Edukira joan

Targasona

Targasona
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
BarrutiPradeseko barrutia
Historic comarca of North CataloniaAlta Cerdanya
AlkateaMaurice de Gerona (en) Itzuli
Izen ofizialaTargasonne
Targassonne
Posta kodea66120
Geografia
Koordenatuak42°29′58″N 1°59′50″E / 42.4994°N 1.9972°E / 42.4994; 1.9972
Mapa
Azalera7,8 km²
Altitudea1.383 m, 2.123 m eta 1.746 m
MugakideakLlívia, Angostrina i Vilanova de les Escaldes, Font-romeu, Odelló i Vià, Èguet eta Estavar
Demografia
Biztanleria201 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 93 (%49,2) (%50,8) 96 alt_right
Dentsitatea26 bizt/km²
Udalerria Alta Cerdanyan kokatua.

Targasona (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Targassonne; Udalak Targasonne grafia erabiltzen du) Katalan Herrietako udalerri bat da, Cerdanya eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 201 biztanle zituen 7,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Llívia, Angostrina i Vilanova de les Escaldes, Font-romeu, Odelló i Vià, Èguet eta Estavar.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TargassonneTargasona
Població amb 459 habitants (2000)Èguet (1,8 km)
Població amb 470 habitants (2000)Estavar (3,4 km)
Població amb 179 habitants (2000)Dorres (4,8 km)
Població amb 1009 habitants (2000)Sallagosa (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,2 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 678 mm-koa da, urtarrilean 6,8 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Formiguera udalerrian dago, 16 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 737,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,2 °C-koa da, 2012ko abuztuaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,6 °C-koa da, 2010ko martxoaren 11an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea60901201501802101750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 96 gizon, 93 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
5.21
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
5.38
5.21
 
65-69
 
5.38
5.21
 
60-64
 
5.38
10.42
 
55-59
 
17.20
5.21
 
50-54
 
5.38
21.88
 
45-49
 
22.58
5.21
 
40-44
 
0.00
5.21
 
35-39
 
0.00
10.42
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
10.75
5.21
 
20-24
 
5.38
10.42
 
15-19
 
17.20
10.42
 
10-14
 
5.38
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Targasonne udalerrian 201 biztanle zeuden eta 85 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,36 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 22 kide bakarrekoak ziren, 31 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 18 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

201biztanle
85elkarbizitza-unitate
2,36lagun elkarbizitza-unitateko
63familia
18Bikotea seme-alabekin
31Bikotea seme-alabarik gabe etxean
13Guraso bakarrekoak
22Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 63 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (31). Guraso bakarreko 13 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 31 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

31
18
13
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 238 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (137), 88 egoitza nagusiekin alderatuta eta 13 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (130), eta apartamentuak gutxi ziren (107). Egoitza nagusietatik 57 beren jabearen bizilekuak ziren, 28 alokairuan zeuden, 11 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

238etxebizitza
88egoitza nagusi
130etxe
107apartamentu

Etxebizitza multzoa

88
137
Egoitza nagusia (88)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (137)Hutsik (13)

Etxe mota

130
107
Etxea (130)Apartamentua (107)

Jabetza egoera

57
28
11
Jabeak (57)Alokairuan (28)HLM (11)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik6
1919-19450
1946-19706
1971-199021
1991-200531
2006-20208

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (43). 54 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 71 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 33 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 53tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela11
4 gela30
5 gela edo gehiago43

Berogailu mota

29
54
Fuel-olioa (4)Elektrizitatea (29)Gas botila (2)Bestelakoak (54)

Aparkalekua eta ibilgailuak

71aparkalekua
33ibilgailu 1
53ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 127 biztanleetatik 105 aktibo ziren (% 82,7), horietako 97 lanean (% 76,4) eta 7 langabezian (aktiboen % 6,7).

12715-64 urteko biztanle
% 82,7aktibo
% 76,4lanean
% 6,7langabezia-tasa

22 ez-aktibotik 11 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,0), 7 erretiraturik zeuden (% 31,8) eta 4 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,2).

Ez-aktiboak

% 50
% 32
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 37 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 97 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

37enplegu udalerrian
% 70,3soldatapeko
% 27,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.220 eurokoa zen.

23.220 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 20 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.[13]

2000. urtean Targasona udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Udalerrian Thèmis eguzki zentrala dago, ikerketa zentrua ere dena.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2005ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Formigueres », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]