Ituero y Lama
| Ituero y Lama | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Espainia | ||||||||||
| Autonomia |  Gaztela eta Leon | ||||||||||
| Probintzia | Segoviako probintzia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Ituero y Lama | ||||||||||
| Posta kodea | 40151 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 40104 | ||||||||||
| Herriburua | Ituero y Lama | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°48′02″N 4°22′42″W / 40.800555555556°N 4.3783333333333°W | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 13,19 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.004 m | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 492 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 37 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | SG | ||||||||||
| itueroylama.es | |||||||||||
Ituero y Lama Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena. Jatorrian bi etxalde edo etxalde-multzo izango ziren, izen berezituarekin, baina herria egunean kasko bakarrean kokatzen da izen bikoitza izan arren, muino batean Piezga ibaiaren ondoan[1].
Azken erroldaren arabera 492 biztanle zituen 13,2 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: .
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Segoviako mapa interaktiboak
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 257 gizon, 235 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 8,9 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 39,2) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 57,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 22,4 —probintzian % 17,3—.
Segoviako mapaBiztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 110 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 47,3)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Argentina, Kolonbia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.119 etxebizitza zeuden: 188 (% 16,8) nagusiak eta 931 (% 83,2) ez-nagusiak.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 14 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 148 plazarekin (10,57 plaza etxebizitzako).[6]
Etxebizitza multzoa Segoviako mapa
Guztira 188 etxegune zeuden, eta horietatik 80 (% 42,6) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 405 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 31,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 33,8 zen 2021ean eta % 37,3 2024an; beraz, 3,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 7,2 izatetik % 7,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 41,4 ziren, eta gizonen artean % 33,6; 7,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 7,3 eta gizonen % 7,0 ziren.
Segoviako mapa| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 151 | % 37,3 | 72 | % 33,6 | 79 | % 41,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 126 | % 31,1 | 75 | % 35,0 | 51 | % 26,7 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 99 | % 24,4 | 52 | % 24,3 | 47 | % 24,6 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 29 | % 7,2 | 15 | % 7,0 | 14 | % 7,3 |
| Guztira | 405 | % 100,0 | 214 | % 100,0 | 191 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 33,8 | % 30,3 | % 28,6 | % 7,2 | 346 |
| 2022 | % 35,4 | % 29,8 | % 27,6 | % 7,2 | 373 |
| 2023 | % 38,6 | % 29,2 | % 25,8 | % 6,4 | 391 |
| 2024 | % 37,3 | % 31,1 | % 24,4 | % 7,2 | 405 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.138 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 29.599 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.949 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.200 euro zen. Errenta gordina 18.362 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 68,8[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 17,2), beste diru-sarrerak (% 8,3), langabezia-prestazioak (% 2,4), beste prestazioak (% 3,3).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 34,9 da, probintziakoaren (29,5; Segoviako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3 da, probintziakoaren (2,5; Segoviako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ituero y Lama udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 243 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 60,4; gainerako % 39,6 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 62,1 zen eta emakumezkoena % 58,5; langabezia-tasa, aldiz, % 10,5 eta % 17,3 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 192 zen 2023ean, 2021eko 165etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 43,8 osatzen dute, eta gizonek % 56,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 210 | % 52,2 | 119 | % 55,6 | 91 | % 48,4 |
| Langabeak | 33 | % 8,2 | 14 | % 6,5 | 19 | % 10,1 |
| Inaktiboak | 159 | % 39,6 | 81 | % 37,9 | 78 | % 41,5 |
| Guztira | 402 | % 100,0 | 214 | % 100,0 | 188 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 81,3), industria (% 7,8), eraikuntza (% 6,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,7).[13]
Segoviako mapaOkupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 31,8), eta oinarrizko okupazioak % 12,5.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,5 eta emakumeen % 42,9).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 61 | % 31,8 | 33 | % 30,6 | 28 | % 33,3 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 97 | % 50,5 | 61 | % 56,5 | 36 | % 42,9 |
| Oinarrizko okupazioak | 24 | % 12,5 | 7 | % 6,5 | 17 | % 20,2 |
| Ez dago jasota | 10 | % 5,2 | 7 | % 6,5 | 3 | % 3,6 |
| Guztira | 192 | % 100,0 | 108 | % 100,0 | 84 | % 100,0 |
Okupatuen % 88,0 besteren konturako langileak dira, eta % 12,0 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 23 | % 12,0 | 16 | % 14,8 | 7 | % 8,3 |
| Besteren kontura | 169 | % 88,0 | 92 | % 85,2 | 77 | % 91,7 |
| Guztira | 192 | % 100,0 | 108 | % 100,0 | 84 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 930 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 13,2 km² denez, NAE lurraldearen % 70,5 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 82,4 lur goldagarria (766 ha, 9 ustiategitan), % 17,5 larre iraunkorrak (163 ha, 5 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,19 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 702 behi zeuden[18][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 290 gidari zeuden erroldatuta: 176 gizon (% 60,7) eta 114 emakume (% 39,3)[19]. Biztanleen % 58,9 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 464 ibilgailuk osatzen zuten: 329 turismo, 42 motozikleta, 36 furgoneta, 29 kamioi eta 7 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 669 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (617) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 7,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,6k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 61,6 diesel zen eta % 36,7 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34,3k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Ituero y Lama» segoviaturismo.es (kontsulta data: 2020-06-20).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Segovia.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Segovia.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Segovia.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Segovia.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Segovia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1919261.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Segovia.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Segovia.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Datuak: Q1919261
Multimedia: Ituero y Lama / Q1919261
 |
Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
