Edukira joan

Catllà

Catllà
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
Historic comarca of North CataloniaConflent
AlkateaJosette Pujol (en) Itzuli
Izen ofizialaCatllar
Posta kodea66500
Geografia
Koordenatuak42°38′01″N 2°25′20″E / 42.6336°N 2.4222°E / 42.6336; 2.4222
Mapa
Azalera8,02 km²
Altitudea288 m, 771 m eta 464 m
MugakideakEus, Prada de Conflent, Rià i Cirac, Campome eta Molig
Demografia
Biztanleria723 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 370 (%51,4) (%48,6) 350 alt_right
Dentsitatea90 bizt/km²
catllar.fr
Udalerria Conflenten kokatua.

Catllà edo Catllà de Conflent (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Catllar) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 723 biztanle zituen 8,02 km²-ko azaleran.

Udalerrian herri barneaz gain gune nagusia Mas Riquer da, Prada eskualdeko hiribururako bidean.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Eus, Prada de Conflent, Rià i Cirac, Campome eta Molig.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CatllarCatllà
Població amb 6356 habitants (2000)Prada (2,1 km)
Població amb 389 habitants (2000)Codalet (2,8 km)
Població amb 400 habitants (2000)Eus (3,1 km)
Població amb 217 habitants (2000)Molig (3,2 km)
Població amb 1175 habitants (2000)Rià i Cirac (3,6 km)
Població amb 661 habitants (2000)els Masos (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 906 mm-koa da, urtarrilean 6,1 euri-egun eta uztailean 4,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Eus udalerrian dago, 2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 539,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2010ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 350 gizon, 370 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.43
 
90-94
 
1.35
0.00
 
85-89
 
2.70
10.00
 
80-84
 
5.41
8.57
 
75-79
 
12.16
8.57
 
70-74
 
8.11
2.86
 
65-69
 
5.41
7.14
 
60-64
 
10.81
2.86
 
55-59
 
8.11
5.71
 
50-54
 
2.70
11.43
 
45-49
 
6.76
7.14
 
40-44
 
1.35
2.86
 
35-39
 
8.11
5.71
 
30-34
 
5.41
1.43
 
25-29
 
2.70
0.00
 
20-24
 
4.05
2.86
 
15-19
 
2.70
2.86
 
10-14
 
1.35
12.86
 
5-9
 
6.76
5.71
 
0-4
 
4.05
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Catllar udalerrian 723 biztanle zeuden eta 358 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

723biztanle
358elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
211familia
Udalerria
% 20
% 27
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 211 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (96). Guraso bakarreko 45 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 131 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 35k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

96
70
45
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean131
Seme-alaba bat30
Bi seme-alaba35
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 631 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 12
40-54% 17
55-64% 30
65-79% 22
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 54
40-54% 71
55-64% 70
65-79% 82
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,9 izatezko bikotean eta % 3,8 PACS bidez lotuta). % 20,4 ezkongabeak ziren, % 8,2 alargunak eta % 7,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,0
Ezkongabea% 20,4
Izatezko bikotean% 13,9
Alarguna% 8,2
Dibortziatuta% 7,6
PACS bidez lotuta% 3,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,0), erdi-mailako lanbideak (% 12,6), enplegatuak (% 9,8), eskulangileak (% 9,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,0) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 13
% 10
% 10
% 48
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 475 etxebizitza zeuden. Horietatik 356 egoitza nagusi ziren, 118 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (430), eta apartamentuak gutxi ziren (40). Egoitza nagusietatik 270 beren jabearen bizilekuak ziren, 75 alokairuan zeuden, 16 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[10]

475etxebizitza
356egoitza nagusi
430etxe
40apartamentu

Etxebizitza multzoa

356
118
Egoitza nagusia (356)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (118)Hutsik (1)

Etxe mota

430
40
Etxea (430)Apartamentua (40)

Jabetza egoera

270
75
Jabeak (270)Alokairuan (75)HLM (16)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (149).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik42
1919-19457
1946-197082
1971-1990149
1991-200540
2006-202034

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (193). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (193 etxebizitzatan). 249 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 161 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 164tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela9
3 gela45
4 gela106
5 gela edo gehiago193

Berogailu mota

56
193
99
Fuel-olioa (56)Elektrizitatea (193)Gas botila (7)Bestelakoak (99)

Aparkalekua eta ibilgailuak

249aparkalekua
161ibilgailu 1
164ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 379 biztanleetatik 258 aktibo ziren (% 68,1), horietako 226 lanean (% 59,6) eta 32 langabezian (aktiboen % 12,4).

37915-64 urteko biztanle
% 68,1aktibo
% 59,6lanean
% 12,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,9
25-54 urte% 83,7
55-64 urte% 57,1
Gizonak% 71,3
Emakumeak% 65,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,0
BEPC, brebeta% 37,5
CAP-BEP% 16,7
Batxilergoa% 12,8
Goi-mailako +2% 8,7
Goi-mailako +3/4% 6,1
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

121 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,9), 33 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 47 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,8).

Ez-aktiboak

% 34
% 27
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 19
% 30
% 28
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 66 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 226 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

66enplegu udalerrian
% 74,2soldatapeko
% 25,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.640 eurokoa zen.

23.640 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[13]

2000. urtean Catllà udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Herritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Estazioko erregistroak 1994ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Eus », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]