Edukira joan

Valfarta

Wikipedia, Entziklopedia askea
Valfarta
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
Probintzia Huescako probintzia
AlkateaLuis Alberto Labrador Usón (en) Itzuli
Izen ofizialaValfarta
Posta kodea22223
INEk ezarritako kodea22242
HerriburuaValfarta
Geografia
Koordenatuak41°33′32″N 0°07′55″W / 41.558888888889°N 0.13194444444444°W / 41.558888888889; -0.13194444444444
Mapa
Azalera33,204816 km²
Altitudea372 m
MugakideakSena, Villanueva de Sigena, Ontiñena, Peñalba, Bujaraloz eta La Almolda
Demografia
Biztanleria54 (2025)
alt_left 18 (%33,3) (%66,7) 36 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaHU
valfarta.es

Valfarta (gaztelaniaz eta ofizialki Valfarta eta aragoieraz Balfarta) Huescako Monegroak eskualdean dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 54 biztanle zituen 33,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sena, Villanueva de Sigena, Ontiñena, Peñalba, Bujaraloz eta La Almolda.

Mapa
Valfarta eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea5060708090100110200020052010201520202025ValfartaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 36 gizon, 18 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
2.78
 
90-94
 
16.67
2.78
 
85-89
 
16.67
0.00
 
80-84
 
5.56
8.33
 
75-79
 
5.56
5.56
 
70-74
 
16.67
11.11
 
65-69
 
5.56
8.33
 
60-64
 
5.56
19.44
 
55-59
 
0.00
11.11
 
50-54
 
0.00
8.33
 
45-49
 
11.11
5.56
 
40-44
 
5.56
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
5.56
 
25-29
 
5.56
5.56
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
5.56
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
5.56
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 38,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 39,2) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 22,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,7 —probintzian % 19,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Huescako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Udalerri berean · % 38,9Probintzia berean · % 9,3Erkidegoan · % 25,9Beste erkidegoa · % 22,2Estatutik kanpo · % 3,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 2 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Senegal dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Afri
Afrika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Senegal
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 61 etxebizitza zeuden: 32 (% 52,5) nagusiak eta 29 (% 47,5) ez-nagusiak.[4]

61etxebizitza
32etxegune

Etxebizitza multzoa Huescako mapa

32
29
Etxebizitza nagusia (32)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (29)

Guztira 32 etxegune zeuden, eta horietatik 15 (% 46,9) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 115
2 pertsona7
3 pertsona6
4 pertsona4
5 edo gehiago0

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 52 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 28,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 34,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,4.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,3 zen 2021ean eta % 21,2 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,8 izatetik % 15,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 10,5 ziren, eta gizonen artean % 27,3; 16,7 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,3 eta gizonen % 9,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

52biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,2goi-mailako ikasketak−0,2 puntu 2021etik mapa
% 15,4lehen hezkuntza edo gutxiago+0,6 puntu 2021etik mapa
% 15,4
% 34,6
% 28,8
% 21,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 34,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 28,8Goi-mailako ikasketak · % 21,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Huescako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Valfarta, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak11% 21,29% 27,32% 10,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa15% 28,89% 27,36% 31,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)18% 34,612% 36,46% 31,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago8% 15,43% 9,15% 26,3
Guztira52% 100,033% 100,019% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Valfarta, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 21,3% 24,6% 39,3% 14,861
2022% 21,1% 24,6% 38,6% 15,857
2023% 22,0% 27,1% 33,9% 16,959
2024% 21,2% 28,8% 34,6% 15,452
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

2007an 99 biztanle zituen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2021. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.907 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 33.783 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.679 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (13.268 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 17.961 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Valfarta udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 28 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,8; gainerako % 46,2 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 66,7 zen eta emakumezkoena % 31,6; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 16,7 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 28 zen 2023ean, 2021eko 27etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 21,4 osatzen dute, eta gizonek % 78,6.

28okupatu, 2023+% 3,7 2021etik
% 21,4emakumeak okupatuen artean
% 53,8jarduera-tasa, 2024
% 3,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 51,9
% 46,2
Okupatuak · % 51,9Langabeak · % 1,9Inaktiboak · % 46,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Valfarta, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak27% 51,922% 66,75% 26,3
Langabeak1% 1,90% 0,01% 5,3
Inaktiboak24% 46,211% 33,313% 68,4
Guztira52% 100,033% 100,019% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 71,4), zerbitzuak (% 25,0) eta industria (% 3,6).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Huescako mapa
% 71,4
% 25,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 71,4Industria · % 3,6Eraikuntza · % 0,0Zerbitzuak · % 25,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 39,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 14,3), eta oinarrizko okupazioak % 10,7.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 40,9 eta emakumeen % 33,3).

% 14,3
% 39,3
% 10,7
% 35,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 14,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 39,3Oinarrizko okupazioak · % 10,7Ez dago jasota · % 35,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Valfarta, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak4% 14,33% 13,61% 16,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak11% 39,39% 40,92% 33,3
Oinarrizko okupazioak3% 10,72% 9,11% 16,7
Ez dago jasota10% 35,78% 36,42% 33,3
Guztira28% 100,022% 100,06% 100,0

Okupatuen % 28,6 besteren konturako langileak dira, eta % 71,4 norberaren konturakoak.[12]

% 71,4
% 28,6
Norberaren kontura · % 71,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 28,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Valfarta, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura20% 71,416% 72,74% 66,7
Besteren kontura8% 28,66% 27,32% 33,3
Guztira28% 100,022% 100,06% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.215 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 33,2 km² denez, NAE lurraldearen % 66,7 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97,4 lur goldagarria (2.157 ha, 33 ustiategitan), % 2,6 arbolak (56,9 ha, 10 ustiategitan), larre iraunkorrak (0,27 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,02 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
67%
33%
NAE · 2.215 ha (% 66,7)Gainerako azalera · 1.106 ha (% 33,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
97%
Lur goldagarria · 2.157 ha (% 97,4)Larre iraunkorrak · 0,27 ha (< % 0,1)Arbolak · 56,9 ha (% 2,6)Baratzeak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 32 gidari zeuden erroldatuta: 29 gizon (% 90,6) eta 3 emakume (% 9,4)[15]. Biztanleen % 59,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 80 ibilgailuk osatzen zuten: 56 turismo, 8 motozikleta, 6 kamioi, 6 furgoneta eta 1 ziklomotor[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.037 turismokoa zen (probintziako 3. altuena), probintziako batez bestekoaren (556) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,7 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 19,6k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 61,3 diesel zen eta % 38,8 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 46,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
31%
21%
46%
ECO · 1 (% 1,3)C etiketa · 25 (% 31,3)B etiketa · 17 (% 21,3)Etiketarik gabe · 37 (% 46,3)
Turismoak, adinaren arabera
16%
16%
43%
20%
< 4 urte · 3 (% 5,4)4–8 urte · 9 (% 16,1)8–15 urte · 9 (% 16,1)15–25 urte · 24 (% 42,9)≥ 25 urte · 11 (% 19,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Huesca.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Huesca.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Huesca.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Huesca.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q984619.
  15. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Huesca.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Valfarta&oldid=11788618"(e)tik eskuratuta