Tallapoosa konderria (Alabama)
| Tallapoosa konderria Tallapoosa County | |
|---|---|
| Ameriketako Estatu Batuetako konderria | |
| Banaketa administratiboa | |
| Herrialdea | |
| Estatua | |
| Kodea | 01123 |
| Hiriburua | Dadeville |
Tallapoosa konderriaren kokapena AEBtan | |
| Informazio geografikoa | |
| Koordenatuak | 32°51′41″N 85°47′50″W / 32.8614°N 85.7972°W |
| Biztanleria | 41.311 bizt. |
| Eremua - Lurra - Ura | 1.984,59 km2 1.855,78 km2 (%93.51) 128,81 km2 (%6.49) |
| Dentsitatea | 22,26 bizt/km2 |
| Datu gehigarriak | |
| http://www.tallaco.com | |
Tallapoosa konderria (ingelesez: Tallapoosa County) Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dadeville da. Azken erroldaren arabera 41.311 biztanle zituen 1.985 kilometro koadroko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Tallapoosa konderriak 1984,59 kilometro koadro ditu. Horietatik 128,81 ura dira. Beste 1855,78 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 20,97 da.
Mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 17,0 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (26,5 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 32,7 °C) eta hotzena urtarrila (6,9 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, 0,5 °C). Urteko prezipitazioa 1385 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (141 mm) eta lehorrena urria (80 mm).
1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,1 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (16,8 °C) baino 0,9 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2016 eta 2019). Urterik beroena 1927 izan zen (18,4 °C) eta hotzena 1976 (15,3 °C).[1]
Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 1480 berokuntza-gradu-egun eta 1016 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 13.3 | 15.9 | 20.1 | 24.2 | 28.1 | 31.1 | 32.7 | 32.1 | 29.7 | 24.4 | 18.9 | 14.5 | 23.8 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 6.9 | 9.1 | 12.9 | 16.6 | 21.0 | 24.8 | 26.5 | 26.0 | 23.2 | 17.4 | 11.7 | 8.2 | 17.0 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 0.5 | 2.3 | 5.7 | 9.1 | 14.0 | 18.4 | 20.4 | 19.8 | 16.7 | 10.4 | 4.5 | 1.8 | 10.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 129 | 132 | 139 | 117 | 103 | 116 | 122 | 107 | 92 | 80 | 106 | 141 | 1385 |
| Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-11-05ko bertsioa) | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 41.311 biztanle zeuden. Biztanleen % 21,6 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 78,4 landa-eremuetan. Batez besteko adina 46,4 urtekoa zen, 45,1 urtekoa gizonezkoen artean eta 47,5 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,1 18 urtetik beherakoak ziren eta % 22,5 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 94,5 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 91,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]
| Biztanleria-piramidea 2020 Guztira: 20.076 gizon, 21.235 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Arraza eta etnizitatea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 41.311 biztanle zeuden. Herritarren % 2,8 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 70,3 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 68,4[oh 3]; % 25,8 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 25,1; % 0,6 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5; % 2,9 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,8; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,2 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2.[oh 4][5]
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 79,7 estatu berean jaiotakoak, % 17,8 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 1,9 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 31,6 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 68,4 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 51,4, biztanleria osoaren % 1,0); ondoren Asian (% 29,2, % 0,6) eta Europan (% 15,6, % 0,3).[oh 6][6]
Etxebizitza eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Konderrian 22.686 etxebizitza zeuden, horietatik % 76,6 okupatuta eta % 23,4 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 71,3 jabeek okupatutakoak ziren eta % 28,7 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 17.376 etxegune zeuden guztira, horietatik % 66,7 familia-etxeguneak ziren eta % 33,3 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 67,5 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 32,5 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 88,2 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 11,8 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 686 pertsona (biztanleria osoaren % 1,7); horietatik 113 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[7]
Etxebizitzak
Alabamako mapa
Etxegune motak
Talde-bizilekuetako biztanleria
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]25 urtetik gorako biztanleen artean, % 87,1k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 20,3k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 7,1k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]
Gobernua eta politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Urtea[10] | Errepublikanoa | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1904 | 234 | 11.0% | 1.791 | 84.1% | 105 |
| 1908 | 104 | 6.3% | 1.343 | 81.6% | 199 |
| 1912 | 84 | 4.6% | 1.586 | 86.1% | 173 |
| 1916 | 129 | 6.3% | 1.892 | 92.0% | 36 |
| 1920 | 269 | 10.5% | 2.257 | 88.4% | 26 |
| 1924 | 1 | 0.1% | 1.713 | 99.6% | 6 |
| 1928 | 1.257 | 40.5% | 1.849 | 59.5% | 1 |
| 1932 | 138 | 3.9% | 3.391 | 95.9% | 8 |
| 1936 | 141 | 3.7% | 3.625 | 96.1% | 6 |
| 1940 | 139 | 3.1% | 4.325 | 96.6% | 11 |
| 1944 | 136 | 3.9% | 3.326 | 95.9% | 7 |
| 1948 | 156 | 6.3% | 0 | 0.0% | 2.318 |
| 1952 | 1.187 | 19.0% | 5.055 | 80.9% | 7 |
| 1956 | 1.879 | 26.7% | 5.070 | 72.0% | 93 |
| 1960 | 2.150 | 28.1% | 5.460 | 71.4% | 38 |
| 1964 | 5.530 | 76.1% | 0 | 0.0% | 1.733 |
| Urtea[10] | Errepublikanoa | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1968 | 1.205 | 10.2% | 1.331 | 11.3% | 9.285 |
| 1972 | 8.535 | 78.7% | 2.113 | 19.5% | 195 |
| 1976 | 5.237 | 39.8% | 7.614 | 57.8% | 312 |
| 1980 | 5.958 | 43.8% | 7.260 | 53.4% | 385 |
| 1984 | 9.045 | 66.2% | 4.458 | 32.6% | 163 |
| 1988 | 8.502 | 63.9% | 4.598 | 34.6% | 198 |
| 1992 | 8.140 | 52.7% | 5.703 | 36.9% | 1.613 |
| 1996 | 7.627 | 51.5% | 6.071 | 41.0% | 1.117 |
| 2000 | 9.805 | 60.3% | 6.183 | 38.0% | 265 |
| 2004 | 12.392 | 69.0% | 5.451 | 30.4% | 109 |
| 2008 | 13.116 | 67.9% | 6.063 | 31.4% | 132 |
| 2012 | 12.396 | 65.8% | 6.319 | 33.5% | 136 |
| 2016 | 13.594 | 69.8% | 5.519 | 28.3% | 373 |
| 2020 | 14.963 | 71.3% | 5.859 | 27.9% | 169 |
| 2024 | 14.884 | 74.3% | 4.975 | 24.8% | 164 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errenta
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Etxeguneen errenta mediana 59.356 $ zen (
Alabamako mapa), eta familiena, 73.563 $. Per capita errenta 33.762 $ zen. Biztanleriaren % 16,3 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 6,3k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 5,4k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]
Etxeguneen errenta banaketa
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
- ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
- ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
- ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-11-05ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
- 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

