Monzón

Wikipedia, Entziklopedia askea
Monzón
Monzón
Espainiako udalerria
Monzón (13730896693) (cropped).jpg
Bandera de Monzon.svg Escudo de Monzón (ibérico).svg
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Aragoi
ProbintziaHuescako probintzia
Alkatea Rosa Maria Lanau Morancho
Izen ofiziala Monzón
Jatorrizko izena Monzón
Posta kodea 22400
INEk ezarritako kodea 22158
Herriburua Monzón (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak 41° 54′ 00″ N, 0° 11′ 00″ E / 41.9°N,0.18333333333333°E / 41.9; 0.18333333333333Koordenatuak: 41° 54′ 00″ N, 0° 11′ 00″ E / 41.9°N,0.18333333333333°E / 41.9; 0.18333333333333
Localización de Cinca Medio (Aragón).svg
Azalera 155.022476 km²
Altuera 273 m
Mugakideak Binéfar, Binaced, Pueyo de Santa Cruz, San Miguel del Cinca, Peralta de Alcofea, Ilche, Castejón del Puente, Almunia de San Juan eta San Esteban de Litera
Demografia
Biztanleria 17.236 (2019)
Green Arrow Up.svg175 (2018)
alt_left 8.553 (%49.6)8.683 (%50.4) alt_right
Dentsitatea 111,18 bizt/km²
Informazio gehigarria
Ordu eremua UTC+01:00
Hiri senidetuak Muret, Bartzelona eta Elx
Matrikula HU
Hizkuntza ofiziala Aragoiera
monzon.es
Artikulu hau Aragoiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Monzón (argipena)».

Monzón Aragoiko seigarren eta Huescako probintziako bigarren udalerririk populatuena da. Probintziaren ekialdean dago kokatuta, Cinca Medio izeneko eskualdean.

17.115 biztanle zituen 2010ean.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Musulmanen garaian, Monzón konkistatzeko Banu Sabrit dinastiak Huescatik eta Banu Qasi-tarrek Lleidatik borroka egin zuten. XI. mendean Banu Hud-tarren eskuetan zegoen, eta El Cidek bereganatu omen zuen 1083an. Kristauek hiria konkistatu nahi zuten Zaragoza eta Lleida arteko taifak isolatzeko.

Aragoiko Sancho Ramírez erregeak bertako erresuma sortu zuen bere semearentzat, Pedro I izango zena. 1143an tenplarioen eskuetara igaro zen.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hirian bi monumentu daude interes historikoa dutenak: Alde batetik gaztelua (IX. mendeko dorre nagusiarekin) eta bestetik Santa María del Romeral katedral erromanikoa.

Hizkuntzak eta Liburu Azoka[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian aragoierazko hiztunak bizi dira, eta "O Branquil" izeneko aldizkaria argitaratzen dute. Gaztelera hizkuntza nagusia da bestela.

1995etik, "Feria d’o Libro Aragonés" izeneko azokan Aragoiko hiru hizkuntzetan argitaratutako liburuak erakusten dituzte, aragoiera, gaztelera eta katalana alegia. Bertako hizkuntza gutxituaren elkarteen topagunea da halaber. Azukre lantegi zaharrean antolatzen du "Institución Ferial de Monzón" erakundeak, Marisa Mur buru delarik (Jesús Planas ordezkatu zuena).

Pertsonaia ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri eta herri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazkien galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]