Sampo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Akseli Gallén-Kallela, Sanpoaren defentsa.

Sanpoa finlandiar mitologian, urrea, alea eta gatza ekoizten duen errota miragarri antzeko bat da. Zerua sostengatzen den tokian dago, beti gainezka eta amaigabea, ugaritasunaren adarra bezala, eta jakiz hornitzen du beti Pohjolako jendea.

Errota magiko honen estalkia, zeruko bobedaren alegoria argia da, izarrez betea eta erdiko ardatz baten inguruan bira egiten duena, mundua eusten duen zutabea irudikatzen duena.

Kalevala finlandiarrean, Ilmarinen heroia izan zen, bere sutegian, tresna miragarri hau eraikitzea lortu zuena, Pohjolako dontzeilarekin ezkontzeko bere saiakeran. Sampoa Pohjolarentzat gorde nahi zuen bertako nagusiak, Louhi sorginak baina Väinämöinen heroiak lapurtu egin zuen. Sampoa deuseztua gertatu zen Louhi eta Väinämöinenen arteko borrokan. Gatza ekoizten zuen zatia itsas-ondora erori zen, baina urrea eta alea ekoizten zituzten zatiak Väinämöinen-ek berreskuratu eta lurpean ezkutatu zituen. Istoriak itsasoaren gazitasuna, lurraren emankortasuna eta lurpeko urrearen jatorriari azalpen bat ematen dio.