Edukira joan

Wintzenheim

Wikipedia, Entziklopedia askea
Wintzenheim
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
Izen ofizialaWintzenheim
Posta kodea68920 eta 68124
Geografia
Koordenatuak48°04′23″N 7°17′24″E / 48.0731°N 7.29°E / 48.0731; 7.29
Mapa
Azalera18,97 km²
Altitudea202 m, 827 m eta 336 m
MugakideakTurckheim, Eguisheim, Wettolsheim, Voegtlinshoffen, Wihr-au-Val, Walbach, Zimmerbach, Ingersheim eta Colmar
Demografia
Biztanleria8.059 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 4.185 (%51,9) (%48,1) 3.875 alt_right
Dentsitatea425 bizt/km²
ville-wintzenheim.fr

Wintzenheim Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 8.059 biztanle zituen 19 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Turckheim, Eguisheim, Wettolsheim, Voegtlinshoffen, Wihr-au-Val, Walbach, Zimmerbach, Ingersheim eta Colmar.

Mapa
Wintzenheim eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
WintzenheimWintzenheim
Població amb 1701 habitants (2000)Wettolsheim (1,8 km)
Població amb 3731 habitants (2000)Turckheim (1,8 km)
Població amb 4583 habitants (2000)Ingersheim (2,8 km)
Població amb 1572 habitants (2000)Eguisheim (3,6 km)
Població amb 544 habitants (2000)Katzenthal (4,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 674 mm-koa da, urtarrilean 0,9 euri-egun eta uztailean 8,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Turckheim udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 804,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,5 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,0 °C) eta hotzena urtarrila (1,5 °C). Urteko prezipitazioa 772 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (84 mm) eta lehorrena otsaila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,48 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,3 °C) baino 2,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (7,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Wintzenheim)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.5 2.1 5.5 9.5 13.6 17.1 19.0 18.6 14.1 9.9 5.2 2.4 9.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 55 47 48 53 84 78 75 73 62 71 60 67 772
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,9+1,3+1,6+1,9+1,7+2,0+1,7+1,9+0,5+0,9+1,5+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,3 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200030004000500060007000800090001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.875 gizon, 4.185 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.13
 
95+
 
0.96
0.90
 
90-94
 
2.39
1.29
 
85-89
 
3.23
3.10
 
80-84
 
4.30
3.74
 
75-79
 
3.23
4.26
 
70-74
 
5.62
6.32
 
65-69
 
6.69
6.84
 
60-64
 
7.41
5.03
 
55-59
 
6.21
6.58
 
50-54
 
7.17
7.23
 
45-49
 
5.62
4.90
 
40-44
 
5.73
5.94
 
35-39
 
5.62
8.26
 
30-34
 
5.97
5.29
 
25-29
 
5.62
6.45
 
20-24
 
3.82
5.94
 
15-19
 
5.97
5.68
 
10-14
 
4.66
6.45
 
5-9
 
5.97
5.68
 
0-4
 
3.82
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Wintzenheim udalerrian 7.813 biztanle zeuden eta 3.734 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,09 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

7.813biztanle
3.734elkarbizitza-unitate
2,09lagun elkarbizitza-unitateko
2.311familia
Udalerria
% 22
% 29
% 11
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.311 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.073). Guraso bakarreko 401 familietatik 331etan ama zen guraso bakarra. 1.263 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 475k seme-alaba bakarra zuten etxean, 392k bi, eta 182k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 837 bikoteetatik 84tan (% 10,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.073
837
401
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.263
Seme-alaba bat475
Bi seme-alaba392
Hiru seme-alaba133
Lau edo gehiago49

15 urte edo gehiago zituzten 6.772 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,1). 80 urte edo gehiagoko 688 biztanleetatik 609 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 79 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 15
40-54% 16
55-64% 25
65-79% 25
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 68
40-54% 69
55-64% 67
65-79% 73
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,0 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 24,1 ezkongabeak ziren, % 8,5 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,3
Ezkongabea% 24,1
Izatezko bikotean% 9,0
Alarguna% 8,5
Dibortziatuta% 7,4
PACS bidez lotuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,8), erdi-mailako lanbideak (% 17,2), enplegatuak (% 14,2), eskulangileak (% 13,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,8) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[10]

Udalerria
% 11
% 17
% 14
% 13
% 36
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.071 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.737 egoitza nagusi ziren, 73 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 261 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.039), eta apartamentuak gutxi ziren (2.022). Egoitza nagusietatik 2.234 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.425 alokairuan zeuden, 504 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 79 doan lagata.[11]

4.071etxebizitza
3.737egoitza nagusi
2.039etxe
2.022apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.737
Egoitza nagusia (3.737)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (73)Hutsik (261)

Etxe mota

2.039
2.022
Etxea (2.039)Apartamentua (2.022)

Jabetza egoera

2.234
1.425
504
Jabeak (2.234)Alokairuan (1.425)HLM (504)Doan lagata (79)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (999).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik271
1919-1945319
1946-1970840
1971-1990999
1991-2005687
2006-2020601

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.524). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.359 etxebizitzatan). 2.982 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.840 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.493tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela80
2 gela449
3 gela862
4 gela821
5 gela edo gehiago1.524

Berogailu mota

2.359
398
642
314
Gas sarea (2.359)Fuel-olioa (398)Elektrizitatea (642)Gas botila (25)Bestelakoak (314)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.982aparkalekua
1.840ibilgailu 1
1.493ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.716 biztanleetatik 3.602 aktibo ziren (% 76,4), horietako 3.254 lanean (% 69,0) eta 348 langabezian (aktiboen % 9,7).

4.71615-64 urteko biztanle
% 76,4aktibo
% 69,0lanean
% 9,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,0
25-54 urte% 91,7
55-64 urte% 61,8
Gizonak% 79,9
Emakumeak% 73,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,3
BEPC, brebeta% 15,6
CAP-BEP% 11,8
Batxilergoa% 11,4
Goi-mailako +2% 6,1
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 3,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.113 ez-aktibotik 437 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,3), 328 erretiraturik zeuden (% 29,5) eta 348 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,3).

Ez-aktiboak

% 39
% 29
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 18
% 32
% 23
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.355 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.254 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.355enplegu udalerrian
% 85,4soldatapeko
% 14,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.690 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.690 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.620 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 329 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 48 eraikuntza enpresak ziren, 85 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 16 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 38 zerbitzu enpresak ziren, 35 administrazio publikoko enpresak ziren eta 21 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 82 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 2 posta bulegoak, 4 banku bulegoak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 8 margolariak, 10 zurginak, 10 iturginak, 2 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 10 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 8 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 30 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 3 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 5 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Wintzenheim udalerrian 83 nekazaritza-ustiategi zeuden, 286 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Wintzenheim udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 691 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 33.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1986ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Trois-Épis_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM mensuelle. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Wintzenheim&oldid=11320480"(e)tik eskuratuta