Edukira joan

Léognan

Léognan
Léognan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
Izen ofizialaLéognan
Jatorrizko izenaLéognan
Posta kodea33850
Geografia
Koordenatuak44°43′40″N 0°35′50″W / 44.727708°N 0.597111°W / 44.727708; -0.597111
Mapa
Azalera41,43 km²
Altitudea13 m, 62 m eta 48 m
MugakideakGradinhan, Saucats, Cadaujac, Canéjan, Cestas, La Brède, Martillac eta Vilanava d'Ornon
Demografia
Biztanleria10.670 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 5.524 (%51,5) (%48,5) 5.193 alt_right
Dentsitatea258 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakCastagneto Carducci
leognan.fr

Léognan (frantsesez eta ofizialki: Léognan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 10.670 biztanle zituen 41,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gradinhan, Saucats, Cadaujac, Canéjan, Cestas, La Brède, Martillac eta Vilanava d'Ornon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LéognanLéognan
Població amb 2293 habitants (2000)Martillac (4,9 km)
Població amb 23096 habitants (2000)Gradignan (5,0 km)
Població amb 5086 habitants (2000)Canéjan (5,7 km)
Població amb 4716 habitants (2000)Cadaujac (6,3 km)
Població amb 16658 habitants (2000)Cestas (6,9 km)
Població amb 3662 habitants (2000)La Brède (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 14,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 949 mm-koa da, urtarrilean 12,3 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cadaujac udalerrian dago, 4,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 918,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,8 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.193 gizon, 5.524 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.65
0.60
 
90-94
 
1.52
1.39
 
85-89
 
2.35
2.95
 
80-84
 
2.73
5.22
 
75-79
 
5.96
5.97
 
70-74
 
7.39
5.37
 
65-69
 
6.23
6.68
 
60-64
 
7.93
7.24
 
55-59
 
5.58
7.03
 
50-54
 
5.96
7.82
 
45-49
 
6.28
7.63
 
40-44
 
7.69
6.22
 
35-39
 
6.90
4.10
 
30-34
 
4.63
3.87
 
25-29
 
3.26
4.24
 
20-24
 
3.22
5.82
 
15-19
 
4.76
5.78
 
10-14
 
6.28
6.68
 
5-9
 
5.54
5.41
 
0-4
 
5.14
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Léognan udalerrian 10.492 biztanle zeuden eta 4.657 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,25 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

10.492biztanle
4.657elkarbizitza-unitate
2,25lagun elkarbizitza-unitateko
3.316familia
Udalerria
% 29
% 32
% 9
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.316 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.505). Guraso bakarreko 452 familietatik 322etan ama zen guraso bakarra. 1.694 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 789k seme-alaba bakarra zuten etxean, 683k bi, eta 150k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.359 bikoteetatik 133tan (% 9,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.505
1.359
452
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.694
Seme-alaba bat789
Bi seme-alaba683
Hiru seme-alaba128
Lau edo gehiago22

15 urte edo gehiago zituzten 8.929 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,4). 80 urte edo gehiagoko 727 biztanleetatik 620 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 107 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 7
40-54% 10
55-64% 19
65-79% 21
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 2
25-39% 76
40-54% 78
55-64% 74
65-79% 75
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,3 izatezko bikotean eta % 9,7 PACS bidez lotuta). % 21,0 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,9
Ezkongabea% 21,0
PACS bidez lotuta% 9,7
Izatezko bikotean% 8,3
Alarguna% 6,8
Dibortziatuta% 6,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,2), goi-mailako langileak (% 21,3), erdi-mailako lanbideak (% 16,9), enplegatuak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,2) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 21
% 17
% 12
% 8
% 35
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.856 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.622 egoitza nagusi ziren, 65 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 168 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.212), eta apartamentuak gutxi ziren (631). Egoitza nagusietatik 3.331 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.211 alokairuan zeuden, 698 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 80 doan lagata.[10]

4.856etxebizitza
4.622egoitza nagusi
4.212etxe
631apartamentu

Etxebizitza multzoa

4.622
Egoitza nagusia (4.622)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (65)Hutsik (168)

Etxe mota

4.212
631
Etxea (4.212)Apartamentua (631)

Jabetza egoera

3.331
1.211
698
Jabeak (3.331)Alokairuan (1.211)HLM (698)Doan lagata (80)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.025).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik236
1919-194585
1946-1970322
1971-19902.025
1991-2005790
2006-20201.051

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.399). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.464 etxebizitzatan). 3.943 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.873 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.546tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela80
2 gela230
3 gela653
4 gela1.261
5 gela edo gehiago2.399

Berogailu mota

2.464
1.763
Gas sarea (2.464)Fuel-olioa (50)Elektrizitatea (1.763)Gas botila (36)Bestelakoak (309)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.943aparkalekua
1.873ibilgailu 1
2.546ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 6.291 biztanleetatik 4.967 aktibo ziren (% 79,0), horietako 4.561 lanean (% 72,5) eta 405 langabezian (aktiboen % 8,2).

6.29115-64 urteko biztanle
% 79,0aktibo
% 72,5lanean
% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,1
25-54 urte% 95,5
55-64 urte% 67,4
Gizonak% 80,5
Emakumeak% 77,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,8
BEPC, brebeta% 17,6
CAP-BEP% 7,8
Batxilergoa% 11,8
Goi-mailako +2% 5,7
Goi-mailako +3/4% 7,7
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.325 ez-aktibotik 631 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 47,6), 416 erretiraturik zeuden (% 31,4) eta 278 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,0).

Ez-aktiboak

% 48
% 31
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 32
% 29
% 20
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.514 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.561 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.514enplegu udalerrian
% 80,7soldatapeko
% 19,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 31.310 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

31.310 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.820 €
% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,2

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.805 ziren, horien artean 4.073 aktiboak ziren eta 1.732 inaktiboak ziren. 4.073 pertsona aktiboetatik 3.790 lanean zeuden (1.918 gizon eta 1.872 emakume) eta 283 langabezian zeuden (141 gizon eta 142 emakume). 1.732 pertsona inaktiboetatik 736 erretiraturik zeuden, 622 ikasten zeuden eta 374 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Léognan udalerrian 3.616 unitate fiskal zeuden, 9.206,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.642 euro zen.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 462 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 21 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 81 eraikuntza enpresak ziren, 99 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 17 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 23 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 67 zerbitzu enpresak ziren, 59 administrazio publikoko enpresak ziren eta 37 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 132 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 autoeskolak, 14 igeltseroak, 11 margolariak, 9 zurginak, 17 iturginak, 13 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 10 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 8 apaindegiak.[14]

2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 4 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[15]

2000. urtean Léognan udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 984 hektarea erabiltzen.[16]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , psikiatriko 1 bat eta 3 botika zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Léognan udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 571 ikaslekin.

Herri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Léognan ondorengo herriekin senidetuta dago:

  1. Estazioko erregistroak 1985ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cadaujac-inra », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Emploi et population active 1999 et 2007
  12. Revenus fiscaux des ménages en 2008
  13. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  16. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]