Edukira joan

Montsérié

Montsérié
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiBanhèras de Bigòrra barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Laurent-de-Neste
Izen ofizialaMontsérié
Posta kodea65150
Geografia
Koordenatuak43°03′00″N 0°26′12″E / 43.05°N 0.4367°E / 43.05; 0.4367
Mapa
Azalera2,25 km²
Altitudea500 m, 502 m, 762 m eta 592 m
MugakideakBizous, Bize, Gazave, Hautaget eta Montoussé
Demografia
Biztanleria67 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 34 (%45,3) (%54,7) 41 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²
montserie.com

Montsérié (frantsesez eta ofizialki: Montsérié) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 67 biztanle zituen 2,2 km²-ko azaleran.

Udal web gunearen arabera, Monteserie izena Mons Erge izenaren aldaera litzateke[1].

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bizous, Bize, Gazave, Hautaget eta Montoussé.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontsériéMontsérié
Població amb 43 habitants (2000)Hautaget (1,7 km)
Població amb 113 habitants (2000)Bizous (2,1 km)
Població amb 71 habitants (2000)Gazave (2,2 km)
Població amb 219 habitants (2000)Montoussé (2,6 km)
Població amb 203 habitants (2000)Bize (2,9 km)
Població amb 99 habitants (2000)Saint-Arroman (2,9 km)
Població amb 181 habitants (2000)Anères (3,1 km)
Població amb 452 habitants (2000)Tuzaguet (3,2 km)
Població amb 15 habitants (2000)Mazouau (3,6 km)
Població amb 169 habitants (2000)Nestier (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[5].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1024 mm-koa da, urtarrilean 9,7 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lanamesa udalerrian dago, 7,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1219,8 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][6].

2007an Montsérié udalerrian erroldatutako biztanleak 47 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0501001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 41 gizon, 34 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
20.59
31.71
 
70-74
 
20.59
0.00
 
65-69
 
38.24
17.07
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
17.07
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
20.59
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
17.07
 
15-19
 
0.00
17.07
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montsérié udalerrian 67 biztanle zeuden eta 37 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,81 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 18 kide bakarrekoak ziren, 12 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 6 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

67biztanle
37elkarbizitza-unitate
1,81lagun elkarbizitza-unitateko
18familia
6Bikotea seme-alabekin
12Bikotea seme-alabarik gabe etxean
18Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 18 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (12). 12 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

12
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 53 etxebizitza zeuden. Horietatik 31 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 0 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (53), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 27 beren jabearen bizilekuak ziren, 1 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

53etxebizitza
31egoitza nagusi
53etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

31
22
Egoitza nagusia (31)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (22)

Etxe mota

53
Etxea (53)

Jabetza egoera

27
3
Jabeak (27)Alokairuan (1)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik11
1919-19453
1946-19702
1971-19902
1991-20051
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (12). 21 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 22 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 15 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 12tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela8
4 gela12
5 gela edo gehiago11

Berogailu mota

3
7
21
Fuel-olioa (3)Elektrizitatea (7)Bestelakoak (21)

Aparkalekua eta ibilgailuak

22aparkalekua
15ibilgailu 1
12ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 35 biztanleetatik 27 aktibo ziren (% 77,1), horietako 23 lanean (% 65,7) eta 4 langabezian (aktiboen % 14,8).

3515-64 urteko biztanle
% 77,1aktibo
% 65,7lanean
% 14,8langabezia-tasa

8 ez-aktibotik 6 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 75,0), 1 erretiraturik zeuden (% 12,5) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 12,5).

Ez-aktiboak

% 75
% 12
% 12
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 2 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 23 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

2enplegu udalerrian
% 50,0soldatapeko
% 50,0ez-soldatapeko
Montsérié

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 30 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (11 gizon eta 6 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 apaindegia.[14]

2000. urtean Montsérié udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
San Pedro eta San Pablo eliza barrutik
San Pedro eta San Pablo eliza barrutik

San Pedro eta San Pablo eliza XIX. mendean eraiki edo berreraiki zen.

Ondasun nabarmenenak, ordea, arkeologikoak dira. Udalerri honetako Marto mendian (Erge mendia ere deituta eta Cap des Pènes), Burdin Aroko herri harresitua aurkitu zuten, eta bertan, Erge akitaniar jainkoari eskainitako 12 aldare eta brontzezko maskara landua. Jainko horri eskainitako santutegia zela uste dute.[15][16]

  1. Estazioko erregistroak 1970ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Frantsesez) «Patrimoine | www.montserie.com» montserie.com (kontsulta data: 2020-12-06).
  2. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  3. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  4. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  5. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  6. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lannemezan », fiche climatologique. .
  7. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. Emploi et population active 1999 et 2007
  13. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. (Frantsesez) «Exposition vestiges de Montsérié» OT Neste barousse (kontsulta data: 2020-12-06).
  16. (Frantsesez) Febus, Escola Gaston. (2019-05-13). «Les archéologues révèlent les dieux pyrénéens» Escòla Gaston Febus (kontsulta data: 2020-12-06).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]