Olozaga etxea

Wikipedia, Entziklopedia askea
Olozaga etxea
Logotipo del Gobierno Vasco.svg Eraikitako euskal ondasun nabarmena
Getxoko eremu berezia
Getxo-Rosada-Olozoaga002.jpg
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Probintzia  Bizkaia
Herria Getxo
Koordenatuak 43° 20′ 44″ N, 3° 00′ 35″ W / 43.345675°N,3.009649°W / 43.345675; -3.009649Koordenatuak: 43° 20′ 44″ N, 3° 00′ 35″ W / 43.345675°N,3.009649°W / 43.345675; -3.009649
Ondarea
EJren ondarea 162

Olozaga etxea Bizkaiko Getxo udalerriko Algorta auzoan dago, Basagoiti eta Algortako etorbideen ertzean. Leku abantailatsuan, San Ignazio eliza eta plazaren aurrean. Rosada izenez ere ezaguna, hispanoamerikar arkitektura zibil eta urbanoaren barruan sailkatuta dago; izan ere, tipologia kolonialekoa da. José Olózaga Gallarretak (Gordexola, 1847) 1898an Luciano de Aldayri erositako lursail batean eraikitzeko agindua eman zuen, eta Francisco Ciriaco de Menchaca izan zen arkitektoa.[1]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

José Olózaga arotza zen eta Kuban ezagutu zuen Santo Domingoko (Dominikar Errepublika) jaiotzez María Eugenia Velázquez y Objío-rekin ezkondu zen, bere gaztaroan emigratu zuen herrialdea, bere egoera pertsonala hobetzeko asmoarekin. Etxea udan bakarrik bizi zen. María Eugenia operako abeslaria izan zen eta bere izaera, janzkera eta makillajea bitxiak izan ziren XX. Mende hasieran. Horrez gain, gaueko errezitaldiak maiz inprobisatzen zituen etxeko goiko terrazan. "Etxea haunted" edo "sorginen etxea" izenarekin ezagutzen zen. D. José Madrilen hil zen 1918an eta bere emaztea hiru urte geroago. Ondorengo gabe hil zenean, Dominikar Errepublikan eta New Yorken bizi ziren María Eugeniako hainbat anaiek oinordetzan jaso zuten etxea. 1927an Ramón Orendaín y Sarriegik (1932 hil zen) eta María Amann Martínez de las Rivas-ek osatutako ezkontzak eskuratu zuen. Litekeena da urte hauetan zerbitzu eremuaren erreforma gauzatzea eraikinaren sotoan dagoen ermita gaitzeko, etxearen sarrera nagusiaren aurreko terrazaren azpian. 1948an Dª María hil ondoren, oinordekoek Luis Malo de Molina y Soriano jauregia saldu zioten Dolores de la Riva Casanova-rekin ezkonduta, eta momentu honetan Zaguerako fatxadaren aulkia daraman armarria eta aldaketak beste fatxadan egin zituen. Familia honen harreman luze eta berrien ondorioz, egoitza hau Palacio Malo de Molina izenarekin ezagutzen eta izendatzea bultzatu du. Azkenean, 1982an, ezkontzako bost seme-alabek eraikina Getxoko Udalari saldu zioten eta gaur egun 2011. urtean amaitu zen eraikina berritu ostean, Antolamendu, Pertsonal eta Informazio Teknologiak eta euskara arloak dira. etxea erosteko unean aurkeztu zenean, ordea, kanpoko garbiketa eta janzkera egiten hasi zen. Momentu honetatik aurrera fatxadek dituzten ñabardura arrosatsua da eta horrek "Casa Rosada" izenarekin ere ezagutzen du.[2]

Eraikina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estiloari dagokionez eklektikoa da, eta bertan nahasten dira barroko frantsesaren, klasizismoaren eta arkitektura kolonialaren aldagai desberdinak. Eraikin exentu bat da, oin angeluzuzena du eta silerian eta harri-horman landuta dago; guztia uniformeki nahastuta dago eta arrosa kolorean margotuta. Behe-sotoa eta beheko solairua ditu, eta ixteko estalki lau bat, etxeko teilatu osoa hartzen duten harrizko balaustrada batekin. Kanpoaldean, eraikinak harresi bat du eta inguruan lorategi txiki bat. Behe-sotoak altuera oso bat hartzen du Basagoiti kalean, eta Algortako Etorbideko fatxadan, berriz, beheko solairuak altuera bakarreko altxaera du. Gorputz zentrala dorre baten antzera zertxobait goratuta dago. Sarrera zentralizatu eta dinteldu bat du eta horren gainean Molinaren armarria. Kontrako fatxadan (Basagoiti etor.) harmailadi bikoitza duen sarrera eder bat dago. Ataripe zoragarri batean elkartzen da, eta burdinazko zutabetxoetan oinarritutako puntu erdiko arkuteria hirukoitza du.

Galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

 

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa


Arkitektura Artikulu hau Arkitekturari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

 

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]