Terrier

Terrier izendapenaz hainbat txakur arraza biltzen dituen multzoa izendatzen da, nagusiki Erresuma Batua eta Irlandan sortu eta garatuak. Terrier arrazako txakurrek kilo batetik 32 kiloko pisuak izan ditzakete. Izena latineko terra (lur) hitzean jatorria du eta frantsesezko terrier (gordeleku) hitzera eratorria izan zen.

Orokorrean, izaera kementsu, mugitu eta geldiezina dute, arratoi eta basapiztiak ehizatzeko egokia, hori izan baitzen txakur arraza hau sortzeko lehenbiziko helburua; fisikoki txikiak eta ile latz eta gogorrekoak.

Historia

Jatorria eta bilakaera

Desagertu egin den *Old English White Terrier* txakurra XIX. mendean margotua.

Lehenengo Terrierrak neurri txikiko eta ile gogorreko txakurrak ziren, arratoiak, untxiak eta oro har pizti txikiak ehizatzeko erabiltzen zirenak. Zakur hauek ez ziren ale homogeneoak eta ia diferenteak ziren etxalde batetik bestera.

XIX. mendearen amaieran, eta Erresuma Batuan txakurrekin egindako lehen erakusketen ondorioz, arraza kontzeptua sortzen hasi zen, eta leinu batzuk besteengandik bereizten eta arraza berriak sortzen hasi ziren.

Terrier motako txakurrek talde propioa dute nazioarteko erakunde zinologiko handi guztietan (American Kennel Club, Kennel Club (UK), FCI...), nahiz eta talde horietako arrazak aldatu egiten diren elkarte batetik bestera.

Zenbait arraza, terrier izenekoak izan arren, ez dira terrier. Horren adibide dira Tibeteko terrierra eta Errusiako terrierra, eta, gainera, ez daude talde horretan. Beste batzuk, berriz, terrier dira nahiz eta neurri txikia eta itxura delikatua izan, Yorkshire terrier adibidez.

Jatorriaren genetika

Analisi genetikoak erakusten du terrier gehienak XIX. mendeko Europan izan zuten arbasoen talde beretik datozela, denak daude hortik garatutako txakur arrazen kluster genetiko «modernoaren» barruan. Terrier gutxi batzuk mastinaren kluster genetikoan kokatzen dira: Pomerania, Labrador retriever eta buru handiko beste txakurrekin batera. Tibeteko terrierra, berriz, Asiako eta Afrikako zakurren arteko nahasketa zaharra da, baita Pekinesarekin ere.

Terrier motako txakurrak

Nazioarteko Federazio Zinologikoak terrier arrazak III. taldean sartzen ditu, honela banatuta: 1) Neurri handi eta ertaineko terrierrak; 2) Neurri txikiko terrierrak; 3) Bulle motako terrierrak; eta 4) Konpainia terrierrak.

1. atala: Neurri handi eta ertaineko terrierrak

Terrier alemana
Terrier brasildarra
Airedale-ko terrierra
Bedlington terrierra
Border terrierra
Fox terrierra (ile gogorrekoa)
Fox terrierra (ile finekoa)
Lakeland terrierra
Manchesterreko terrierra
Parson Russelen terrierra
Terrier galesa
Glen of imaal terrierra
Kerry urdin terrierra
Irlandar beroki biguneko terrierra

Estatu mailan ezagututako arrazak

Arratoi txakur andaluziarra
Fox terrier txiletarra

2. atala : Neurri txikiko terrierrak

Terrier australiarra
Jack Russell terrierra
Cairn terrierra
Dandie Dinmont Terrierra
Norfolk terrierra
Norwich terrierra
Terrier eskoziarra
Sealyham terrierra
Skye terrierra
West Highland White Terrier
Terrier txekiarra

3. atala: Bull motako terrierrak

Bull terrier
Americar pit bull terrier
American Staffordshire Terrier^[1]

4. atala: Konpainiako terrierrak

Australiar Silky terrier
Terrier miniatura ingelesa English toy terrier
Yorkshire terrier

Terrier txakur ezagunak

Puppy. Bilboko Guggenheim museoaren atarian 1997an jarri zuten Jeff Koons artistaren West Highlander terrier itxurako zakur erraldoia.^[2]^[3] Udaberri eta udazkenero lore aldaketa egiten zaio eta mantenuan hilero 9.000 euro aurrekontua du.^[4]^[5]
Milu (Tintin-en komikia).