batzuek benetakoa dela esaterakoan ez dute zalantzarik. Adibidez, Miguel León-Portillak demostratutzat ematen du bere jatorri historikoa. [6]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Nikolai Grube: Der Dresdner Maya-Kalender: Der vollständige Codex. Verlag Herder, Freiburg, 2012, ISBN 978-3-451-33332-3, pp. 21-22(Alemanez)
  2. Milbrath, Susan: New Questions Concerning the Authenticity of the Grolier Codex, Latin American Indian Literatures Journal, 2002, pp. 50–83(Ingelesez)
  3. Miguel León-Portilla: Literaturas indígenas de México, 101.or.
  4. AEBko liburuzaleen elkarte ospetsua, 1884an sortua.
  5. http://www.jornada.unam.mx/2005/06/13/index.php?section=cultura&article=a07n2cul
  6. Literaturas indígenas de México, 101 or.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Grolier Kodexa

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]