Hamalaudun
(«Soneto» orritik birbideratua)
Hamalaudun edo soneto hamalau lerroko poesia lana da, lau lerroko bi ahapaldiz eta hiruko beste biz osatua.[1] Giacomo da Lentini siziliarrak asmatua,[2] soneto italierazko sonetto hitzetik dator, "kantatxo" esan nahi duena. Erdarazko literaturetan erabilia da oso:
- Ingelesezko literaturan a-b-a-b, c-d-c-d, e-f-e-f, g-g du errima-egitura eta William Shakespearek 154 idatzi zituen.
- Eskoziako literaturan a-b-a-b, b-c-b-c, c-d-c-d, e-e.[3]
- Italierazko literaturan a-b-b-a, a-b-b-a hasi ondoren bi aldaera ditu: c-d-e-c-d-e[4] eta c-d-c-c-d-c. Denboraren poderioz beste aldaerak agertu ziren, c-d-c-d-c-d adibidez.
- Okzitanierazko literaturan a-b-a-b, a-b-a-b, c-d-c-d-c-d du egitura eta Paolo Lanfranchi da Pistoia koblakariak jada 1284an erabili zuen.
- Gaztelaniazko literaturan a-b-b-a, a-b-b-a hasi ondoren hiru aldaera klasiko ditu: c-d-e-c-d-e, c-d-e-d-c-e eta c-d-c-d-c-d.
- Portugalgo literaturan a-b-b-a, a-b-b-a, c-d-c, d-c-d[5]
- Frantsesezko literaturan, italierazko sonetoa da tradizionala baina bere aldaerak ere badituzte, adibidez: françoiseses sonetoa a-b-b-a, a-b-b-a-c-d-c-e-d-e du egitura.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
- ↑ "Giacomo Da Lentini".
- ↑ Coats, Margaret, "Ten Great Spenserian or Scottish Sonnets"
- ↑ Adibidez Francesco Petrarca, Voi ch’ascoltate in rime sparse il suono.
- ↑ Adibidez Francisco de Sá de Miranda, O sol é grande, caem co'a calma as aves.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
 |
Artikulu hau literaturari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |