Temozón (udalerria)

Temozón Temozón
Mexikoko udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Mexiko
Mexikoko estatu	Yucatán
Jatorrizko izena	Temozón
Posta kodea	97740–97744
Herriburua	Temozón (en)
Geografia
Koordenatuak	20°54′N 88°03′W
Azalera	707 km²
Altitudea	30 m
Demografia
Biztanleria	15.503 (2015) 14.801 (2010)
Dentsitatea	22 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera	1915
Telefono aurrizkia	985
ayuntamientotemozon.gob.mx

Temozón Mexikoko udalerri bat da. Yucatán estatuan kokatua dago. Azken zentsuaren arabera 15.503 biztanle zituen, 707 km²ko azaleran. Herriburua Temozón da.

Geografia

Herriak

Udalerriko herririk handienak Temozón, Hunukú, Nahbalam, Dzalbay eta Santa Rita dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako herriak.

8km
5milia

10

9

8

6

5

7

4

3

2

1

   

1

Temozón (biztanleria 6,553)

2

Hunukú (biztanleria 2,971)

3

Nahbalam (biztanleria 2,344)

4

Dzalbay (biztanleria 652)

5

Actuncoh (biztanleria 505)

6

Yokdzonot Presentado (biztanleria 498)

7

Santa Rita (biztanleria 458)

8

Ekbalam (biztanleria 374)

9

X-Uch (biztanleria 303)

10

X-Kanchechén (biztanleria 56)

Demografia

2020ko Mexikoko biztanleria eta etxebizitza-erroldaketaren arabera 16.680 biztanle zeuden. Biztanleen % 28,5 14 urtetik beherakoak ziren eta % 7,7 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 101,9 gizon zeuden, eta 15 urtetik gorako 100 emakumeko, 101,0 gizon zeuden adin-talde horretan.

Biztanleria-piramidea 2020 Guztira: 8.420 gizon, 8.260 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.72   85+   0.87 0.99   80-84   0.79 1.53   75-79   1.02 1.79   70-74   2.09 2.73   65-69   2.82 3.30   60-64   3.27 3.81   55-59   3.79 4.14   50-54   4.26 4.74   45-49   5.04 6.02   40-44   5.99 6.67   35-39   7.08 7.10   30-34   8.18 8.04   25-29   8.12 9.51   20-24   9.35 10.06   15-19   9.19 10.02   10-14   9.92 8.81   5-9   8.91 9.99   0-4   9.31
Iturria: Datu hauek Mexiko Erroldatik eskuratu dira. Erroldako jatorrizko datuak ikus daitezke erreferentzian. Datuak aldatzeko, begiratu Wikimedia Commonsetik kargatutako fitxategia.

Etniak eta hizkuntzak

Biztanleen % 68,8k hizkuntza indigenaren bat hitz egiten zuen (5 urte baino gehiago zuten 11.480 biztanlek). Haietatik, % 93,1k gaztelania ere bazekiten eta % 6,4k ez zekiten gaztelaniarik. Bestalde, biztanleen % 2,6k bere burua afromexikartzat edo afro-ondorengotzat jotzen zuen. Hitz egiten den hizkuntza indigena nagusia maia (% 68,7) da.

Hizkuntza indigenak

Biztanleriaren gaineko ehunekoa

68,7 %

31,3 %

Maia Hizkuntza indigena nabarmenik ez

Migrazioak

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 97,6 udalerria dagoen estatuan jaio ziren eta % 2,3 beste estatu batean. Gainera, % 0,1 atzerrian jaiotakoak ziren (atzerrian jaiotakoen artean, 100 emakumeko 83,3 gizon). Estatu arteko migrazio berriari dagokionez (2015-2020), beste estatu batetik 414 lagun iritsi ziren udalerrira (biztanleriaren % 1,6), eta 290 lagunek udalerria utzi zuten beste estatu batera joateko. Atzerrira emigratu zutenen artean, arrazoi nagusiak familia (% 56,9) eta segurtasunik eza (% 17,5) izan ziren.

Migrazioa

Jaioterria

97,6 %

Estatu berean jaioak Beste estatu batean jaioak Atzerrian jaioak

Nazioarteko emigrazioaren arrazoia

13,2 %

56,9 %

17,5 %

Lana Familia Hezkuntza Segurtasunik eza Bestelakoa

Etxeguneak

Udalerrian 4.260 etxegune zeuden. Batez beste, etxegune bakoitzak 3,9 kide zituen eta % 23,7etan emakumezkoa zen buru. Egoera zibilari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 61,0 ezkonduta edo izatezko bikotekidea zuen, % 32,6 ezkongabea zen eta % 6,5 lehenago ezkondua (banandua, dibortziatua edo alarguna) zen. Ugalkortasunari dagokionez, emakumeko bizirik jaiotako seme-alaben batez bestekoa 2,45 zen.

Egoera zibila

12 urte eta gehiagoko biztanleria

61,0 %

32,6 %

Ezkondua edo izatezko bikotea Ezkongabea Lehenago ezkondua

Hezkuntza maila

Eskolatze-maila, batez beste, 7,0 urtekoa zen. Emakumezkoen artean 6,8 urtekoa zen eta gizonezkoen artean 7,2 urtekoa. 15 urte eta gehiagoko biztanleen % 14,8 analfabetoa zen. Eskola-asistentziari dagokionez, 15-17 urte bitartekoen % 62,3 eta 18-24 urte bitartekoen % 18,7 eskolara joaten ziren. 12-14 urte bitartekoen % 7,7 ez zen eskolara joaten.

Erlijioa

2020. urtean, erlijioari dagokionez, biztanleen % 82,5 katolikoa zen, % 12,2 talde protestante edo ebanjeliko batekoa zen, % 0,1 beste erlijio batekoa eta % 5,2 erlijiorik gabekoa zen.

Erlijioa

Biztanleriaren gaineko ehunekoa

82,5 %

12,2 %

Katolikoa Ebanjelikoa/protestantea Beste erlijio bat Erlijiorik gabe

Ekonomia

Jarduera ekonomikoa

2020. urtean, jarduera-tasari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 64,7 ekonomikoki aktiboa zen, hau da, lanean edo lan bila zebilen (8.336 pertsona). Tasa horrek generoen araberako aldea nabarmentzen zuen: % 46,7 izan zen emakumeen artean eta % 82,5 gizonen artean. Biztanleria aktiboaren % 1,1 langabezian zegoen (93 pertsona).

Etxebizitza

INEGIren 2020ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 5.401 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.260 (% 78,9) modu partikularrean okupatuta zeuden, 626 (% 11,6) hutsik eta 513 (% 9,5) aldi baterako erabilerakoak. Etxebizitza okupatu bakoitzean batez beste 3,91 biztanle bizi ziren, guztira 16.653 biztanle udalerrian.

5.401etxebizitza

4.260okupatuta

16.653biztanle

3,91biztanle/etxebizitza, batez beste

Etxebizitza multzoa

4.260

626

513

Okupatuta (4.260)Hutsik (626)Aldi baterakoa (513)

Gela kopuruari dagokionez, gehienek hiru gela edo gehiago zituzten (1.968, % 46,4), 1.524 (% 35,9) bi gelakoak eta 750 (% 17,7) gela bakarrekoak. Oinarrizko zerbitzuei begira, ia etxebizitza guztiek argindarra (% 98,1), hodi bidezko ura (% 98,3) eta saneamendua (% 81,4) zituzten, eta % 80,4 hirurak batera. Ondasun iraunkorrei dagokienez, % 55,0 hozkailua zuten eta % 60,2 garbigailua; sakelako telefonoa ia orokorra zen (% 76,9), baina telefono finkoa askoz gutxiagotan (% 4,7). Interneteko konexioa % 45,7an zegoen eta ordenagailua % 10,0an. Etxebizitzen % 3,3k ez zuen inolako ondasunik, eta % 6,1k ez zuen inolako informazio- eta komunikazio-teknologiarik.

Gela kopurua

1 gela750

2 gela1.524

3 gela edo gehiago1.968

Oinarrizko zerbitzuak

% 98,1argindarra

% 98,3hodizko ura

% 81,4saneamendua

% 80,4hirurak batera

Ondasunak eta IKT

Hozkailua% 55,0

Sakelakoa% 76,9

Garbigailua% 60,2

Internet% 45,7

Autoa% 15,1

Ordenagailua% 10,0

Telefono finkoa% 4,7

Taula osoa: etxebizitzak, 2020

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Okupatuta	4.260	% 78,9
Hutsik	626	% 11,6
Aldi baterakoa	513	% 9,5
Zorua
Lurra ez den materiala	3.993	% 94,1
Lurrezkoa	249	% 5,9
Gela kopurua
1 gela	750	% 17,7
2 gela	1.524	% 35,9
3 gela edo gehiago	1.968	% 46,4
Logela kopurua
1 logela	2.378	% 56,1
2 logela edo gehiago	1.864	% 43,9
Oinarrizko zerbitzuak
Argindarra	4.163	% 98,1
Argindarrik ez	79	% 1,9
Hodi bidezko ura	4.172	% 98,3
Hodi bidezko ura, beste iturri batetik	3.894	% 91,8
Hodi bidezko urik ez	70	% 1,7
Ur-depositua (tinaco)	2.919	% 68,8
Zisterna	104	% 2,5
Komuna	3.563	% 84,0
Letrina	21	% 0,5
Saneamendua	3.455	% 81,4
Saneamendurik ez	787	% 18,6
Hiru oinarrizko zerbitzuak batera	3.412	% 80,4
Oinarrizko zerbitzurik ez	11	% 0,3
Saneamendua eta ur-sarrera duen komuna	3.430	% 80,9
Ondasunak eta IKT
Hozkailua	2.331	% 55,0
Garbigailua	2.555	% 60,2
Mikrouhin labea	457	% 10,8
Autoa edo kamioneta	642	% 15,1
Motorra	1.373	% 32,4
Bizikleta	2.749	% 64,8
Irratia	2.654	% 62,6
Telebista	3.526	% 83,1
Ordenagailua	424	% 10,0
Telefono finkoa	199	% 4,7
Sakelako telefonoa	3.262	% 76,9
Internet	1.940	% 45,7
Ordainpeko telebista	1.518	% 35,8
Streaming zerbitzua	111	% 2,6
Bideo-joko kontsola	37	% 0,9
Autorik/motorrik ez	2.554	% 60,2
Ondasunik gabe	140	% 3,3
Irratirik ez telebistarik ez	429	% 10,1
Telefonorik gabe	972	% 22,9
Ordenagailurik ez internetik ez	2.228	% 52,5
IKTrik ez	259	% 6,1
Iturria: INEGI, 2020ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (ITER).

Kanpo estekak

• Datuak: Q2977927
• Multimedia: Temozón Municipality / Q2977927