Edukira joan

Izon

Izon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiLibourneko barrutia
Kantonamenducanton of Libourne
Izen ofizialaIzon
Posta kodea33450
Geografia
Koordenatuak44°55′13″N 0°21′43″W / 44.9203°N 0.3619°W / 44.9203; -0.3619
Mapa
Azalera15,59 km²
Altitudea1 m, 21 m eta 5 m
MugakideakSaint-Germain-de-la-Rivière, Lugon-et-l'Île-du-Carnay, La Rivière, Saint-Loubès, Saint-Michel-de-Fronsac, Saint-Sulpice-et-Cameyrac eta Vayres
Demografia
Biztanleria6.374 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.229 (%50,9) (%49,1) 3.120 alt_right
Dentsitatea409 bizt/km²
izon.fr

Izon (frantsesez eta ofizialki: Izon) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.374 biztanle zituen 15,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Germain-de-la-Rivière, Lugon-et-l'Île-du-Carnay, La Rivière, Saint-Loubès, Saint-Michel-de-Fronsac, Saint-Sulpice-et-Cameyrac eta Vayres.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
IzonIzon
Població amb 324 habitants (2000)La Rivière (4,5 km)
Població amb 3215 habitants (2000)Vayres (4,5 km)
Població amb 476 habitants (2000)Asques (5,2 km)
Població amb 7710 habitants (2000)Saint-Loubès (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 815 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 0,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Gervais_(Gironda) udalerrian dago, 14,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 824,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea10002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.120 gizon, 3.229 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.16
 
95+
 
0.31
0.32
 
90-94
 
1.52
0.64
 
85-89
 
0.62
1.12
 
80-84
 
1.52
2.85
 
75-79
 
2.91
4.13
 
70-74
 
5.67
4.58
 
65-69
 
5.05
4.94
 
60-64
 
4.46
6.67
 
55-59
 
6.01
6.54
 
50-54
 
4.61
7.05
 
45-49
 
7.43
9.17
 
40-44
 
10.41
6.09
 
35-39
 
6.04
8.17
 
30-34
 
7.43
2.88
 
25-29
 
5.39
4.17
 
20-24
 
3.56
8.08
 
15-19
 
5.11
8.72
 
10-14
 
8.27
7.60
 
5-9
 
7.31
6.12
 
0-4
 
6.38
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Izon udalerrian 6.325 biztanle zeuden eta 2.493 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,54 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 38,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 20,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

6.325biztanle
2.493elkarbizitza-unitate
2,54lagun elkarbizitza-unitateko
1.971familia
Udalerria
% 39
% 28
% 12
% 20
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.971 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (963). Guraso bakarreko 306 familietatik 251etan ama zen guraso bakarra. 787 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 547k seme-alaba bakarra zuten etxean, 517k bi, eta 120k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 963 bikoteetatik 125tan (% 13,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

702
963
306
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean787
Seme-alaba bat547
Bi seme-alaba517
Hiru seme-alaba95
Lau edo gehiago25

15 urte edo gehiago zituzten 5.075 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 29,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,2). 80 urte edo gehiagoko 250 biztanleetatik 206 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 44 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 6
40-54% 6
55-64% 13
65-79% 22
80 +% 29
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 80
40-54% 83
55-64% 82
65-79% 74
80 +% 50

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,7 izatezko bikotean eta % 10,8 PACS bidez lotuta). % 20,7 ezkongabeak ziren, % 4,8 alargunak eta % 5,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,0
Ezkongabea% 20,7
Izatezko bikotean% 12,7
PACS bidez lotuta% 10,8
Dibortziatuta% 5,0
Alarguna% 4,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,6), erdi-mailako lanbideak (% 21,7), eskulangileak (% 17,3), enplegatuak (% 16,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,6) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,8).[9]

Udalerria
% 10
% 22
% 17
% 17
% 27
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.604 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.486 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 96 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.483), eta apartamentuak gutxi ziren (112). Egoitza nagusietatik 1.926 beren jabearen bizilekuak ziren, 523 alokairuan zeuden, 181 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 37 doan lagata.[10]

2.604etxebizitza
2.486egoitza nagusi
2.483etxe
112apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.486
Egoitza nagusia (2.486)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (22)Hutsik (96)

Etxe mota

2.483
Etxea (2.483)Apartamentua (112)

Jabetza egoera

1.926
523
Jabeak (1.926)Alokairuan (523)HLM (181)Doan lagata (37)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (727).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik198
1919-194574
1946-1970121
1971-1990651
1991-2005674
2006-2020727

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.259). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.443 etxebizitzatan). 2.161 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 903 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.496tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela83
3 gela284
4 gela850
5 gela edo gehiago1.259

Berogailu mota

565
1.443
383
Gas sarea (565)Fuel-olioa (37)Elektrizitatea (1.443)Gas botila (58)Bestelakoak (383)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.161aparkalekua
903ibilgailu 1
1.496ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.038 biztanleetatik 3.271 aktibo ziren (% 81,0), horietako 3.016 lanean (% 74,7) eta 255 langabezian (aktiboen % 7,8).

4.03815-64 urteko biztanle
% 81,0aktibo
% 74,7lanean
% 7,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,0
25-54 urte% 94,8
55-64 urte% 64,9
Gizonak% 82,8
Emakumeak% 79,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 10,0
CAP-BEP% 7,9
Batxilergoa% 9,9
Goi-mailako +2% 5,7
Goi-mailako +3/4% 5,1
Goi-mailako +5% 3,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

767 ez-aktibotik 350 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,6), 195 erretiraturik zeuden (% 25,4) eta 222 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,9).

Ez-aktiboak

% 46
% 25
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 32
% 25
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.596 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.016 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.596enplegu udalerrian
% 81,2soldatapeko
% 18,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.590 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.590 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.820 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 206 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 54 eraikuntza enpresak ziren, 44 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 66 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 8 margolariak, 8 zurginak, 13 iturginak, 5 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 4 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Izon udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 120 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1995ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Gervais », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]