Edukira joan

Mornac

Mornac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Charente
BarrutiAngoulêmeko barrutia
Kantonamenducanton of Ruelle-sur-Touvre
Izen ofizialaMornac
Posta kodea16600
Geografia
Koordenatuak45°40′50″N 0°16′19″E / 45.6806°N 0.2719°E / 45.6806; 0.2719
Mapa
Azalera23,48 km²
Altitudea61 m, 178 m eta 128 m
MugakideakBouëx, Brie, Bunzac, Chazelles, Garat, Pranzac, Ruelle-sur-Touvre, Touvre eta La Rochefoucauld-en-Angoumois
Demografia
Biztanleria2.107 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.084 (%51,2) (%48,8) 1.035 alt_right
Dentsitatea90 bizt/km²
mornac.fr

Mornac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.107 biztanle zituen 23,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bouëx, Brie, Bunzac, Chazelles, Garat, Pranzac, Ruelle-sur-Touvre, Touvre eta La Rochefoucauld-en-Angoumois.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Mornac
Població amb 1100 habitants (2000)Touvre (2,3 km)
Població amb 1764 habitants (2000)Garat (6,0 km)
Població amb 888 habitants (2000)Pranzac (6,2 km)
Població amb 5001 habitants (2000)Champniers (6,6 km)
Població amb 426 habitants (2000)Bunzac (6,6 km)
Població amb 10348 habitants (2000)Soyaux (6,7 km)
Població amb 3652 habitants (2000)Brie (6,9 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Poitou-Charenteseko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona, batez ere udan; haize moderatuak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da, 3,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 925 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Champniers_(Charente) udalerrian dago, 6,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 814,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea300600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.035 gizon, 1.084 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.58
 
85-89
 
1.01
0.58
 
80-84
 
1.94
3.57
 
75-79
 
1.48
7.63
 
70-74
 
9.78
5.02
 
65-69
 
5.35
7.54
 
60-64
 
6.27
8.60
 
55-59
 
7.75
8.89
 
50-54
 
8.49
7.54
 
45-49
 
8.12
3.77
 
40-44
 
5.72
8.41
 
35-39
 
8.30
8.21
 
30-34
 
6.92
2.80
 
25-29
 
4.06
3.86
 
20-24
 
3.23
6.09
 
15-19
 
7.01
4.83
 
10-14
 
7.38
6.67
 
5-9
 
4.24
5.41
 
0-4
 
2.95
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mornac udalerrian 2.065 biztanle zeuden eta 933 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,21 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.065biztanle
933elkarbizitza-unitate
2,21lagun elkarbizitza-unitateko
674familia
Udalerria
% 24
% 38
% 11
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 674 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (352). Guraso bakarreko 99 familietatik 69etan ama zen guraso bakarra. 397 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 129k seme-alaba bakarra zuten etxean, 122k bi, eta 26k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 223 bikoteetatik 46tan (% 20,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

352
223
99
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean397
Seme-alaba bat129
Bi seme-alaba122
Hiru seme-alaba21
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.807 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 5
40-54% 11
55-64% 15
65-79% 18
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 70
40-54% 76
55-64% 77
65-79% 78
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 8,4 PACS bidez lotuta). % 21,1 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 6,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,9
Ezkongabea% 21,1
Izatezko bikotean% 10,8
PACS bidez lotuta% 8,4
Dibortziatuta% 6,0
Alarguna% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,4), enplegatuak (% 17,9), erdi-mailako lanbideak (% 14,9), eskulangileak (% 13,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,4) Charente departamenduko batez bestekoaren (% 36,4) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 10
% 15
% 18
% 13
% 36
Charente
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.003 etxebizitza zeuden. Horietatik 935 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 54 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (987), eta apartamentuak gutxi ziren (14). Egoitza nagusietatik 788 beren jabearen bizilekuak ziren, 135 alokairuan zeuden, 29 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 13 doan lagata.[10]

1.003etxebizitza
935egoitza nagusi
987etxe
14apartamentu

Etxebizitza multzoa

935
Egoitza nagusia (935)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (54)

Etxe mota

987
Etxea (987)Apartamentua (14)

Jabetza egoera

788
135
Jabeak (788)Alokairuan (135)HLM (29)Doan lagata (13)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (326).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik92
1919-194536
1946-1970106
1971-1990326
1991-2005206
2006-2020135

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (550). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (427 etxebizitzatan). 813 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 327 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 583tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela13
3 gela90
4 gela282
5 gela edo gehiago550

Berogailu mota

208
427
222
Gas sarea (208)Fuel-olioa (67)Elektrizitatea (427)Gas botila (12)Bestelakoak (222)

Aparkalekua eta ibilgailuak

813aparkalekua
327ibilgailu 1
583ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.252 biztanleetatik 999 aktibo ziren (% 79,8), horietako 914 lanean (% 73,0) eta 85 langabezian (aktiboen % 8,5).

1.25215-64 urteko biztanle
% 79,8aktibo
% 73,0lanean
% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,7
25-54 urte% 96,6
55-64 urte% 66,8
Gizonak% 79,8
Emakumeak% 79,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,0
BEPC, brebeta% 2,6
CAP-BEP% 12,6
Batxilergoa% 7,7
Goi-mailako +2% 7,5
Goi-mailako +3/4% 2,4
Goi-mailako +5% 5,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

253 ez-aktibotik 93 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,8), 96 erretiraturik zeuden (% 37,9) eta 65 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,7).

Ez-aktiboak

% 37
% 38
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 14
% 27
% 29
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 937 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 914 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

937enplegu udalerrian
% 92,1soldatapeko
% 7,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.140 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.140 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.850 €
% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 90 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 5 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak, 4 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[12]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.[13]

2000. urtean Mornac udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 285 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2009ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Angoulême - Brie - Champniers », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]