Carbonero el Mayor

Koordenatuak: 41°07′21″N 4°15′58″W / 41.1225°N 4.2661111111111°W / 41.1225; -4.2661111111111
Wikipedia, Entziklopedia askea
Carbonero el Mayor
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaSegoviako probintzia
AlkateaMaría Ángeles García Herrero
Izen ofizialaCarbonero el Mayor
Posta kodea40270
INEk ezarritako kodea40043
HerriburuaCarbonero el Mayor
Geografia
Koordenatuak41°07′21″N 4°15′58″W / 41.1225°N 4.2661111111111°W / 41.1225; -4.2661111111111
Map
Azalera66.35 km²
Altuera900 m
MugakideakPinarnegrillo, Aldea Real, Mozoncillo, Tabanera la Luenga, Armuña, Bernardos, Navas de Oro eta San Martín y Mudrián
Demografia
Biztanleria2.492 (2023)
16 (2022)
alt_left 1.214 (%48,7) (%52,4) 1.305 alt_right
Dentsitatea37,56 bizt/km²
MatrikulaSG
carboneroelmayor.net

Carbonero el Mayor Tierra de Pinares eskualdean dago, Segoviako pronbintziaren udalerria da. Gaztela eta Leongo autonomia-erkidegoaren hegoaldean, Espainian

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.569 biztanle zituen.

Toponimia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1247an Carbonero de Liedos izenean aipatzen da; 1587an Carbonero la Mayor bezala aipatzen da eta XIX. mendean bere behin betiko izenarekin agertzen da. —latinetik etorririk carbonem gehi -arium atzizkiaz— egur-ikatza egiten den lekuari aipamen egin liezaioke, edo lanbide horretan aritzen zen langileari.

Liedos terminoa lleco edo leco hitzatik etor daiteke "landu gabeko lekua", edo latineko laetus hitzatik "ugaria, emankorra". Ondoren, "el Mayor" deitu zitzaion, Carbonero de Ahusín-aren aldean, hau herrixka txipiagoa baitzen. Balieteke lehen Liedos izeneko toki batean ikazkintzan aritzen zen pertsona batek sortu izana, bertze leku batzuetako biztanleek esleitutako toponimo bat.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burdin Aroan ez da Carboneron aztarnarik aurkitu, baina Armuñako Tormejón muinoko zeltiberia-aztarnategiaren eragin-eremuaren barnean dago. Carbonero herrian txanpon erromatarrak ageri dira eta Eresma ugaldearen haranean barrena Segovia eta Coca lotuko lituzkeen galtzada baten aztarnak.

Arabiarrak ailegatu zirenetik, mende batzuk geroago XI. mendearen bukaerako birpopulatzeek baino ez zuten populazio-hutsunea ikusi zen Dueroko lur horietan.

Dirudi Carbonero el Mayorren jatorria Erdi Arokoa dela. Aipatzen duten lehen dokumentuak XIII. mendekoak badira ere, pentsatzea arrazoizkoa da 1085ean Alfontso VI.ak Toledo konkistatu zuenean sortu zirela.

Segoviako hiri- eta lur-komunitateko Sexmo de Cabezas-en barnean dago.

Ensenadako markesaren arabera, 1751n ekonomiak nekazaritza eta abeltzaintza izaten segitu du eta 1182 biztanle ditu.

1800 eta 1805 artean, populazioan helmen ezezaguneko izurrite batek kalte handia egin zuen. Orduan armada frantsesak ailegatu ziren, Esteban Pastor López Bustarreko gerrillariarenak bezalako partida errebeldeak sortuz. Hasiera batean armada nazionaleko borrokalaria zen, maila desberdinetan, eta azkenean gerrilla gerrara iragan zen. Gerra bukaturik, Esteban Pastorrek gora eginen du, Segovia hainbat legealditan diputatu izatera ailegatu artio.

Geroxeago, 1854 eta 1856 urteen artean, kolerak herriari eragin zion, eta garai hartan, Pascual Madozen arabera, 2092 biztanle bizi ziren bertan.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Siguero Llorente, Pedro Luis (1997). Significado de los nombres de los pueblos y despoblados de Segovia. p. 182.
  2. ↑ Saltar a:a b c Martín Mesa, José María (2019). Segovia y sus mil pueblos. Toponimia mayor de la provincia de Segovia (Primera edición). p. 125-126. ISBN 978-84-121211-1-7. OCLC 1198576567.
  3. ↑ Instituto Nacional de Estadística (España). «Alteraciones de los municipios en los Censos de Población desde 1842». Consultado el 28 de junio de 2022.
  4. ↑ Miñano, Sebastián (1828). Diccionario geográfico-estadístico de España y Portugal II. p. 375.
  5. ↑ «Carbonero el Mayor, el pueblo segoviano que acoge el único campus de jamón que existe en el mundo | Onda Cero Radio». www.ondacero.es. 22 de mayo de 2022. Consultado el 28 de junio de 2022.
  6. ↑ Saltar a:a b Junta de Castilla y León (ed.). «DECRETO de la Diputación Provincial de Segovia, de 10 de febrero de 19933, por el que se aprueba el Escudo Heráldico y Bandera de Carbonero el Mayor.» (pdf). Boletín Oficial de Castilla y León nº 96/1993 de 24 de mayo de 1993.
  7. ↑ Collar de Cáceres, Fernando, Pintura en la antigua diócesis de Segovia. 1500-1631, Excma. Diputación Provincial de Segovia, 1989, págs. 96-97, ISBN 84-86789-23-0
  8. ↑ Jesús María Parrado del Olmo, Sobre escultura abulense del siglo XVI, BSAA, t. 50 (1984), págs. 279.
  9. ↑ Calleja Guijarro, Tomás (2005). Segovia Sur, D.L., ed. Romances de El Tuerto de Pirón (Libro impreso : Poesía : Español (spa) : Ed. aum. e ilustrada). Espirdo: Taller Imagen S.l.
  10. ↑ Quiroga, Ana L. (23 de enero de 2023). «Santuario del Bustar, el milagro de la Virgen carbonera en tierra de bandoleros». COPE. Consultado el 21 de febrero de 2023.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Geografia
Gaztela eta Leon
Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.