Poltergeist

Wikipedia, Entziklopedia askea
Poltergeist
Exoplanet Comparison PSR B1257+12 B.png
Aurkikuntza-data1992ko urtarrilaren 22an

Poltergeist[1] edo PSR B1257+12 c ere deitzen zaio; Lich Pulsarra (PSR B1257+12) Lurretik 2315 argi-urtera[2] ingurura orbitatzen duen exoplaneta (edo eguzkiz kanpoko planeta) da, Virgo konstelazioan. Pulsar planeta Lurra baino lau aldiz masiboagoa da[3]. C planetak eta d planetak masa oso antzekoak dituztenez (baita orbita hurbilak ere), elkarren orbitetan perturbazio neurgarriak eragiten ditu. Espero bezala, atzemandako perturbatzioek planetak benetakoak zirela baieztatu zuten. Bi planeten masa zehatzak, baita haien makurdura ere, planetek elkarren artean zuten interferentzia kopurua kalkulatuz neurtu ziren.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Poltergeist planetaren marrazki artistikoa.

Lichen planetak A-tik D-ra izendatu ziren (distantzia txikitik handira ordenatuta). Planeta horiek eguzkiz kanpoko beste planeta batzuen izen bera ez izatearen arrazoia aurkikuntza datari dagokio, batez ere. Eguzkiz kanpoko lehenengo planetak aurkitu izanak eta pulsar baten inguruan aurkitu zirenak izateak, planetei "B" eta "C" letra larriak jarri zitzaizkien (beste planetei bezala)[4]. Sistemaren inguruan hirugarren planeta bat aurkitu zenean (beste biak baino orbita hurbilago batean), "A" izena ohiko erabileran sartu zen. 51 Pegasi b eguzkiz kanpoko planetaren izena (Eguzkia bezalako izar baten inguruan aurkitutako lehen planeta) planetak izendatzeko erabilitako ideia izan zen. Pulsar-planeta horiek, ofizialki, izenez aldatu ez baziren ere, zientzialari batzuek beste planeta batzuen izen baliokideekin izendatzen dituzte. Poltergeist "PSR 1257 +12 c" gisa sailkatu zen The Encyclopedia of Extrasolar Planets- en.

2014ko uztailean, Nazioarteko Astronomia Batasunak NameExoWorlds prozesua martxan jarri zuen exoplaneta batzuei eta haien izar ostalariei izen propioak emateko[5].. Prozesu horrek izen berrien izendapena eta botoa ematea eragin zuen[6]. 2015eko abenduan, IAUk iragarri zuen izen planeta horren izen irabazlea Poltergeist zela[7][8]. Izen irabazlea Italiako Karneid-eko (Südtirol Alto Adige) Planetarioak aurkeztu zuen. Poltergeist nahasmendu fisikoak sortzen dituzten naturaz gaindiko izakien izena da, alemaneraz «mamu zaratatsu» esan nahi duena[9].

Oharrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Inklinazioa zehazteko erabiltzen den metodoak degenerazio bat hartzen du bere baitan orbita-higidura erlojuaren orratzen noranzkoan edo erlojuaren orratzen kontrakoa den zehaztu ezinaren ondorioz. Okertzearen balio alternatiboa 127 ± 4 ° da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]