Edukira joan

Orbanyà

Orbanyà
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
BarrutiPradeseko barrutia
Izen ofizialaUrbanya
Posta kodea66500
Geografia
Koordenatuak42°38′20″N 2°18′18″E / 42.6389°N 2.305°E / 42.6389; 2.305
Mapa
Azalera14,4 km²
Altitudea720 m, 1.765 m eta 1.248 m
MugakideakMosset, Conat eta Noedes
Demografia
Biztanleria45 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 24 (%60) (%40) 16 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
Udalerria Conflenten kokatua.

Orbanyà (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Urbanya) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 45 biztanle zituen 14,4 km²-ko azaleran.

1973an Rià i Ciracekin batera Rià, Cirac i Orbanyà udalerria osatu zuen baina 1983an bere udal independentzia berreskuratu zuen.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mosset, Conat eta Noedes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
UrbanyaOrbanyà
Població amb 71 habitants (2000)Noedes (2,2 km)
Població amb 303 habitants (2000)Mosset (4,9 km)
Població amb 52 habitants (2000)Conat (5,0 km)
Població amb 106 habitants (2000)Campome (6,0 km)
Població amb 217 habitants (2000)Molig (6,8 km)
Població amb 56 habitants (2000)Jújols (7,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 919 mm-koa da, urtarrilean 6,9 euri-egun eta uztailean 5,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Eus udalerrian dago, 11,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 539,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2010ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

2007an Orbanyà udalerrian erroldatutako biztanleak 57 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea01002003004005001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 16 gizon, 24 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
25.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
16.67
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
25.00
 
65-69
 
16.67
0.00
 
60-64
 
16.67
0.00
 
55-59
 
0.00
25.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
16.67
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
16.67
25.00
 
0-4
 
16.67
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Urbanya udalerrian 45 biztanle zeuden eta 22 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 9 kide bakarrekoak ziren, 9 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 0 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

45biztanle
22elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
14familia
9Bikotea seme-alabarik gabe etxean
4Guraso bakarrekoak
9Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 14 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (9). Guraso bakarreko 4 familietatik 4etan ama zen guraso bakarra. 9 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

9
4
Bikotea seme-alabarik gabeGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 98 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (70), 26 egoitza nagusiekin alderatuta eta 2 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (94), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 19 beren jabearen bizilekuak ziren, 5 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

98etxebizitza
26egoitza nagusi
94etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

26
70
Egoitza nagusia (26)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (70)Hutsik (2)

Etxe mota

94
Etxea (94)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

19
5
Jabeak (19)Alokairuan (5)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik13
1919-19452
1946-19703
1971-19905
1991-20053
2006-20200

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (11). 18 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 12 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 12 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 10tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela3
3 gela6
4 gela11
5 gela edo gehiago5

Berogailu mota

6
18
Fuel-olioa (2)Elektrizitatea (6)Bestelakoak (18)

Aparkalekua eta ibilgailuak

12aparkalekua
12ibilgailu 1
10ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 23 biztanleetatik 17 aktibo ziren (% 73,9), horietako 13 lanean (% 56,5) eta 4 langabezian (aktiboen % 23,5).

2315-64 urteko biztanle
% 73,9aktibo
% 56,5lanean
% 23,5langabezia-tasa

6 ez-aktibotik 0 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 0,0), 4 erretiraturik zeuden (% 66,7) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 67
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 8 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 13 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

8enplegu udalerrian
% 37,5soldatapeko
% 62,5ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 34 ziren, horien artean 16 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 16 pertsona aktiboak lanean(10 gizon eta 6 emakume) zeuden.. 18 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

  1. Estazioko erregistroak 1994ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Eus », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Emploi et population active 1999 et 2007

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]